[Research Contribution] Đại học đồng kiến tạo: Chuẩn bị nguồn nhân lực cho một TP.HCM đang chuyển mình
24 Tháng Bảy, 2026
Từ khóa: Đại học đồng kiến tạo; Nguồn nhân lực; TP.HCM; Giáo dục đại học; Phát triển đô thị
TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo của khu vực. Khi mô hình tăng trưởng chuyển từ dựa vào lao động và vốn sang tri thức, công nghệ và sáng tạo, bài toán phát triển nguồn nhân lực cũng cần một cách tiếp cận mới. Theo đó, vai trò của các trường đại học không còn dừng ở đào tạo người học, mà phải tham gia trực tiếp vào quá trình kiến tạo tri thức, kết nối nguồn lực và đồng hành cùng chiến lược phát triển của thành phố.
![]()
Tại chương trình Người Trong Cuộc với chủ đề “Đầu tư nguồn nhân lực – Tạo sự đột phá cho TP.HCM” của Đài phát thanh và truyền hình TP.HCM, GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH), đã chia sẻ những góc nhìn về sự chuyển đổi trong vai trò của giáo dục đại học trước yêu cầu phát triển mới của TP.HCM. Từ những phân tích này, mô hình “đại học đồng kiến tạo” được xem là hướng tiếp cận cần thiết để chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn phát triển tiếp theo của thành phố.
Nguồn nhân lực trở thành lợi thế cạnh tranh của thành phố
Đưa TP.HCM trở thành đô thị văn minh, hiện đại, năng động; giữ vai trò cực tăng trưởng của cả nước và từng bước trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo của khu vực là mục tiêu được xác lập trong nhiều chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, cùng với thể chế, hạ tầng và nguồn lực đầu tư, yếu tố mang tính quyết định chính là con người.
Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh của một địa phương có thể đến từ tài nguyên, vị trí địa lý hay nguồn lao động dồi dào thì trong nền kinh tế tri thức, lợi thế ấy ngày càng được quyết định bởi chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo.
Sự phát triển của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và các ngành công nghệ cao đang làm thay đổi nhanh chóng yêu cầu của thị trường lao động. Doanh nghiệp không còn chỉ tìm kiếm những người có kiến thức chuyên môn, mà cần những nhân sự có khả năng thích ứng, tư duy toàn cầu, làm chủ công nghệ và học tập suốt đời.
Theo GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, trước sự thay đổi đó, các trường đại học không thể chỉ điều chỉnh một vài ngành học hay bổ sung một số kỹ năng mới. Điều cần thay đổi là chính vai trò của đại học trong hệ sinh thái phát triển.
“Đại học phải tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển của địa phương, của đất nước; không chỉ đào tạo người học mà còn đồng hành trong việc tạo ra tri thức, giải pháp và chuẩn bị nguồn lực cho tương lai.”
Đó cũng là tiền đề để nhiều trường đại học trên thế giới chuyển sang một mô hình phát triển mới: đại học đồng kiến tạo.
Đại học không còn là “tháp ngà”
Theo GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, sự phát triển của giáo dục đại học luôn gắn với những thay đổi của nền kinh tế và xã hội.
Ở giai đoạn đầu, đại học chủ yếu thực hiện chức năng truyền đạt tri thức và đào tạo nguồn nhân lực. Khi nghiên cứu khoa học được tích hợp sâu hơn vào hoạt động giảng dạy, các trường đại học bắt đầu trở thành nơi tạo ra tri thức mới, đóng góp cho sự phát triển của khoa học và công nghệ.
Khoảng hơn một thập niên trở lại đây, nhiều đại học tiếp tục mở rộng vai trò thông qua chuyển giao công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp. Từ chỗ cung cấp nguồn nhân lực, đại học từng bước trở thành một động lực của tăng trưởng kinh tế.
Ngày nay, quá trình ấy đang bước sang một giai đoạn phát triển cao hơn.
Theo mô hình đại học đồng kiến tạo, trường đại học không còn đứng ngoài các bài toán phát triển, mà cùng chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng nghiên cứu, phân tích và đồng kiến tạo các giải pháp cho những vấn đề cụ thể của đô thị và nền kinh tế.
“Đại học không còn là một ‘tháp ngà’ chỉ có giảng dạy và nghiên cứu, mà phải đưa những vấn đề phát triển kinh tế – xã hội vào trong hoạt động nghiên cứu và đào tạo của mình.” – GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo nhấn mạnh.
