[Research Contribution] Bắt nạt nơi làm việc và sự suy kiệt cảm xúc: Hệ quả đối với sự hài lòng và hiệu quả công việc
21 Tháng Tám, 2026
Từ khóa: Bắt nạt nơi làm việc, sự suy kiệt cảm xúc, sự hài lòng công việc, hiệu quả công việc, quản trị nguồn nhân lực.
Trong bối cảnh áp lực công việc ngày càng gia tăng, các hành vi tiêu cực trong tổ chức, đặc biệt là bắt nạt nơi làm việc, đang thu hút sự quan tâm ngày càng lớn của các nhà nghiên cứu và nhà quản trị. Không chỉ gây tổn hại đến sức khỏe tâm lý của người lao động, hiện tượng này còn có thể ảnh hưởng đáng kể đến thái độ và hiệu quả làm việc của nhân viên. Nhóm nghiên cứu thuộc UEH Mekong, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH), đã phân tích cơ chế tác động của hành vi bắt nạt nơi làm việc đến sự suy kiệt cảm xúc, sự hài lòng và hiệu quả làm việc của nhân viên văn phòng tại TP.HCM. Dựa trên dữ liệu khảo sát từ 300 nhân viên văn phòng, nghiên cứu cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng nhằm hiểu rõ hơn tác động của các hành vi tiêu cực trong môi trường tổ chức.
Bắt nạt nơi làm việc – “Tổn thương vô hình” trong môi trường công sở
Bắt nạt nơi làm việc được hiểu là những hành vi tiêu cực lặp đi lặp lại nhằm gây tổn hại về tinh thần hoặc thể chất đối với người khác, như xúc phạm, cô lập, đe dọa hoặc gây áp lực quá mức. Đây là vấn đề đã được ghi nhận ở nhiều quốc gia và được xem là một trong những yếu tố làm suy giảm chất lượng môi trường làm việc.
Nhiều nghiên cứu cho thấy, những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần của người lao động thông qua các biểu hiện như căng thẳng kéo dài, mất ngủ hay kiệt sức, mà còn làm giảm mức độ gắn kết và hiệu quả làm việc. Tại các đô thị lớn như TP.HCM, hiện tượng bắt nạt nơi làm việc càng khó được nhận diện do đặc điểm văn hóa Á Đông đề cao tính tôn ti và sự hài hòa trong quan hệ công sở. Điều này khiến nhiều nhân viên có xu hướng im lặng hoặc chấp nhận những hành vi tiêu cực, dẫn đến các tổn thương tâm lý tích tụ theo thời gian.
Nghiên cứu được xây dựng trên hai nền tảng lý thuyết gồm: Lý thuyết Bảo tồn nguồn lực (Conservation of Resources – COR) và Lý thuyết Trao đổi xã hội (Social Exchange Theory – SET). Theo Lý thuyết Bảo tồn nguồn lực (COR), mỗi cá nhân luôn nỗ lực duy trì và bảo vệ các nguồn lực của mình, đặc biệt là nguồn lực tâm lý và cảm xúc. Khi thường xuyên đối mặt với các hành vi bắt nạt, những nguồn lực này dần bị bào mòn, dẫn đến trạng thái suy kiệt cảm xúc. Trong khi đó, Lý thuyết Trao đổi xã hội (SET) cho rằng các mối quan hệ trong tổ chức được duy trì trên nguyên tắc công bằng và có đi có lại. Khi nhân viên cảm thấy bị đối xử thiếu công bằng hoặc không được tôn trọng, sự hài lòng và mức độ gắn kết với tổ chức sẽ giảm sút.
Sự suy kiệt cảm xúc – mắt xích quan trọng tác động đến hiệu quả công việc
Kết quả nghiên cứu cho thấy, bắt nạt nơi làm việc có tác động trực tiếp và mạnh nhất đến sự suy kiệt cảm xúc của nhân viên. Việc thường xuyên phải đối mặt với những hành vi như xúc phạm, cô lập hoặc gây áp lực khiến người lao động dễ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, mất động lực và cạn kiệt nguồn lực cảm xúc.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự suy kiệt cảm xúc là yếu tố làm giảm đáng kể mức độ hài lòng trong công việc. Khi nguồn lực tâm lý bị tiêu hao, nhân viên có xu hướng đánh giá tiêu cực hơn về công việc và môi trường làm việc, từ đó ảnh hưởng đến thái độ cũng như động lực cống hiến.
