[Research Contribution] Hành vi mua hàng ngẫu hứng trong thương mại phát trực tiếp: Vai trò của thiết kế giao diện, chất lượng tương tác và gắn kết khách hàng
29 Tháng Mười Hai, 2025
Từ khóa: Chất lượng tương tác, gắn kết khách hàng, hành vi mua ngẫu hứng, nghiện khuyến mãi, thiết kế giao diện, thương mại phát trực tiếp
Trong bối cảnh thương mại phát trực tiếp đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, hành vi mua hàng ngẫu hứng ngày càng trở nên phổ biến nhờ mức độ tương tác cao và trải nghiệm mua sắm theo thời gian thực. Tuy nhiên, vai trò của thiết kế giao diện và chất lượng tương tác trong việc thúc đẩy sự gắn kết khách hàng và kích thích hành vi này vẫn còn bỏ ngỏ, đặc biệt ở những thị trường nhạy cảm về giá như Đồng bằng sông Cửu Long. Xuất phát từ thực tiễn đó, nhóm nghiên cứu thuộc UEH Mekong, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH), đã tiến hành nghiên cứu nhằm đánh giá tác động của thiết kế giao diện và chất lượng tương tác đến hành vi mua hàng ngẫu hứng trong môi trường phát trực tiếp, thông qua vai trò trung gian của gắn kết khách hàng và tác động điều tiết của xu hướng nghiện khuyến mãi, dựa trên khung lý thuyết S-O-R.
Bối cảnh nghiên cứu
Thương mại phát trực tiếp (Live-Streaming Commerce – LSC) đang nổi lên như một kênh tiếp thị chính thống và phát triển mạnh mẽ ở các quốc gia, nhất là ở Châu Á. Tại Việt Nam, các nền tảng thương mại điện tử lớn như: Shopee (chiếm 67,9% thị phần), TikTok (23,2%), Lazada (7,6%) đã đẩy mạnh livestream bán hàng nhằm nâng cao trải nghiệm mua sắm và kích thích hành vi tiêu dùng.
Trong bối cảnh đó, hành vi mua hàng ngẫu hứng trong thương mại phát trực tiếp (LSC) đã thu hút sự quan tâm đáng kể của giới nghiên cứu. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước chủ yếu tập trung vào yếu tố con người như sức hấp dẫn hay chuyên môn của người phát trực tiếp, trong khi vai trò của thiết kế giao diện – yếu tố định hình nhận thức, hỗ trợ tương tác trong thời gian thực và gia tăng gắn kết khách hàng – vẫn chưa được làm rõ. Bên cạnh đó, tác động của xu hướng nghiện khuyến mãi đến hành vi mua ngẫu hứng còn thiếu bằng chứng thực nghiệm tại các thị trường đang phát triển như Việt Nam, đặc biệt ở những khu vực nhạy cảm về giá như Đồng bằng sông Cửu Long.
Xuất phát từ khoảng trống này, nghiên cứu của nhóm tác giả thuộc UEH đã vận dụng khung lý thuyết S-O-R (Stimulus – Organism – Response) để phân tích tác động của thiết kế giao diện và chất lượng tương tác trong livestream đến sự gắn kết khách hàng, từ đó thúc đẩy hành vi mua hàng ngẫu hứng, đồng thời kiểm định vai trò điều tiết của xu hướng nghiện khuyến mãi. Qua đó, nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận và đề xuất các hàm ý quản trị phù hợp cho doanh nghiệp hoạt động tại những thị trường nhạy cảm về giá như khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Kết quả nghiên cứu
Kết quả phân tích cho thấy thiết kế giao diện và chất lượng tương tác đều tác động tích cực đến hành vi mua hàng ngẫu hứng, trong đó gắn kết khách hàng đóng vai trò trung gian then chốt. Mặc dù mức độ ảnh hưởng của thiết kế giao diện thấp hơn so với chất lượng tương tác của người phát trực tiếp, phát hiện này vẫn góp phần mở rộng hiểu biết về vai trò của giao diện trong việc định hình hành vi tiêu dùng trong thương mại phát trực tiếp (LSC).
Đồng thời, nghiên cứu tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của gắn kết khách hàng, bao gồm gắn kết hành vi, nhận thức, cảm xúc và xã hội như một cơ chế trung tâm thúc đẩy hành vi mua hàng ngẫu hứng. Đáng chú ý, khác với nhiều nghiên cứu tại các quốc gia phát triển, mối quan hệ giữa gắn kết khách hàng và hành vi mua ngẫu hứng trong bối cảnh nghiên cứu không chịu sự điều tiết của xu hướng nghiện khuyến mãi.