Quan điểm này cũng phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy phát triển nguồn nhân lực. Đào tạo không còn là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục, mà trở thành một cấu phần của chiến lược phát triển địa phương, nơi các trường đại học tham gia ngay từ khâu dự báo xu hướng, chuẩn bị nguồn lực và đồng hành giải quyết các bài toán phát triển.
Từ ”đặt hàng đào tạo” đến đồng kiến tạo nguồn nhân lực
Trong nhiều năm qua, cơ chế “đặt hàng đào tạo” đã góp phần giúp các trường đại học gắn kết hơn với nhu cầu của thị trường lao động và của địa phương. Tuy nhiên, theo GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo, trước tốc độ thay đổi rất nhanh của nền kinh tế và công nghệ, cách tiếp cận này cần được phát triển thêm một bước.
Thay vì chỉ xác định số lượng nhân lực cần đào tạo, các trường đại học, cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các viện nghiên cứu cần cùng tham gia từ đầu vào quá trình dự báo xu hướng phát triển, xác định những nhóm năng lực sẽ cần trong tương lai và đồng thiết kế chương trình đào tạo.
Đó chính là sự khác biệt giữa “đặt hàng đầu ra” và “đồng kiến tạo năng lực”.
Khi các bên cùng tham gia xây dựng chuẩn đầu ra, kiến thức, kỹ năng và năng lực nghề nghiệp, chương trình đào tạo sẽ bám sát thực tiễn hơn, đồng thời rút ngắn khoảng cách giữa nhu cầu phát triển của thành phố với quá trình chuẩn bị nguồn nhân lực.
Đây cũng là điều kiện để các trường đại học chủ động chuẩn bị cho những lĩnh vực chiến lược như tài chính quốc tế, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, logistics, công nghệ cao hay phát triển xanh, thay vì chỉ điều chỉnh chương trình khi thị trường đã xuất hiện tình trạng thiếu hụt nhân lực.
Đại học phải trở thành một phần của chiến lược phát triển
Đối với TP.HCM, khi mục tiêu phát triển không chỉ dừng ở tăng trưởng kinh tế mà hướng đến trở thành trung tâm tài chính quốc tế, trung tâm đổi mới sáng tạo và khoa học – công nghệ của khu vực, vai trò của đại học cũng cần được nhìn nhận theo một cách mới.
Đại học không chỉ cung cấp nguồn nhân lực cho thị trường lao động hiện tại, mà phải tham gia xây dựng những năng lực sẽ định hình tương lai của thành phố; không chỉ đào tạo theo nhu cầu, mà còn góp phần dự báo nhu cầu, kiến tạo tri thức và đồng hành cùng quá trình hoạch định chính sách phát triển.
Đó cũng là định hướng mà UEH đang theo đuổi trong chiến lược phát triển của mình: xây dựng mô hình đại học đồng kiến tạo, kết nối Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cộng đồng để cùng giải quyết những bài toán phát triển của TP.HCM và đất nước.
Đón đọc kỳ 2: Khi đại học cùng giải bài toán của thành phố – từ đào tạo nguồn nhân lực cho Trung tâm Tài chính Quốc tế TP.HCM, nghiên cứu quy hoạch đô thị, đến mô hình “ba nhà” kết nối Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp nhằm chuẩn bị nguồn lực cho các lĩnh vực phát triển chiến lược trong tương lai.
Tác giả: GS.TS. Nguyễn Khắc Quốc Bảo – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH thực hiện. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.
Tin, ảnh: Tác giả, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác
Giọng đọc: Thanh Kiều
[UEH 50 năm] Bản đồ Di sản A.116 đang dần được lấp đầy bởi những câu chuyện
21 Tháng Bảy, 2026
abcd
18 Tháng Sáu, 2026
[Unbox Glo-cal Program] Vi vu Đông Nam Á cùng Chương trình Cử nhân ASIA Co-op
20 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Đồng đổi mới sáng tạo cho nền kinh tế đại dương bền vững
12 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Khám phá sự đối lập giữa nghiện thương hiệu và tình yêu thương hiệu
24 Tháng Mười Một, 2025
[Research Contribution] Phát triển bền vững – Góc nhìn đa chiều về hạnh phúc
8 Tháng Mười, 2025
[Research Contribution] Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo
16 Tháng Sáu, 2025
[Podcast] Góp ý giải pháp phát triển giáo dục Đại học
5 Tháng Hai, 2025
[Podcast] Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập của sinh viên
22 Tháng Một, 2025
[Podcast] “Mô hình Campus thích ứng – Giải pháp dành cho Mekong bền vững”
13 Tháng Một, 2025
[Podcast] Đào tạo nhân lực Mekong tương lai: Trao quyền hành động bền vững
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Dự án Phát triển khung công bằng giao thoa nhằm khuyến khích khả năng đi bộ
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Chiến lược thiết kế hậu kỹ thuật số trong nghệ thuật truyền thông
27 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đồng sáng tạo và xây dựng cộng đồng ArtTech hướng tới tương lai bền vững
26 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Quản trị công nghệ trong kỷ nguyên 4.0: Tổng quan và nhu cầu thị trường
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Công nghệ thông tin – truyền thông và sự ổn định của hệ thống ngân hàng
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Vai trò của chính sách vĩ mô thận trọng đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hoạt động môi giới chứng khoán tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] NFTs – Cuộc cách mạng nghệ thuật hay cơn sốt nhất thời?
