[Research Contribution] Ngân sách xanh – “Đòn bẩy” cho chuyển đổi kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng bao trùm tại Việt Nam
24 Tháng Bảy, 2026
Từ khóa: Ngân sách xanh; Kinh tế tuần hoàn; Tăng trưởng xanh bao trùm; Phát triển bền vững; Chính sách tài chính xanh.
Biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và yêu cầu phát triển bền vững đang thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển đổi sang mô hình kinh tế tuần hoàn. Tại Việt Nam, quá trình này được định hướng mạnh mẽ thông qua các chiến lược tăng trưởng xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Tuy nhiên, để hiện thực hóa các mục tiêu đó, việc huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực tài chính vẫn là một trong những thách thức lớn.
Xuất phát từ thực tiễn này, nhóm nghiên cứu thuộc UEH Mekong, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH), đã thực hiện nghiên cứu nhằm phân tích vai trò của ngân sách xanh trong thúc đẩy chuyển đổi kinh tế tuần hoàn gắn với tăng trưởng bao trùm, qua đó đề xuất một số hàm ý chính sách phù hợp cho Việt Nam.
Ngân sách xanh – Công cụ tài khóa thúc đẩy chuyển đổi kinh tế tuần hoàn
Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, kinh tế tuần hoàn (KTTH) là mô hình tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, kéo dài vòng đời sản phẩm và giảm thiểu chất thải theo hướng khép kín. Nghiên cứu cho thấy KTTH không chỉ góp phần giảm áp lực lên môi trường mà còn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm xanh, mở rộng cơ hội cho cộng đồng và hướng đến các mục tiêu phát triển bền vững. Để hiện thực hóa quá trình chuyển đổi này, ngân sách xanh được xem là công cụ tài khóa quan trọng, lồng ghép các tiêu chí môi trường vào quá trình lập và phân bổ ngân sách nhằm ưu tiên nguồn lực cho các lĩnh vực như công nghệ giảm phát thải, giao thông xanh, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn. Trong bối cảnh Việt Nam triển khai Chiến lược tăng trưởng xanh và Đề án phát triển kinh tế tuần hoàn, việc sử dụng ngân sách xanh hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh và phát triển bền vững.
Vai trò của ngân sách xanh trong tăng trưởng xanh bao trùm
Nghiên cứu cho rằng việc tích hợp kinh tế tuần hoàn với tăng trưởng xanh bao trùm (Inclusive Green Growth – IGG) sẽ góp phần xây dựng mô hình phát triển hài hòa giữa kinh tế, môi trường và xã hội, bảo đảm mọi người dân đều được hưởng lợi từ quá trình tăng trưởng. Trong bối cảnh nhiều quốc gia theo đuổi mục tiêu phục hồi kinh tế gắn với phát triển bền vững sau đại dịch COVID-19, IGG ngày càng trở thành định hướng quan trọng. Để hiện thực hóa mục tiêu này, nghiên cứu chỉ ra bốn vai trò cốt lõi của ngân sách xanh. Thứ nhất, bảo đảm nguồn lực tài chính ổn định cho các hoạt động kinh tế tuần hoàn như tái chế, tái sử dụng, đổi mới công nghệ xanh và xử lý chất thải. Thứ hai, tạo khuôn khổ lồng ghép đồng bộ các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường vào quá trình hoạch định và phân bổ ngân sách. Thứ ba, ưu tiên nguồn lực cho các lĩnh vực chiến lược như năng lượng tái tạo, giao thông xanh và hạ tầng tuần hoàn. Thứ tư, mở rộng khả năng huy động các nguồn tài chính xanh như trái phiếu xanh, quỹ đầu tư xanh, hợp tác tài chính quốc tế và thị trường tín chỉ carbon, qua đó tạo thêm nguồn lực cho quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn gắn với tăng trưởng bao trùm tại Việt Nam.
Định hướng phát huy vai trò của ngân sách xanh
Mặc dù khẳng định vai trò quan trọng của ngân sách xanh trong thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh bao trùm, nghiên cứu cũng chỉ ra rằng quá trình triển khai tại Việt Nam vẫn còn nhiều rào cản như khung pháp lý chưa hoàn thiện, thiếu bộ tiêu chí đánh giá thống nhất, hướng dẫn thực hiện trong khu vực công còn hạn chế và các nghiên cứu chuyên sâu về tài chính xanh chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Những khoảng trống này cho thấy việc hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả thực thi là điều kiện quan trọng để ngân sách xanh phát huy vai trò trong giai đoạn tới.