Kết quả này phản ánh đặc thù tiêu dùng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi người tiêu dùng có xu hướng ưu tiên tính thực tế và giá trị sử dụng hơn là cảm xúc tức thời từ các chương trình khuyến mãi. Bên cạnh đó, việc khuyến mãi xuất hiện với tần suất cao có thể làm suy giảm hiệu ứng khan hiếm và khả năng kích thích hành vi mua ngẫu hứng. Phát hiện này gợi mở hướng nghiên cứu mới về sự khác biệt vùng miền và hiệu quả tương đối của các chiến lược khuyến mãi trong thương mại phát trực tiếp (LSC).
Hàm ý chính sách
Từ các kết quả nghiên cứu, nhóm tác giả đề xuất một số hàm ý thực tiễn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu giao diện và nâng cao chất lượng tương tác trong thương mại phát trực tiếp, qua đó thúc đẩy hành vi mua hàng ngẫu hứng, cụ thể:
Thứ nhất, tối ưu thiết kế giao diện phát trực tiếp. Doanh nghiệp cần bố trí giao diện rõ ràng, hạn chế chồng chéo các nút chức năng, đồng thời tăng cường biểu tượng cảm xúc và cửa sổ bật lên (pop-up) cung cấp thông tin sản phẩm theo đúng mạch giới thiệu của người phát. Bên cạnh đó, giao diện nên được cá nhân hóa theo phong cách người bán hoặc chủ đề từng phiên livestream, kết hợp các yếu tố tạo bất ngờ như mini game hay vòng quay may mắn để gia tăng tương tác và trải nghiệm.
Thứ hai, nâng cao năng lực của người phát trực tiếp. Doanh nghiệp cần đầu tư đào tạo thường xuyên về kỹ năng giao tiếp, thuyết trình, nghệ thuật kể chuyện, quản trị cảm xúc và xử lý phản hồi từ khách hàng. Song song đó, việc trang bị kiến thức sản phẩm chuyên sâu giúp người phát phản hồi thuyết phục và tạo niềm tin. Đối với KOL/KOC, doanh nghiệp cần lựa chọn và đánh giá dựa trên mức độ am hiểu sản phẩm, khả năng tương tác và sự phù hợp với văn hóa và hình ảnh thương hiệu.
Thứ ba, xây dựng chiến lược khuyến mãi theo hướng cá nhân hóa. Các chương trình ưu đãi trong livestream nên mang tính độc quyền, chỉ xuất hiện trong phiên phát trực tiếp nhằm tạo cảm giác khan hiếm. Doanh nghiệp có thể ứng dụng phân tích dữ liệu hành vi để thiết kế ưu đãi phù hợp với từng nhóm khách hàng, đồng thời gắn khuyến mãi với trải nghiệm tương tác và yếu tố cộng đồng để tăng sức lan tỏa.
Chính vì thế, nghiên cứu góp phần bổ sung cơ sở lý luận về hành vi mua hàng ngẫu hứng trong bối cảnh thương mại số, đồng thời mang lại giá trị thực tiễn rõ nét cho doanh nghiệp. Việc làm rõ vai trò của thiết kế giao diện, chất lượng tương tác và gắn kết khách hàng theo khung lý thuyết S-O-R cho thấy thành công của thương mại phát trực tiếp (Live-Streaming Commerce – LSC) không chỉ nằm ở bán hàng, mà ở khả năng kiến tạo trải nghiệm cảm xúc cho người tiêu dùng. Đây là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp và nhà quản lý định hướng chiến lược phát triển bền vững cho thương mại phát trực tiếp tại Việt Nam.
Xem toàn bộ bài nghiên cứu Hành vi mua hàng ngẫu hứng trong thương mại phát trực tiếp: Vai trò của thiết kế giao diện, chất lượng tương tác và gắn kết khách hàng TẠI ĐÂY
Nhóm tác giả: ThS. Võ Thanh Trúc, TS. Trương Thị Hoàng Oanh, TS. Cao Quốc Việt, ThS. Nguyễn Trung Tiến – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH)
Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “For a More Sustainable Mekong – Vì một Đồng bằng sông Cửu Long bền vững”, thuộc chương trình “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH thực hiện. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.
