[Research Contribution] Khi đại học cùng giải bài toán của thành phố

28 Tháng Bảy, 2026

Từ khóa: Đồng kiến tạo; Đổi mới sáng tạo; Living Lab; Trung tâm Tài chính Quốc tế; Hợp tác đại học 

Nếu ở kỳ trước, mô hình “đại học đồng kiến tạo” được nhìn nhận như một hướng đi mới của giáo dục đại học trước yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thì trên thực tế, mô hình này chỉ tạo ra giá trị khi được hiện thực hóa bằng những chương trình hợp tác cụ thể. Từ đào tạo nguồn nhân lực cho Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM, tham gia nghiên cứu quy hoạch đô thị đến xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, UEH đang từng bước đưa đại học trở thành một chủ thể tham gia trực tiếp vào quá trình phát triển của thành phố.

Thumb Lớn Thương Hiệu Học Thuật Mới 2026 07 28t133845.327

Tiếp nối những chia sẻ của GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo tại chương trình Người Trong Cuộc với chủ đề “Đầu tư nguồn nhân lực – Tạo sự đột phá cho TP.HCM”, kỳ 2 tập trung vào những mô hình hợp tác và giải pháp mà UEH đang triển khai nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho các lĩnh vực phát triển chiến lược của TP.HCM.

Đồng hành từ những lĩnh vực chiến lược của thành phố

Theo GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, vai trò của đại học đồng kiến tạo được thể hiện rõ nhất khi các chương trình đào tạo và nghiên cứu không chỉ xuất phát từ nhu cầu nội tại của nhà trường mà gắn với chiến lược phát triển của địa phương.

Trong thời gian qua, UEH đã tham gia nhiều chương trình đào tạo theo nhiệm vụ và nhu cầu của TP.HCM. Tiêu biểu là chương trình đào tạo tài chính quốc tế chất lượng cao và các khóa bồi dưỡng ngắn hạn về quản trị tài chính quốc tế nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho quá trình hình thành và vận hành Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM.

Song song với đào tạo, UEH cũng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thông qua các vườn ươm khởi nghiệp, hỗ trợ sinh viên hình thành ý tưởng, hoàn thiện mô hình kinh doanh và kết nối với các nhà đầu tư. Nhiều dự án đã từng bước gọi vốn thành công, cho thấy đại học không chỉ đào tạo người học mà còn góp phần tạo ra những doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong tương lai.

Ở lĩnh vực nghiên cứu, UEH phối hợp với Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM triển khai các nghiên cứu phục vụ quy hoạch thành phố mới; đồng thời tham gia chuẩn bị nguồn nhân lực cho những dự án trọng điểm như Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành và tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Theo GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, điểm chung của các hoạt động này là đại học tham gia ngay từ giai đoạn chuẩn bị, thay vì chỉ cung cấp nguồn nhân lực khi các dự án đã đi vào vận hành.

Dữ liệu phải đi trước đào tạo

Một trong những vấn đề được GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo đặc biệt nhấn mạnh là năng lực dự báo nhu cầu nhân lực.

Theo ông, hiện nay dữ liệu về lao động, việc làm và đào tạo vẫn đang phân tán ở nhiều cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp và các trường đại học. Việc thiếu một hệ thống dữ liệu liên thông khiến quá trình đánh giá và dự báo nhu cầu nhân lực gặp nhiều hạn chế.

Ông đề xuất TP.HCM xây dựng một trung tâm hoặc hệ thống dữ liệu dùng chung về nguồn nhân lực để theo dõi sự biến động của thị trường lao động trong nước và quốc tế, nhận diện các ngành nghề và kỹ năng mới, đồng thời cung cấp căn cứ khoa học cho việc hoạch định chính sách.

Đối với các trường đại học, hệ thống dữ liệu này sẽ là nền tảng quan trọng để mở ngành mới, điều chỉnh chương trình đào tạo, thay đổi quy mô tuyển sinh hoặc tái cấu trúc những lĩnh vực không còn phù hợp với nhu cầu phát triển.