Thứ nhất, cần nâng cao nhận thức của các cơ quan quản lý về vai trò của ngân sách xanh như một công cụ tài khóa chiến lược trong thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng xanh bao trùm. Khi được vận dụng hiệu quả, ngân sách xanh không chỉ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần cân bằng giữa mục tiêu phát triển, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Thứ hai, cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về ngân sách xanh theo hướng đồng bộ với các mục tiêu phát triển bền vững, đồng thời xây dựng hệ thống tiêu chí và chỉ số đánh giá thống nhất để lồng ghép các yếu tố môi trường vào toàn bộ quy trình lập, phân bổ và giám sát ngân sách nhà nước. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực công và bảo đảm tính minh bạch trong thực hiện các mục tiêu chuyển đổi xanh.
Cuối cùng, cần ưu tiên nguồn lực cho các lĩnh vực có tác động lan tỏa như năng lượng tái tạo, hạ tầng tuần hoàn và công nghệ xanh, đồng thời mở rộng các công cụ tài chính xanh như trái phiếu xanh, quỹ đầu tư xanh và hợp tác tài chính quốc tế. Việc huy động đa dạng các nguồn lực sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn gắn với tăng trưởng xanh bao trùm, hướng tới hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.
Nhìn chung, nghiên cứu góp phần làm rõ vai trò của ngân sách xanh như một công cụ tài khóa quan trọng trong thúc đẩy chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn gắn với tăng trưởng xanh bao trùm tại Việt Nam. Những kết quả này không chỉ là cơ sở tham khảo cho các nhà hoạch định chính sách trong quá trình hoàn thiện cơ chế tài chính xanh mà còn mở ra những định hướng nghiên cứu và ứng dụng nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, hướng tới cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Xem toàn bộ bài nghiên cứu Ngân sách xanh – “Đòn bẩy” cho chuyển đổi kinh tế tuần hoàn và tăng trưởng bao trùm tại Việt Nam TẠI ĐÂY
Nhóm tác giả: PGS.TS. Phạm Quang Huy, ThS.Vũ Kiến Phúc – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH)
Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “For a More Sustainable Mekong – Vì một Đồng bằng sông Cửu Long bền vững”, thuộc chương trình “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH thực hiện. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.
Tin, ảnh: Tác giả, Phòng Tuyển sinh – Truyền thông UEH Mekong, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
Giọng đọc: Thanh Kiều
[UEH 50 năm] Bản đồ Di sản A.116 đang dần được lấp đầy bởi những câu chuyện
21 Tháng Bảy, 2026
abcd
18 Tháng Sáu, 2026
[Unbox Glo-cal Program] Vi vu Đông Nam Á cùng Chương trình Cử nhân ASIA Co-op
20 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Đồng đổi mới sáng tạo cho nền kinh tế đại dương bền vững
12 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Khám phá sự đối lập giữa nghiện thương hiệu và tình yêu thương hiệu
24 Tháng Mười Một, 2025
[Research Contribution] Phát triển bền vững – Góc nhìn đa chiều về hạnh phúc
8 Tháng Mười, 2025
[Research Contribution] Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo
16 Tháng Sáu, 2025
[Podcast] Góp ý giải pháp phát triển giáo dục Đại học
5 Tháng Hai, 2025
[Podcast] Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập của sinh viên
22 Tháng Một, 2025
[Podcast] “Mô hình Campus thích ứng – Giải pháp dành cho Mekong bền vững”
13 Tháng Một, 2025
[Podcast] Đào tạo nhân lực Mekong tương lai: Trao quyền hành động bền vững
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Dự án Phát triển khung công bằng giao thoa nhằm khuyến khích khả năng đi bộ
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Chiến lược thiết kế hậu kỹ thuật số trong nghệ thuật truyền thông
27 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đồng sáng tạo và xây dựng cộng đồng ArtTech hướng tới tương lai bền vững
26 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Quản trị công nghệ trong kỷ nguyên 4.0: Tổng quan và nhu cầu thị trường
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Công nghệ thông tin – truyền thông và sự ổn định của hệ thống ngân hàng
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Vai trò của chính sách vĩ mô thận trọng đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hoạt động môi giới chứng khoán tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] NFTs – Cuộc cách mạng nghệ thuật hay cơn sốt nhất thời?