Tin, ảnh: Tác giả, Phòng Tuyển sinh – Truyền thông UEH Mekong, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
Giọng đọc: Thanh Kiều
[Unbox Glo-cal Program] Vi vu Đông Nam Á cùng Chương trình Cử nhân ASIA Co-op
20 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Đồng đổi mới sáng tạo cho nền kinh tế đại dương bền vững
12 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Khám phá sự đối lập giữa nghiện thương hiệu và tình yêu thương hiệu
24 Tháng Mười Một, 2025
[Research Contribution] Phát triển bền vững – Góc nhìn đa chiều về hạnh phúc
8 Tháng Mười, 2025
[Research Contribution] Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo
16 Tháng Sáu, 2025
[Podcast] Góp ý giải pháp phát triển giáo dục Đại học
5 Tháng Hai, 2025
[Podcast] Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập của sinh viên
22 Tháng Một, 2025
[Podcast] “Mô hình Campus thích ứng – Giải pháp dành cho Mekong bền vững”
13 Tháng Một, 2025
[Podcast] Đào tạo nhân lực Mekong tương lai: Trao quyền hành động bền vững
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Dự án Phát triển khung công bằng giao thoa nhằm khuyến khích khả năng đi bộ
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Chiến lược thiết kế hậu kỹ thuật số trong nghệ thuật truyền thông
27 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đồng sáng tạo và xây dựng cộng đồng ArtTech hướng tới tương lai bền vững
26 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Quản trị công nghệ trong kỷ nguyên 4.0: Tổng quan và nhu cầu thị trường
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Công nghệ thông tin – truyền thông và sự ổn định của hệ thống ngân hàng
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Vai trò của chính sách vĩ mô thận trọng đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hoạt động môi giới chứng khoán tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] NFTs – Cuộc cách mạng nghệ thuật hay cơn sốt nhất thời?
18 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] CareFeeder – Giải pháp công nghệ hỗ trợ người già và bệnh nhân Parkinson tự ăn uống
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu quản trị nguồn nhân lực
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Nghệ thuật dân gian thời 4.0: Múa rối nước tự động dựa trên nền tảng robot
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Bứt phá hiệu suất sáng tạo nhân viên nhờ phản hồi mang tính phát triển
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Giải pháp MPIA: Lối thoát tạm thời cho cuộc khủng hoảng thương mại quốc tế?
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] “Căn bệnh Hà Lan” trong việc nhận kiều hối và trường hợp Việt Nam
31 Tháng Mười, 2024
[Podcast] Giải pháp nâng cao hoạt động vận động cho sinh viên
9 Tháng Tám, 2024
[Podcast] Phong Cách Lãnh Đạo Đạo Đức Và Hành Vi Ngoài Vai Trò Của Công Chức
29 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Định Hình Chiến Lược Phát Triển Toàn Diện, Bền Vững Cho Đất Nước
25 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Mô Hình Đại Học Bền Vững Dành Cho Các Thị Trường Mới Nổi
19 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Những Tiếp Cận Mới Nhất Dành Cho Các Đại Học Bền Vững
11 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Tác Động Của Nguồn Nhân Lực Xanh Đến Các Mục Tiêu Về Môi Trường
24 Tháng Năm, 2024
Kinh Tế Xã Hội Và Sự Phát Thải CO2 Ở Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2018
23 Tháng Năm, 2024
Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
15 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
14 Tháng Năm, 2024
Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
8 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
7 Tháng Năm, 2024
[podcast] Phản Ứng Của Chính Sách Xã Hội Đối Với Đại Dịch Covid-19 Ở Một Số Quốc Gia (Kỳ 1)
8 Tháng Mười Hai, 2023
Promoting Learner Autonomy in English Language Learning (Part 2)
28 Tháng Mười Một, 2023
[Podcast] Ngoại giao kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
10 Tháng Mười Một, 2023
ArtTech and sustainable development
27 Tháng Mười, 2023
Cộng đồng ArtTech đầu tiên tại Việt Nam – Một năm nhìn lại
9 Tháng Mười, 2023
ArtTech – Một xu hướng tương lai
5 Tháng Mười, 2023
ArtTech và phát triển bền vững
3 Tháng Mười, 2023
[Podcast] Máy Tính Và Công Nghệ “Không Đi Một Mình” – Phần 4
24 Tháng Bảy, 2023
[Podcast] Tác Động Của Đồng Tiền Kỹ Thuật Số Đến Tỷ Giá Hối Đoái
14 Tháng Mười Một, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Ngành Du Lịch Việt Nam
5 Tháng Năm, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Lĩnh Vực Y Tế Ở Việt Nam
25 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Phân Tích Dữ Liệu Con Người Tại Việt Nam
18 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp Ở Việt Nam
11 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Mô Hình Kinh Tế Chia sẻ: Các Vấn Đề Quản Lý Ở Việt Nam
21 Tháng Một, 2022
[Podcast] Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Trực Tuyến Trong Ngành Du Lịch
15 Tháng Một, 2022
[Podcast] Chính Sách Lao Động Việc Làm Cho TP. HCM Trong Giai Đoạn Sau Giãn Cách
28 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xây Dựng Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung Dựa Trên Công Nghệ Blockchain
24 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Trong Thế Giới Số: Góc Nhìn Từ Nghề Nghiệp Kế Toán, Kiểm toán
21 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Tại UEH: Hướng Đến Đại Học Bền Vững
14 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xu Hướng Kinh Doanh Bán Lẻ Trực Tuyến Thời Kỳ Covid
10 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Big Data Cho Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững: Kinh Nghiệm Quốc Tế
7 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cải Cách Luật Đất Đai Để Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế
2 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cuộc Cách Mạng Trong Kinh Tế Học Thực Nghiệm
30 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Từ Góc Nhìn Khai Thác Dữ Liệu Lớn (Big Data)
17 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 5 : Tiền Ổn Định Tư Nhân Diem
5 Tháng Mười Một, 2021
Đứt gãy chuỗi cung ứng vùng trọng điểm phía Nam: 8 giải pháp
20 Tháng Mười, 2021
[Podcast]Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 2: Những Cột Mốc Phát Triển
19 Tháng Mười, 2021
[Podcast] Toàn cảnh tiền tệ kỹ thuật số – Phần 1: Xu thế của thời đại
15 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (Phần 3): Các Giải Pháp Hỗ Trợ
8 Tháng Mười, 2021
UEH chủ trì thành công Hội thảo ICBF 2021
7 Tháng Mười, 2021
GRSD 2021- Hội thảo khoa học “Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”
6 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (phần 2): Chọn đối tác theo tiêu chí nào?
