[Unbox Glo-cal Class] Urban Living Lab: ViaHub – Câu chuyện về những vỉa hè được xây dựng từ nền tảng công nghệ và sự chung tay của cộng đồng

30 Tháng Bảy, 2025

#Glo-calEducation #Urban_LivingLab #ViaHub #Dothi_thongminh #Quanly_viahe #Trituenhantao

#Sáng kiến đô thị thông minh với định hướng tái định hình cách nhìn nhận và quản lý không gian vỉa hè tại Thành phố Hồ Chí Minh

#Nền tảng được tích hợp giữa xã hội và công nghệ, mang lại giá trị đa chiều cho cộng đồng đô thị

#Đây là sản phẩm nằm trong môn học Urban Living Lab của Viện Đô thị thông minh và Quản lý

Các đô thị trên toàn cầu, đặc biệt là tại các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, đang chuyển mình mạnh mẽ trước làn sóng đô thị hóa, chuyển đổi số và biến đổi khí hậu. Điều này đã đồng thời kéo theo những vấn đề về xã hội, môi trường, hạ tầng và quản trị ngày càng phức tạp, vượt khỏi khả năng giải quyết của từng lĩnh vực đơn lẻ. Bối cảnh đó đã đặt ra một yêu cầu cấp thiết về không gian học thuật đổi mới – nơi kiến thức được giao thoa trực tiếp với thực tiễn sống động, đào tạo nên nguồn nhân lực với tư duy liên ngành, khả năng thích ứng linh hoạt cùng với năng lực hành động cụ thể nhằm thiết kế các giải pháp mang tính khả thi, có thể thử nghiệm, triển khai và đánh giá trong môi trường thực tế.

Mang trong mình sứ mệnh giáo dục và nghiên cứu với các trụ cột (1) Chuyển đổi khung hệ thống (Framework Transition); (2) Thiết kế Glo-cal (Glocal Design); (3) Tiếp cận vì con người (Human-Centric Approach); (4) Giải pháp Công nghệ (Tech Solutions); (5) Hệ thống Đô thị (Urban System). Viện Đô thị thông minh và Quản lý (ISCM) đã trở thành một trong những cộng đồng tiên phong đổi mới – sáng tạo – truyền cảm hứng, góp phần vào hành trình xây dựng đô thị bền vững cho tương lai. Những giá trị đó đã được đúc kết và lan tỏa mạnh mẽ qua môn học Urban Living Lab (Phòng Thí nghiệm Đô thị) – nơi sinh viên được đào tạo không chỉ để rèn luyện tư duy đưa ra quyết định chuyên môn gắn với thực tiễn địa phương mà còn củng cố và phát triển năng lực học tập suốt đời. Từ đó, sinh viên sẽ trở thành thế hệ nòng cốt, góp phần quan trọng trong kiến tạo đô thị thông minh và bền vững tại Việt Nam, hiện thực hóa định hướng đào tạo “Glo-cal Education” mà UEH đang theo đuổi. 

Khi thực tiễn đô thị trở thành chất liệu tri thức sống động

Môn học “Phòng Thí nghiệm Đô thị” là học phần tiên phong mang tính liên ngành, cung cấp cho sinh viên nền tảng lý thuyết vững chắc và năng lực thực tiễn trong nghiên cứu, thiết kế và triển khai các giải pháp cho đô thị, góp phần hình thành một số kỹ năng cần thiết như tổ chức quy trình đồng sáng tạo, xây dựng mô hình tài chính cũng như làm việc hiệu quả với các bên liên quan trong bối cảnh đa ngành – đa lĩnh vực. Triển khai trên nền tảng Urban Living Lab – không gian đồng sáng tạo giữa khu vực công (chính quyền, cơ quan nhà nước), tư nhân (doanh nghiệp), khối học thuật (trường đại học, viện nghiên cứu) và cộng đồng địa phương – môn học đã thành công xây dựng môi trường học tập như một “phòng thí nghiệm mở” được kết hợp và ứng dụng hiệu quả tư duy hệ thống, công nghệ và tương tác xã hội vào quá trình đô thị hóa ngày càng phức tạp và nhanh chóng.

Điểm đặc biệt của môn học này chính là sinh viên sẽ được tham gia vào quá trình toàn diện từ khám phá vấn đề đến thiết kế, thử nghiệm và đánh giá giải pháp qua các dự án giả lập nhằm giải quyết những thách thức cụ thể của đô thị. Với 7 dự án nổi bật trải dài trên các chủ đề như không gian công cộng, giao thông bền vững, môi trường đô thị…. Chương trình Thương hiệu đào tạo “Glo-cal Education” sẽ giải mã từng dự án nằm trong môn học Urban Living Lab với đề tài đầu tiên mang tên ViaHub – Dự án quản lý vỉa hè thông minh.