Đáng chú ý, sự hài lòng công việc có tác động tích cực đến hiệu quả làm việc. Những nhân viên cảm thấy hài lòng với công việc thường duy trì năng suất và chất lượng công việc tốt hơn, đồng thời có xu hướng gắn bó lâu dài với tổ chức.
Một phát hiện nổi bật của nghiên cứu là ảnh hưởng trực tiếp của hành vi bắt nạt đến hiệu quả công việc không lớn bằng ảnh hưởng gián tiếp thông qua sự suy kiệt cảm xúc và sự hài lòng công việc. Điều này cho thấy các yếu tố tâm lý đóng vai trò trung gian quan trọng, giải thích cách thức những hành vi tiêu cực trong tổ chức tác động đến kết quả làm việc của nhân viên.
Hàm ý quản trị
Từ các kết quả nghiên cứu, nhóm tác giả cho rằng bắt nạt nơi làm việc không chỉ là vấn đề của từng cá nhân mà còn là rủi ro quản trị có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của tổ chức. Vì vậy, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng môi trường làm việc an toàn và tôn trọng thông qua một số giải pháp sau:
- Xây dựng và thực thi bộ quy tắc ứng xử rõ ràng nhằm phòng ngừa các hành vi bắt nạt và ứng xử thiếu chuẩn mực trong môi trường làm việc.
- Thiết lập cơ chế tiếp nhận phản ánh và xử lý minh bạch, bảo đảm quyền lợi của người lao động khi gặp phải các hành vi tiêu cực.
- Tăng cường các chương trình hỗ trợ sức khỏe tinh thần, đồng thời xây dựng văn hóa tổ chức tích cực nhằm nâng cao sự hài lòng, gắn kết và động lực làm việc của nhân viên.
Có thể thấy, bắt nạt nơi làm việc không chỉ là một vấn đề về ứng xử trong tổ chức mà còn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Bằng việc làm rõ vai trò trung gian của sự suy kiệt cảm xúc và sự hài lòng công việc, nghiên cứu đã bổ sung thêm bằng chứng thực nghiệm cho lĩnh vực quản trị nguồn nhân lực, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học để các tổ chức xây dựng chính sách quản trị nhân sự, phát triển văn hóa làm việc tích cực và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh phát triển bền vững.
Xem toàn bộ bài nghiên cứu Bắt nạt nơi làm việc và sự suy kiệt cảm xúc: Hệ quả đối với sự hài lòng và hiệu quả công việc TẠI ĐÂY
Nhóm tác giả: Phạm Mai Bảo Ngọc và TS. Trương Thị Hoàng Oanh – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH)
Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “For a More Sustainable Mekong – Vì một Đồng bằng sông Cửu Long bền vững”, thuộc chương trình “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH thực hiện. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.
Tin, ảnh: Tác giả, Phòng Tuyển sinh – Truyền thông UEH Mekong, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
Giọng đọc: Thanh Kiều
[Research Contribution] Người dùng xanh có đang rời xa ứng dụng gọi xe?
11 Tháng Tám, 2026
[Research Contribution] Khi đại học cùng giải bài toán của thành phố
28 Tháng Bảy, 2026
abcd
18 Tháng Sáu, 2026
[Unbox Glo-cal Program] Vi vu Đông Nam Á cùng Chương trình Cử nhân ASIA Co-op
20 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Đồng đổi mới sáng tạo cho nền kinh tế đại dương bền vững
12 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Khám phá sự đối lập giữa nghiện thương hiệu và tình yêu thương hiệu
24 Tháng Mười Một, 2025
[Research Contribution] Phát triển bền vững – Góc nhìn đa chiều về hạnh phúc
8 Tháng Mười, 2025
[Research Contribution] Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo
16 Tháng Sáu, 2025
[Podcast] Góp ý giải pháp phát triển giáo dục Đại học
5 Tháng Hai, 2025
[Podcast] Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập của sinh viên
22 Tháng Một, 2025
[Podcast] “Mô hình Campus thích ứng – Giải pháp dành cho Mekong bền vững”
13 Tháng Một, 2025
[Podcast] Đào tạo nhân lực Mekong tương lai: Trao quyền hành động bền vững
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Dự án Phát triển khung công bằng giao thoa nhằm khuyến khích khả năng đi bộ
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Chiến lược thiết kế hậu kỹ thuật số trong nghệ thuật truyền thông
27 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đồng sáng tạo và xây dựng cộng đồng ArtTech hướng tới tương lai bền vững
26 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Quản trị công nghệ trong kỷ nguyên 4.0: Tổng quan và nhu cầu thị trường
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Công nghệ thông tin – truyền thông và sự ổn định của hệ thống ngân hàng
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Vai trò của chính sách vĩ mô thận trọng đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hoạt động môi giới chứng khoán tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] NFTs – Cuộc cách mạng nghệ thuật hay cơn sốt nhất thời?