4 Tháng Mười, 2021
‘Đổi mới giáo dục nghề nghiệp là động cơ tăng trưởng kinh tế’
30 Tháng Chín, 2021
Giải pháp “mở cửa” an toàn với các khu công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh
27 Tháng Chín, 2021
Khi cuộc sống “bình thường mới”, nơi ở cho người lao động cần được quan tâm
9 Tháng Chín, 2021
Hướng phát triển mô hình đào tạo luân phiên (Dual Education) tại Việt Nam
6 Tháng Chín, 2021
Webinar: Tương lai ngành Thẩm định giá trong thập niên mới
17 Tháng Tám, 2021
Hãy là người dùng thông minh khi đón nhận và chia sẻ thông tin
9 Tháng Tám, 2021
Webinar: An toàn thông tin kế toán trong kỷ nguyên số
3 Tháng Tám, 2021
Có nên đưa lãi suất tiền gửi VND về 0 phần trăm?
20 Tháng Bảy, 2021
Chu kỳ giảm giá của đồng USD?
TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai
ThS. Tô Công Nguyên Bảo
26 Tháng Sáu, 2021
Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?
TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong trường đại học: Dạy học trực tuyến sẽ trở thành xu hướng tất yếu
GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài
26 Tháng Sáu, 2021
Tiền số ngân hàng Trung ương – Vận hành và thử nghiệm
Châu Văn Thành
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam
Khoa Quản lý nhà nước
26 Tháng Sáu, 2021
“Cấp cứu” doanh nghiệp trước làn sóng COVID-19 thứ 4
23 Tháng Sáu, 2021
Chuyên gia UEH: Việt Nam nên kết hợp tiêm vaccine miễn phí và dịch vụ
23 Tháng Sáu, 2021
Hội thảo khoa học về Thị trường bảo hiểm Việt Nam (Conference on Vietnam’s Insurance Industry – CVII)
Khoa Toán – Thống Kê
7 Tháng Sáu, 2021
Muốn có trung tâm tài chính phải có chiến lược thích ứng
Khoa Tài chính
5 Tháng Sáu, 2021
Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán
Bộ Khoa học và Công nghệ
5 Tháng Sáu, 2021
Sự hữu ích của Lý thuyết trò chơi: Thảo luận về giải Nobel Kinh tế năm 2020
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Đoán định tư pháp: Xu thế mới trong hành nghề Luật
Khoa Luật
5 Tháng Sáu, 2021
Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Nghiên cứu Kinh tế học lao động trong sự biến động của thế giới
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Kết hợp Nghệ thuật và Công nghệ hướng đến Thành phố thông minh đáng sống
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Chuỗi bài “The Basics of B2B”: Thị trường việc làm rộng mở nhiều sinh viên chuyên ngành Marketing đang bỏ quên
TS. Đinh Tiên Minh
5 Tháng Sáu, 2021
Môi trường không phải để nhà đầu tư xài miễn phí!
TS. Phạm Khánh Nam
5 Tháng Sáu, 2021
2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
5 Tháng Sáu, 2021
Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp
Phạm Khánh Nam, Việt Dũng
5 Tháng Sáu, 2021
Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền
Quách Doanh Nghiệp
5 Tháng Sáu, 2021
Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn
5 Tháng Sáu, 2021
Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt
Ths. Lê Thị Hồng Hoa
5 Tháng Sáu, 2021