18 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] CareFeeder – Giải pháp công nghệ hỗ trợ người già và bệnh nhân Parkinson tự ăn uống
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu quản trị nguồn nhân lực
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Nghệ thuật dân gian thời 4.0: Múa rối nước tự động dựa trên nền tảng robot
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Bứt phá hiệu suất sáng tạo nhân viên nhờ phản hồi mang tính phát triển
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Giải pháp MPIA: Lối thoát tạm thời cho cuộc khủng hoảng thương mại quốc tế?
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] “Căn bệnh Hà Lan” trong việc nhận kiều hối và trường hợp Việt Nam
31 Tháng Mười, 2024
[Podcast] Giải pháp nâng cao hoạt động vận động cho sinh viên
9 Tháng Tám, 2024
[Podcast] Phong Cách Lãnh Đạo Đạo Đức Và Hành Vi Ngoài Vai Trò Của Công Chức
29 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Định Hình Chiến Lược Phát Triển Toàn Diện, Bền Vững Cho Đất Nước
25 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Mô Hình Đại Học Bền Vững Dành Cho Các Thị Trường Mới Nổi
19 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Những Tiếp Cận Mới Nhất Dành Cho Các Đại Học Bền Vững
11 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Tác Động Của Nguồn Nhân Lực Xanh Đến Các Mục Tiêu Về Môi Trường
24 Tháng Năm, 2024
Kinh Tế Xã Hội Và Sự Phát Thải CO2 Ở Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2018
23 Tháng Năm, 2024
Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
15 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
14 Tháng Năm, 2024
Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
8 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
7 Tháng Năm, 2024
[podcast] Phản Ứng Của Chính Sách Xã Hội Đối Với Đại Dịch Covid-19 Ở Một Số Quốc Gia (Kỳ 1)
8 Tháng Mười Hai, 2023
Promoting Learner Autonomy in English Language Learning (Part 2)
28 Tháng Mười Một, 2023
[Podcast] Ngoại giao kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
10 Tháng Mười Một, 2023
ArtTech and sustainable development
27 Tháng Mười, 2023
Cộng đồng ArtTech đầu tiên tại Việt Nam – Một năm nhìn lại
9 Tháng Mười, 2023
ArtTech – Một xu hướng tương lai
5 Tháng Mười, 2023
ArtTech và phát triển bền vững
3 Tháng Mười, 2023
[Podcast] Máy Tính Và Công Nghệ “Không Đi Một Mình” – Phần 4
24 Tháng Bảy, 2023
[Podcast] Tác Động Của Đồng Tiền Kỹ Thuật Số Đến Tỷ Giá Hối Đoái
14 Tháng Mười Một, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Ngành Du Lịch Việt Nam
5 Tháng Năm, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Lĩnh Vực Y Tế Ở Việt Nam
25 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Phân Tích Dữ Liệu Con Người Tại Việt Nam
18 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp Ở Việt Nam
11 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Mô Hình Kinh Tế Chia sẻ: Các Vấn Đề Quản Lý Ở Việt Nam
21 Tháng Một, 2022
[Podcast] Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Trực Tuyến Trong Ngành Du Lịch
15 Tháng Một, 2022
[Podcast] Chính Sách Lao Động Việc Làm Cho TP. HCM Trong Giai Đoạn Sau Giãn Cách
28 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xây Dựng Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung Dựa Trên Công Nghệ Blockchain
24 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Trong Thế Giới Số: Góc Nhìn Từ Nghề Nghiệp Kế Toán, Kiểm toán
21 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Tại UEH: Hướng Đến Đại Học Bền Vững
14 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xu Hướng Kinh Doanh Bán Lẻ Trực Tuyến Thời Kỳ Covid
10 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Big Data Cho Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững: Kinh Nghiệm Quốc Tế
