[Research Contribution] Khám phá mối liên hệ giữa kiến thức, thái độ và hành vi của sinh viên về phát triển bền vững: Vai trò của trường đại học ở Đồng bằng sông Cửu Long

28 Tháng Tám, 2026

Từ khóa: Đồng bằng sông Cửu Long, giáo dục đại học, mô hình KAP, phát triển bền vững, sinh viên.

Phát triển bền vững không chỉ bắt đầu từ những gì sinh viên biết, mà còn được thể hiện qua cách họ nhìn nhận và hành động trước những vấn đề môi trường, xã hội và kinh tế. Nhưng liệu kiến thức về phát triển bền vững có thực sự được chuyển hóa thành hành vi, và trường đại học có thể đóng vai trò gì trong quá trình này?

Xuất phát từ thực tiễn này, nhóm nghiên cứu thuộc UEH Mekong, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) đã thực hiện khảo sát 935 sinh viên tại các trường đại học ở Đồng bằng sông Cửu Long, nhằm khám phá mối liên hệ giữa kiến thức, thái độ và hành vi về phát triển bền vững, đồng thời làm rõ vai trò của trường đại học trong quá trình hình thành hành vi bền vững.

Bg 1499x600

Mối quan hệ giữa kiến thức, thái độ và hành vi của sinh viên về phát triển bền vững

Nghiên cứu cho thấy kiến thức có vai trò quan trọng trong việc hình thành thái độ và thúc đẩy hành vi bền vững của sinh viên. Cụ thể, kiến thức có tác động đáng kể đến thái độ và tác động mạnh đến hành vi bền vững, cho thấy việc trang bị hiểu biết về các vấn đề phát triển bền vững là nền tảng quan trọng để thúc đẩy những hành động tích cực.

Đáng chú ý, nghiên cứu cũng cho thấy thái độ có vai trò kết nối kiến thức với hành vi. Sinh viên có thái độ tích cực và tin tưởng vào giá trị của phát triển bền vững có xu hướng chủ động hơn trong việc tìm kiếm và thực hiện các giải pháp xanh. Điều này cho thấy giáo dục về phát triển bền vững không chỉ cần cung cấp kiến thức, mà còn cần giúp người học hình thành thái độ và sự cam kết với những giá trị bền vững.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa nhận thức và hành động vẫn tồn tại. Dù sinh viên có nền tảng kiến thức tốt về các vấn đề bền vững, việc chuyển những hiểu biết ấy thành hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày vẫn còn hạn chế. Điều này cho thấy kiến thức là điều kiện quan trọng, nhưng để hình thành hành vi bền vững, sinh viên vẫn cần được hỗ trợ bởi môi trường và những điều kiện phù hợp.

Vai trò của các trường đại học

Một phát hiện đáng chú ý của nghiên cứu là trường đại học có thể giúp kết nối những gì sinh viên biết với cách các bạn hành động vì phát triển bền vững. Khi nhà trường chủ động thực hiện các hoạt động như tiết kiệm năng lượng, sử dụng tài nguyên hợp lý, đóng góp cho cộng đồng, đưa nội dung phát triển bền vững vào giảng dạy và thúc đẩy các nghiên cứu liên quan, sinh viên sẽ có thêm cơ hội để biến những điều mình học được thành những hành động cụ thể.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng cho thấy vai trò của nhà trường hiện chưa đủ mạnh để tạo ra những thay đổi rõ rệt trong hành vi của sinh viên. Kiến thức vẫn là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến hành vi bền vững, trong khi ảnh hưởng của các hoạt động từ trường đại học còn khá nhỏ. Nói cách khác, môi trường đại học đã có vai trò nhất định, nhưng chưa tạo được đủ động lực để những hiểu biết và thái độ tích cực của sinh viên được chuyển thành hành động mạnh mẽ hơn.

Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: Trường đại học cần làm gì để sinh viên không chỉ “biết” về phát triển bền vững mà còn thực sự “làm”? Thay vì chỉ truyền đạt kiến thức hay tổ chức các hoạt động tuyên truyền, nhà trường có thể tạo ra nhiều cơ hội hơn để sinh viên được trực tiếp trải nghiệm và thực hành lối sống bền vững ngay trong khuôn viên trường – từ tiết kiệm năng lượng, phân loại rác đến tham gia các dự án cộng đồng và các hoạt động gắn với những vấn đề thực tế của địa phương. Nghiên cứu gọi đây là cách tiếp cận trường đại học như một “phòng thí nghiệm sống” cho phát triển bền vững.