18 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] CareFeeder – Giải pháp công nghệ hỗ trợ người già và bệnh nhân Parkinson tự ăn uống
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu quản trị nguồn nhân lực
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Nghệ thuật dân gian thời 4.0: Múa rối nước tự động dựa trên nền tảng robot
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Bứt phá hiệu suất sáng tạo nhân viên nhờ phản hồi mang tính phát triển
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Giải pháp MPIA: Lối thoát tạm thời cho cuộc khủng hoảng thương mại quốc tế?
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] “Căn bệnh Hà Lan” trong việc nhận kiều hối và trường hợp Việt Nam
31 Tháng Mười, 2024
[Podcast] Giải pháp nâng cao hoạt động vận động cho sinh viên
9 Tháng Tám, 2024
[Podcast] Phong Cách Lãnh Đạo Đạo Đức Và Hành Vi Ngoài Vai Trò Của Công Chức
29 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Định Hình Chiến Lược Phát Triển Toàn Diện, Bền Vững Cho Đất Nước
25 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Mô Hình Đại Học Bền Vững Dành Cho Các Thị Trường Mới Nổi
19 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Những Tiếp Cận Mới Nhất Dành Cho Các Đại Học Bền Vững
11 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Tác Động Của Nguồn Nhân Lực Xanh Đến Các Mục Tiêu Về Môi Trường
24 Tháng Năm, 2024
Kinh Tế Xã Hội Và Sự Phát Thải CO2 Ở Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2018
23 Tháng Năm, 2024
Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
15 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
14 Tháng Năm, 2024
Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
8 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
7 Tháng Năm, 2024
[podcast] Phản Ứng Của Chính Sách Xã Hội Đối Với Đại Dịch Covid-19 Ở Một Số Quốc Gia (Kỳ 1)
8 Tháng Mười Hai, 2023
Promoting Learner Autonomy in English Language Learning (Part 2)
28 Tháng Mười Một, 2023
[Podcast] Ngoại giao kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
10 Tháng Mười Một, 2023
ArtTech and sustainable development
27 Tháng Mười, 2023
Cộng đồng ArtTech đầu tiên tại Việt Nam – Một năm nhìn lại
9 Tháng Mười, 2023
ArtTech – Một xu hướng tương lai
5 Tháng Mười, 2023
ArtTech và phát triển bền vững
3 Tháng Mười, 2023
[Podcast] Máy Tính Và Công Nghệ “Không Đi Một Mình” – Phần 4
24 Tháng Bảy, 2023
[Podcast] Tác Động Của Đồng Tiền Kỹ Thuật Số Đến Tỷ Giá Hối Đoái
14 Tháng Mười Một, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Ngành Du Lịch Việt Nam
5 Tháng Năm, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Lĩnh Vực Y Tế Ở Việt Nam
25 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Phân Tích Dữ Liệu Con Người Tại Việt Nam
18 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp Ở Việt Nam
11 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Mô Hình Kinh Tế Chia sẻ: Các Vấn Đề Quản Lý Ở Việt Nam
21 Tháng Một, 2022
[Podcast] Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Trực Tuyến Trong Ngành Du Lịch
15 Tháng Một, 2022
[Podcast] Chính Sách Lao Động Việc Làm Cho TP. HCM Trong Giai Đoạn Sau Giãn Cách
28 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xây Dựng Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung Dựa Trên Công Nghệ Blockchain
24 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Trong Thế Giới Số: Góc Nhìn Từ Nghề Nghiệp Kế Toán, Kiểm toán
21 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Tại UEH: Hướng Đến Đại Học Bền Vững
14 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xu Hướng Kinh Doanh Bán Lẻ Trực Tuyến Thời Kỳ Covid
10 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Big Data Cho Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững: Kinh Nghiệm Quốc Tế
7 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cải Cách Luật Đất Đai Để Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế
2 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cuộc Cách Mạng Trong Kinh Tế Học Thực Nghiệm
30 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Từ Góc Nhìn Khai Thác Dữ Liệu Lớn (Big Data)
17 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 5 : Tiền Ổn Định Tư Nhân Diem
5 Tháng Mười Một, 2021
Đứt gãy chuỗi cung ứng vùng trọng điểm phía Nam: 8 giải pháp
20 Tháng Mười, 2021
[Podcast]Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 2: Những Cột Mốc Phát Triển
19 Tháng Mười, 2021
[Podcast] Toàn cảnh tiền tệ kỹ thuật số – Phần 1: Xu thế của thời đại
15 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (Phần 3): Các Giải Pháp Hỗ Trợ
8 Tháng Mười, 2021
UEH chủ trì thành công Hội thảo ICBF 2021
7 Tháng Mười, 2021
GRSD 2021- Hội thảo khoa học “Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”
6 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (phần 2): Chọn đối tác theo tiêu chí nào?