Ứng dụng công nghệ số vào quản lý vỉa hè đô thị

2. Ảnh Web 1

ViaHub là một sáng kiến đô thị thông minh, được ra đời với định hướng tái định hình cách chúng ta nhìn nhận và quản lý không gian vỉa hè tại Thành phố Hồ Chí Minh – nơi dù đã có nhiều nỗ lực xử lý từ chính quyền nhưng tình trạng lấn chiếm vỉa hè vẫn hiện hữu rộng khắp trong nhịp sống đô thị hiện đại. Lựa chọn Phân khu 2 (Quận 1 cũ) làm địa bàn khảo sát, dự án đã cho thấy tỷ lệ lấn chiếm tại khu vực này dao động từ 21% đến 26% chiều dài vỉa hè, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tình trạng đỗ xe máy, buôn bán hàng rong hoặc bàn ghế của các hàng quán được bố trí giữa lối đi, đặc biệt vào buổi tối và giờ cao điểm. Điều này đã phản ánh một vấn đề mang tính hệ thống, liên quan đến các yếu tố quản trị đô thị, nhận thức cộng đồng và nhu cầu mưu sinh. Từ đó đặt ra yêu cầu về một giải pháp có chiều sâu và cần được tích hợp công nghệ lẫn yếu tố xã hội.

3. Ảnh Web 2 4. Ảnh Web 3

Từ đó, ViaHub được thiết kế như một nền tảng quản lý vỉa hè thông minh và vận hành theo mô hình Urban Living Lab – nơi chính quyền, người dân doanh nghiệp và giới học thuật cùng tham gia thiết kế, triển khai và hoàn thiện giải pháp ngay trong không gian đô thị thực tiễn. Không chỉ đơn thuần là một phần mềm hay công cụ kỹ thuật số, ViaHub đóng vai trò như một hệ sinh thái đồng sáng tạo, nơi mọi chủ thể đều có tiếng nói và trách nhiệm đóng góp vào việc duy trì sự minh bạch và hiệu quả trong quản lý không gian công cộng.

Dự án được triển khai trên các công nghệ lõi của đô thị thông minh như cảm biến IoT, trí tuệ nhân tạo (AI), hệ thống thông tin địa lý (GIS), công nghệ thị giác máy tính (YOLOv8) cũng như hệ thống camera thông minh ghi nhận hành vi lấn chiếm vỉa hè theo thời gian thực. Ngoài ra, người dân còn có thể chủ động gửi phản ảnh bằng hình ảnh hoặc video thông qua ứng dụng ViaHub được đính kèm thông tin định vị GPS. Tất cả dữ liệu sẽ được xử lý bằng AI, từ đó phân loại hành vi vi phạm, hiển thị trên bản đồ số nhằm hỗ trợ cơ quan chức năng ra quyết định một cách minh bạch, nhanh chóng và hiệu quả.

5. Ảnh Web 4

Một điểm đặc biệt làm nên dấu ấn của ViaHub chính là cơ chế tạo động lực cho cộng đồng – nơi mỗi người dân không chỉ là người quan sát mà còn trở thành người kiến tạo đô thị. Với cơ chế phản ánh vi phạm, người gửi sẽ nhận được phần thưởng như mã giảm giá đến từ các doanh nghiệp đối tác như Shopee, Tiki, GrabFood,… như một sự ghi nhận và khuyến khích hành động vì cộng đồng. Ngược lại, đối với người vi phạm, sau khi hệ thống đã xác minh từ biển số xe, sẽ nhận được thông báo xử phạt qua ứng dụng hoặc tin nhắn SMS. Sự tương tác hai chiều này đã mở ra một vòng lặp đổi mới tích cực, biến quá trình quản lý vỉa hè không còn dừng lại ở trách nhiệm của mỗi cá nhân mà là hành trình của cộng đồng cùng chung tay hướng đến một không gian công cộng, văn minh và bền vững.

6. Ảnh Web 5

Giai đoạn thử nghiệm của ViaHub được thực hiện trên tuyến đường Lý Tự Trọng dài 1,8km – một trong những tuyến đường trung tâm với mật độ giao thông dày đặc và tình trạng vi phạm vỉa hè diễn ra phổ biến. Tại đây, hơn 100 camera cảm biến được lắp đặt, kết nối với hệ thống máy chủ xử lý dữ liệu, nền tảng AI được huấn luyện và ứng dụng di động được phát triển để phục vụ toàn diện cho quy trình vận hành. Sau 3 tháng thử nghiệm, ViaHub đã chứng minh hiệu quả trong việc phát hiện và phân tích hành vi vi phạm theo thời gian thực, ghi nhận những tín hiệu tích cực từ cộng đồng qua tỷ lệ phản hồi và mức độ tương tác ngày càng cao. 

7. Ảnh Web 6 8. Ảnh Web 7

Trải nghiệm ứng dụng giả lập ViaHub tại đây.