Từ “nhận thức” đến “hành động”: Trường đại học cần trở thành nơi thực hành phát triển bền vững

Từ những phát hiện của nghiên cứu, một vấn đề đáng chú ý được đặt ra: sinh viên có thể hiểu về phát triển bền vững, nhưng để những hiểu biết ấy trở thành hành động, nhà trường cần tạo ra nhiều cơ hội hơn để người học được trải nghiệm và thực hành. Vì vậy, các trường đại học ở Đồng bằng sông Cửu Long cần đưa phát triển bền vững vào chương trình đào tạo theo hướng gắn với những vấn đề thực tế của vùng như biến đổi khí hậu, xâm nhập mặn và nông nghiệp xanh. Các học phần chuyên đề và dự án liên ngành cũng có thể giúp sinh viên rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết những vấn đề thực tiễn.

Nhưng việc học sẽ có ý nghĩa hơn khi chính môi trường đại học trở thành nơi để sinh viên thực hành những điều đã học. Nhà trường có thể xây dựng mô hình “Đại học Xanh” hay “Phòng thí nghiệm sống”, trong đó khuôn viên trường trở thành một không gian để sinh viên trực tiếp trải nghiệm các hành vi bền vững. Từ giảm sử dụng nhựa dùng một lần, tiết kiệm tài nguyên đến xây dựng các không gian học tập xanh, những thay đổi ngay trong trường có thể giúp các hành vi bền vững trở nên gần gũi và dễ thực hiện hơn. Cùng với đó, các tiêu chí phát triển bền vững có thể được đưa vào hoạt động và đánh giá rèn luyện của sinh viên để khuyến khích những hành vi này.

Quan trọng hơn, phát triển bền vững cần được đưa ra khỏi khuôn viên trường và gắn với những bài toán thật của Đồng bằng sông Cửu Long. Sinh viên có thể tham gia các dự án về xâm nhập mặn, quản lý rác thải nông nghiệp, bảo tồn đa dạng sinh học và thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời kết nối với chính quyền địa phương, các tổ chức xã hội và doanh nghiệp đang chuyển đổi xanh. Những chương trình thực tập, dự án cộng đồng và mạng lưới cố vấn cũng có thể giúp sinh viên vừa rèn luyện kỹ năng thực tế, vừa hiểu rõ hơn giá trị của phát triển bền vững đối với cộng đồng và tương lai nghề nghiệp.

Từ góc nhìn này, một trường đại học bền vững không chỉ là nơi dạy sinh viên về phát triển bền vững, mà còn phải là nơi để sinh viên được nhìn thấy, trải nghiệm và cùng tạo ra những thay đổi bền vững. Đây có thể là cách thu hẹp khoảng cách giữa “nhận thức” và “hành động” – cũng là vấn đề nổi bật được nghiên cứu đặt ra.

Xem toàn bộ bài nghiên cứu Khám phá mối liên hệ giữa kiến thức, thái độ và hành vi của sinh viên về phát triển bền vững: vai trò của trường đại học ở Đồng bằng sông Cửu Long TẠI ĐÂY.

Nhóm tác giả: ThS.Nguyễn Ngọc Thọ, ThS. Nguyễn Hồng Nga – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH)

Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “For a More Sustainable Mekong – Vì một Đồng bằng sông Cửu Long bền vững”, thuộc chương trình “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH thực hiện. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.

Chân Trang (1)

Tin, ảnh: Tác giả, Phòng Tuyển sinh – Truyền thông UEH Mekong, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH

Giọng đọc: Thanh Kiều

abcd

18 Tháng Sáu, 2026

Chu kỳ giảm giá của đồng USD?

TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu

26 Tháng Sáu, 2021

Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai

ThS. Tô Công Nguyên Bảo

26 Tháng Sáu, 2021

Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?

TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu

26 Tháng Sáu, 2021

Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam

Khoa Quản lý nhà nước

26 Tháng Sáu, 2021

Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán

Bộ Khoa học và Công nghệ

5 Tháng Sáu, 2021

Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững

Viện Đô thị thông minh và Quản lý

5 Tháng Sáu, 2021

Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19

Viện Đô thị thông minh và Quản lý

5 Tháng Sáu, 2021

2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới

PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo

5 Tháng Sáu, 2021

Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp

Phạm Khánh Nam, Việt Dũng

5 Tháng Sáu, 2021

Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền

Quách Doanh Nghiệp

5 Tháng Sáu, 2021

Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam

PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn

5 Tháng Sáu, 2021

Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt

Ths. Lê Thị Hồng Hoa

5 Tháng Sáu, 2021