18 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] CareFeeder – Giải pháp công nghệ hỗ trợ người già và bệnh nhân Parkinson tự ăn uống
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu quản trị nguồn nhân lực
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Nghệ thuật dân gian thời 4.0: Múa rối nước tự động dựa trên nền tảng robot
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Bứt phá hiệu suất sáng tạo nhân viên nhờ phản hồi mang tính phát triển
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Giải pháp MPIA: Lối thoát tạm thời cho cuộc khủng hoảng thương mại quốc tế?
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] “Căn bệnh Hà Lan” trong việc nhận kiều hối và trường hợp Việt Nam
31 Tháng Mười, 2024
[Podcast] Giải pháp nâng cao hoạt động vận động cho sinh viên
9 Tháng Tám, 2024
[Podcast] Phong Cách Lãnh Đạo Đạo Đức Và Hành Vi Ngoài Vai Trò Của Công Chức
29 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Định Hình Chiến Lược Phát Triển Toàn Diện, Bền Vững Cho Đất Nước
25 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Mô Hình Đại Học Bền Vững Dành Cho Các Thị Trường Mới Nổi
19 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Những Tiếp Cận Mới Nhất Dành Cho Các Đại Học Bền Vững
11 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Tác Động Của Nguồn Nhân Lực Xanh Đến Các Mục Tiêu Về Môi Trường
24 Tháng Năm, 2024
Kinh Tế Xã Hội Và Sự Phát Thải CO2 Ở Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2018
23 Tháng Năm, 2024
Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
15 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
14 Tháng Năm, 2024
Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
8 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
7 Tháng Năm, 2024
[podcast] Phản Ứng Của Chính Sách Xã Hội Đối Với Đại Dịch Covid-19 Ở Một Số Quốc Gia (Kỳ 1)
8 Tháng Mười Hai, 2023
Promoting Learner Autonomy in English Language Learning (Part 2)
28 Tháng Mười Một, 2023
[Podcast] Ngoại giao kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
10 Tháng Mười Một, 2023
ArtTech and sustainable development
27 Tháng Mười, 2023
Cộng đồng ArtTech đầu tiên tại Việt Nam – Một năm nhìn lại
9 Tháng Mười, 2023
ArtTech – Một xu hướng tương lai
5 Tháng Mười, 2023
ArtTech và phát triển bền vững
3 Tháng Mười, 2023
[Podcast] Máy Tính Và Công Nghệ “Không Đi Một Mình” – Phần 4
24 Tháng Bảy, 2023
[Podcast] Tác Động Của Đồng Tiền Kỹ Thuật Số Đến Tỷ Giá Hối Đoái
14 Tháng Mười Một, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Ngành Du Lịch Việt Nam
5 Tháng Năm, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Lĩnh Vực Y Tế Ở Việt Nam
25 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Phân Tích Dữ Liệu Con Người Tại Việt Nam
18 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp Ở Việt Nam
11 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Mô Hình Kinh Tế Chia sẻ: Các Vấn Đề Quản Lý Ở Việt Nam
21 Tháng Một, 2022
[Podcast] Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Trực Tuyến Trong Ngành Du Lịch
15 Tháng Một, 2022
[Podcast] Chính Sách Lao Động Việc Làm Cho TP. HCM Trong Giai Đoạn Sau Giãn Cách
28 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xây Dựng Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung Dựa Trên Công Nghệ Blockchain
24 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Trong Thế Giới Số: Góc Nhìn Từ Nghề Nghiệp Kế Toán, Kiểm toán
21 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Tại UEH: Hướng Đến Đại Học Bền Vững
14 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xu Hướng Kinh Doanh Bán Lẻ Trực Tuyến Thời Kỳ Covid
10 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Big Data Cho Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững: Kinh Nghiệm Quốc Tế
7 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cải Cách Luật Đất Đai Để Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế
2 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cuộc Cách Mạng Trong Kinh Tế Học Thực Nghiệm
30 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Từ Góc Nhìn Khai Thác Dữ Liệu Lớn (Big Data)
17 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 5 : Tiền Ổn Định Tư Nhân Diem
5 Tháng Mười Một, 2021
Đứt gãy chuỗi cung ứng vùng trọng điểm phía Nam: 8 giải pháp
20 Tháng Mười, 2021
[Podcast]Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 2: Những Cột Mốc Phát Triển
19 Tháng Mười, 2021
[Podcast] Toàn cảnh tiền tệ kỹ thuật số – Phần 1: Xu thế của thời đại
15 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (Phần 3): Các Giải Pháp Hỗ Trợ
8 Tháng Mười, 2021
UEH chủ trì thành công Hội thảo ICBF 2021
7 Tháng Mười, 2021
GRSD 2021- Hội thảo khoa học “Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”
6 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (phần 2): Chọn đối tác theo tiêu chí nào?