“Dữ liệu không chỉ phục vụ quản lý, mà phải trở thành cầu nối giữa dự báo kinh tế, chính sách phát triển và chiến lược đào tạo nguồn nhân lực.”

Đưa bài toán của thành phố vào giảng đường

Theo GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, một trong những hạn chế hiện nay là nhiều kết quả nghiên cứu vẫn dừng lại ở các hội thảo hoặc công bố khoa học, trong khi doanh nghiệp và chính quyền địa phương lại cần những giải pháp có thể ứng dụng ngay trong thực tiễn.

Ông cho rằng thành phố cần mạnh dạn đưa những bài toán phát triển vào các đề tài nghiên cứu, luận văn, luận án và đồ án của sinh viên.

Thông qua cách tiếp cận này, kết quả nghiên cứu sẽ quay trở lại phục vụ doanh nghiệp bằng những giải pháp cụ thể; đồng thời cung cấp cho chính quyền những luận cứ khoa học trước khi xây dựng và triển khai chính sách.

Đối với người học, đây cũng là cơ hội để tiếp cận những vấn đề thực tiễn ngay từ khi còn trên giảng đường. Sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn được làm việc với dữ liệu thật, bài toán thật và nhu cầu thật của doanh nghiệp, chính quyền và cộng đồng.

Theo GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, đây là một nguồn động lực rất lớn để nâng cao chất lượng đào tạo và gia tăng đóng góp của đại học đối với sự phát triển của địa phương.

TP.HCM như một “phòng thí nghiệm sống”

Từ kinh nghiệm của nhiều đại học trên thế giới, GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo đề xuất TP.HCM từng bước phát triển mô hình Living Lab – “phòng thí nghiệm sống” ở quy mô đô thị.

Theo mô hình này, khuôn viên trường đại học hay rộng hơn là không gian của thành phố sẽ trở thành nơi thử nghiệm các giải pháp, công nghệ và chính sách trước khi triển khai trên diện rộng.

Người học được học từ những vấn đề mà mình đang trải nghiệm hằng ngày; giảng viên có thêm các chủ đề nghiên cứu gắn với nhu cầu xã hội; doanh nghiệp có môi trường thử nghiệm sản phẩm và mô hình mới; còn chính quyền có thêm dữ liệu thực tiễn để đánh giá hiệu quả của các chính sách.

Living Lab vì vậy không chỉ là một mô hình nghiên cứu, mà còn là cách kết nối Nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp và cộng đồng trong cùng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Đó cũng là cách để đại học trở thành một phần của quá trình phát triển đô thị, thay vì chỉ là nơi đào tạo nguồn nhân lực.

Đón đọc kỳ 3: Nhân lực thời AI: Điều doanh nghiệp cần không còn chỉ là bằng cấp – Khi trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi khái niệm “nhân lực chất lượng cao”, đại học cần đào tạo gì để người học không chỉ đáp ứng nhu cầu của hôm nay mà còn đủ năng lực thích ứng với những nghề nghiệp của tương lai?

Tác giả: GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH thực hiện. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.

Chân Trang (1)

Tin, ảnh: Tác giả, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác

Giọng đọc: Thanh Kiều

abcd

18 Tháng Sáu, 2026

Chu kỳ giảm giá của đồng USD?

TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu

26 Tháng Sáu, 2021

Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai

ThS. Tô Công Nguyên Bảo

26 Tháng Sáu, 2021

Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?

TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu

26 Tháng Sáu, 2021

Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam

Khoa Quản lý nhà nước

26 Tháng Sáu, 2021

Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán

Bộ Khoa học và Công nghệ

5 Tháng Sáu, 2021

Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững

Viện Đô thị thông minh và Quản lý

5 Tháng Sáu, 2021

Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19

Viện Đô thị thông minh và Quản lý

5 Tháng Sáu, 2021

2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới

PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo

5 Tháng Sáu, 2021

Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp

Phạm Khánh Nam, Việt Dũng

5 Tháng Sáu, 2021

Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền

Quách Doanh Nghiệp

5 Tháng Sáu, 2021

Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam

PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn

5 Tháng Sáu, 2021

Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt

Ths. Lê Thị Hồng Hoa

5 Tháng Sáu, 2021