Không chỉ là một giải pháp kỹ thuật, ViaHub được thiết kế như một nền tảng được tích hợp giữa xã hội và công nghệ, mang lại giá trị đa chiều cho cộng đồng đô thị. Người dân được đảm bảo quyền sử dụng vỉa hè an toàn, có tiếng nói trong giám sát và được khích lệ bằng phần thưởng; hộ kinh doanh hoạt động trong khuôn khổ minh bạch, hạn chế rủi ro xử phạt; chính quyền nâng cao hiệu quả quản lý mà không cần gia tăng nguồn lực và doanh nghiệp đồng hành được lan tỏa hình ảnh gắn với trách nhiệm xã hội. Kết nối chặt chẽ với Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs) như đô thị bền vững, sức khỏe cộng đồng và thể chế minh bạch, ViaHub đã mở ra hướng tiếp cận hệ thống, đa chiều, biến vỉa hè từ không gian bị lãng quên thành nơi cộng đồng cùng kiến tạo. Với mô hình Living Lab làm nền tảng, dự án không chỉ minh chứng tính khả thi mà còn sở hữu tiềm năng trở thành công cụ chiến lược trong quản trị đô thị thông minh tại Việt Nam và các quốc gia đang phát triển.

9. Ảnh Web 8 10. Ảnh Web 9
“Tại ISCM, đô thị thông minh không phải là một điểm đến, mà là hành trình liên tục để bảo vệ trục phát triển bền vững của đô thị”

Với triết lý “đồng sáng tạo vì con người”, môn học Urban Living Lab chính là lời đáp mang tính thời đại cho những thách thức đô thị ngày càng hiện hữu trong đời sống hiện đại. Đây là hành trình trao quyền cho thế hệ trẻ – những người không chỉ tiếp thu tri thức, mà còn được hun đúc sự thấu cảm, khơi dậy tinh thần hành động và rèn luyện năng lực kết nối đa ngành để trở thành thế hệ kiến tạo một tương lai bền vững và nhân văn.

Hãy cùng chờ đón các dự án nằm trong môn học Urban Living Lab trong các bài viết của Chương trình Thương hiệu đào tạo “Glo-cal Education”!

ISCM – Shaping the Unknown Future

Theo đuổi hành trình kết nối tri thức và hành động vì tương lai đô thị phát triển toàn diện, Viện Đô thị thông minh và Quản lý (ISCM) là nơi quy tụ những con người đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau, cùng chung tay giải quyết các vấn đề địa phương bằng tư duy toàn cầu. Thông qua các chương trình tích hợp quốc tế và dự án chuyên sâu xoay quanh chiến lược đô thị thông minh, ISCM đồng thời xây dựng mạng lưới đồng sáng tạo đa lĩnh vực, kết nối chuyên gia, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng nhằm kiến tạo các vùng đô thị thông minh, thích ứng và bền vững.

Tìm hiểu thêm:

  • Chương trình đào tạo Kiến trúc và thiết kế đô thị thông minh (Tiếng Việt) tại LINK
  • Chương trình đào tạo Kiến trúc và thiết kế đô thị thông minh (Tiếng Anh bán phần) tại LINK
  • Chương trình Liên kết và trao đổi quốc tế tại LINK

——————————–

Thuộc chiến lược UEH Đa ngành & Bền vững, Glo-cal Education là một định hướng giáo dục khác biệt hóa của UEH lấy người học làm trung tâm, nỗ lực giảng dạy và truyền tải tri thức toàn cầu (Global) trong mối liên hệ với bối cảnh địa phương và thực tiễn thị trường (Local).

Điểm khác biệt về đào tạo tại UEH này được hiện thực hóa thông qua: (1) Thiết kế chương trình giảng dạy gắn kết với kiến thức bền vững; (2) Thúc đẩy học tập liên ngành và giải quyết vấn đề thực tiễn; (3) Phương pháp đào tạo đa dạng, giúp tiếp cận kiến thức dễ dàng: từ lớp học truyền thống, lớp học chuyên gia, phòng học mô phỏng thực tế đến dự án môn học, lớp học trực tuyến; (4) Thực tiễn áp dụng giải quyết vấn đề ngay tại khuôn viên đại học như Phòng thí nghiệm sống; (5) Đa dạng văn hóa và Góc nhìn toàn cầu; (6) Hợp tác toàn cầu và địa phương; và (7) Phát triển lộ trình học tập suốt đời.

Tin, ảnh: Nhóm tác giả, Viện Đô thị thông minh và Quản lý, 

Ban Truyền thông và Phát triển đối tác

4. Chân Trang

Chu kỳ giảm giá của đồng USD?

TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu

26 Tháng Sáu, 2021

Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai

ThS. Tô Công Nguyên Bảo

26 Tháng Sáu, 2021

Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?

TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu

26 Tháng Sáu, 2021

Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam

Khoa Quản lý nhà nước

26 Tháng Sáu, 2021

Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán

Bộ Khoa học và Công nghệ

5 Tháng Sáu, 2021

Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững

Viện Đô thị thông minh và Quản lý

5 Tháng Sáu, 2021

Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19

Viện Đô thị thông minh và Quản lý

5 Tháng Sáu, 2021

2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới

PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo

5 Tháng Sáu, 2021

Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp

Phạm Khánh Nam, Việt Dũng

5 Tháng Sáu, 2021

Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền

Quách Doanh Nghiệp

5 Tháng Sáu, 2021

Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam

PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn

5 Tháng Sáu, 2021

Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt

Ths. Lê Thị Hồng Hoa

5 Tháng Sáu, 2021