4 Tháng Mười, 2021
‘Đổi mới giáo dục nghề nghiệp là động cơ tăng trưởng kinh tế’
30 Tháng Chín, 2021
Giải pháp “mở cửa” an toàn với các khu công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh
27 Tháng Chín, 2021
Khi cuộc sống “bình thường mới”, nơi ở cho người lao động cần được quan tâm
9 Tháng Chín, 2021
Hướng phát triển mô hình đào tạo luân phiên (Dual Education) tại Việt Nam
6 Tháng Chín, 2021
Webinar: Tương lai ngành Thẩm định giá trong thập niên mới
17 Tháng Tám, 2021
Hãy là người dùng thông minh khi đón nhận và chia sẻ thông tin
9 Tháng Tám, 2021
Webinar: An toàn thông tin kế toán trong kỷ nguyên số
3 Tháng Tám, 2021
Có nên đưa lãi suất tiền gửi VND về 0 phần trăm?
20 Tháng Bảy, 2021
Chu kỳ giảm giá của đồng USD?
TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai
ThS. Tô Công Nguyên Bảo
26 Tháng Sáu, 2021
Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?
TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong trường đại học: Dạy học trực tuyến sẽ trở thành xu hướng tất yếu
GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài
26 Tháng Sáu, 2021
Tiền số ngân hàng Trung ương – Vận hành và thử nghiệm
Châu Văn Thành
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam
Khoa Quản lý nhà nước
26 Tháng Sáu, 2021
“Cấp cứu” doanh nghiệp trước làn sóng COVID-19 thứ 4
23 Tháng Sáu, 2021
Chuyên gia UEH: Việt Nam nên kết hợp tiêm vaccine miễn phí và dịch vụ
23 Tháng Sáu, 2021
Hội thảo khoa học về Thị trường bảo hiểm Việt Nam (Conference on Vietnam’s Insurance Industry – CVII)
Khoa Toán – Thống Kê
7 Tháng Sáu, 2021
Muốn có trung tâm tài chính phải có chiến lược thích ứng
Khoa Tài chính
5 Tháng Sáu, 2021
Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán
Bộ Khoa học và Công nghệ
5 Tháng Sáu, 2021
Sự hữu ích của Lý thuyết trò chơi: Thảo luận về giải Nobel Kinh tế năm 2020
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Đoán định tư pháp: Xu thế mới trong hành nghề Luật
Khoa Luật
5 Tháng Sáu, 2021
Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Nghiên cứu Kinh tế học lao động trong sự biến động của thế giới
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Kết hợp Nghệ thuật và Công nghệ hướng đến Thành phố thông minh đáng sống
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Chuỗi bài “The Basics of B2B”: Thị trường việc làm rộng mở nhiều sinh viên chuyên ngành Marketing đang bỏ quên
TS. Đinh Tiên Minh
5 Tháng Sáu, 2021
Môi trường không phải để nhà đầu tư xài miễn phí!
TS. Phạm Khánh Nam
5 Tháng Sáu, 2021
2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
5 Tháng Sáu, 2021
Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp
Phạm Khánh Nam, Việt Dũng
5 Tháng Sáu, 2021
Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền
Quách Doanh Nghiệp
5 Tháng Sáu, 2021
Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn
5 Tháng Sáu, 2021
Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt
Ths. Lê Thị Hồng Hoa
5 Tháng Sáu, 2021