4 Tháng Mười, 2021
‘Đổi mới giáo dục nghề nghiệp là động cơ tăng trưởng kinh tế’
30 Tháng Chín, 2021
Giải pháp “mở cửa” an toàn với các khu công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh
27 Tháng Chín, 2021
Khi cuộc sống “bình thường mới”, nơi ở cho người lao động cần được quan tâm
9 Tháng Chín, 2021
Hướng phát triển mô hình đào tạo luân phiên (Dual Education) tại Việt Nam
6 Tháng Chín, 2021
Webinar: Tương lai ngành Thẩm định giá trong thập niên mới
17 Tháng Tám, 2021
Hãy là người dùng thông minh khi đón nhận và chia sẻ thông tin
9 Tháng Tám, 2021
Webinar: An toàn thông tin kế toán trong kỷ nguyên số
3 Tháng Tám, 2021
Có nên đưa lãi suất tiền gửi VND về 0 phần trăm?
20 Tháng Bảy, 2021
Chu kỳ giảm giá của đồng USD?
TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai
ThS. Tô Công Nguyên Bảo
26 Tháng Sáu, 2021
Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?
TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong trường đại học: Dạy học trực tuyến sẽ trở thành xu hướng tất yếu
GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài
26 Tháng Sáu, 2021
Tiền số ngân hàng Trung ương – Vận hành và thử nghiệm
Châu Văn Thành
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam
Khoa Quản lý nhà nước
26 Tháng Sáu, 2021
“Cấp cứu” doanh nghiệp trước làn sóng COVID-19 thứ 4
23 Tháng Sáu, 2021
Chuyên gia UEH: Việt Nam nên kết hợp tiêm vaccine miễn phí và dịch vụ
23 Tháng Sáu, 2021
Hội thảo khoa học về Thị trường bảo hiểm Việt Nam (Conference on Vietnam’s Insurance Industry – CVII)
Khoa Toán – Thống Kê
7 Tháng Sáu, 2021
Muốn có trung tâm tài chính phải có chiến lược thích ứng
Khoa Tài chính
5 Tháng Sáu, 2021
Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán
Bộ Khoa học và Công nghệ
5 Tháng Sáu, 2021
Sự hữu ích của Lý thuyết trò chơi: Thảo luận về giải Nobel Kinh tế năm 2020
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Đoán định tư pháp: Xu thế mới trong hành nghề Luật
Khoa Luật
5 Tháng Sáu, 2021
Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Nghiên cứu Kinh tế học lao động trong sự biến động của thế giới
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Kết hợp Nghệ thuật và Công nghệ hướng đến Thành phố thông minh đáng sống
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Chuỗi bài “The Basics of B2B”: Thị trường việc làm rộng mở nhiều sinh viên chuyên ngành Marketing đang bỏ quên
TS. Đinh Tiên Minh
5 Tháng Sáu, 2021
Môi trường không phải để nhà đầu tư xài miễn phí!
TS. Phạm Khánh Nam
5 Tháng Sáu, 2021
2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
5 Tháng Sáu, 2021
Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp
Phạm Khánh Nam, Việt Dũng
5 Tháng Sáu, 2021
Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền
Quách Doanh Nghiệp
5 Tháng Sáu, 2021
Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn
5 Tháng Sáu, 2021
Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt
Ths. Lê Thị Hồng Hoa
5 Tháng Sáu, 2021