7 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cải Cách Luật Đất Đai Để Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế
2 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cuộc Cách Mạng Trong Kinh Tế Học Thực Nghiệm
30 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Từ Góc Nhìn Khai Thác Dữ Liệu Lớn (Big Data)
17 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 5 : Tiền Ổn Định Tư Nhân Diem
5 Tháng Mười Một, 2021
Đứt gãy chuỗi cung ứng vùng trọng điểm phía Nam: 8 giải pháp
20 Tháng Mười, 2021
[Podcast]Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 2: Những Cột Mốc Phát Triển
19 Tháng Mười, 2021
[Podcast] Toàn cảnh tiền tệ kỹ thuật số – Phần 1: Xu thế của thời đại
15 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (Phần 3): Các Giải Pháp Hỗ Trợ
8 Tháng Mười, 2021
UEH chủ trì thành công Hội thảo ICBF 2021
7 Tháng Mười, 2021
GRSD 2021- Hội thảo khoa học “Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”
6 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (phần 2): Chọn đối tác theo tiêu chí nào?
4 Tháng Mười, 2021
‘Đổi mới giáo dục nghề nghiệp là động cơ tăng trưởng kinh tế’
30 Tháng Chín, 2021
Giải pháp “mở cửa” an toàn với các khu công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh
27 Tháng Chín, 2021
Khi cuộc sống “bình thường mới”, nơi ở cho người lao động cần được quan tâm
9 Tháng Chín, 2021
Hướng phát triển mô hình đào tạo luân phiên (Dual Education) tại Việt Nam
6 Tháng Chín, 2021
Webinar: Tương lai ngành Thẩm định giá trong thập niên mới
17 Tháng Tám, 2021
Hãy là người dùng thông minh khi đón nhận và chia sẻ thông tin
9 Tháng Tám, 2021
Webinar: An toàn thông tin kế toán trong kỷ nguyên số
3 Tháng Tám, 2021
Có nên đưa lãi suất tiền gửi VND về 0 phần trăm?
20 Tháng Bảy, 2021
Chu kỳ giảm giá của đồng USD?
TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai
ThS. Tô Công Nguyên Bảo
26 Tháng Sáu, 2021
Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?
TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong trường đại học: Dạy học trực tuyến sẽ trở thành xu hướng tất yếu
GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài
26 Tháng Sáu, 2021
Tiền số ngân hàng Trung ương – Vận hành và thử nghiệm
Châu Văn Thành
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam
Khoa Quản lý nhà nước
26 Tháng Sáu, 2021
“Cấp cứu” doanh nghiệp trước làn sóng COVID-19 thứ 4
23 Tháng Sáu, 2021
Chuyên gia UEH: Việt Nam nên kết hợp tiêm vaccine miễn phí và dịch vụ
23 Tháng Sáu, 2021
Hội thảo khoa học về Thị trường bảo hiểm Việt Nam (Conference on Vietnam’s Insurance Industry – CVII)
Khoa Toán – Thống Kê
7 Tháng Sáu, 2021
Muốn có trung tâm tài chính phải có chiến lược thích ứng
Khoa Tài chính
5 Tháng Sáu, 2021
Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán
Bộ Khoa học và Công nghệ
5 Tháng Sáu, 2021
Sự hữu ích của Lý thuyết trò chơi: Thảo luận về giải Nobel Kinh tế năm 2020
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Đoán định tư pháp: Xu thế mới trong hành nghề Luật
Khoa Luật
5 Tháng Sáu, 2021
Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Nghiên cứu Kinh tế học lao động trong sự biến động của thế giới
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Kết hợp Nghệ thuật và Công nghệ hướng đến Thành phố thông minh đáng sống
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Chuỗi bài “The Basics of B2B”: Thị trường việc làm rộng mở nhiều sinh viên chuyên ngành Marketing đang bỏ quên
TS. Đinh Tiên Minh
5 Tháng Sáu, 2021
Môi trường không phải để nhà đầu tư xài miễn phí!
TS. Phạm Khánh Nam
5 Tháng Sáu, 2021
2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
5 Tháng Sáu, 2021
Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp
Phạm Khánh Nam, Việt Dũng
5 Tháng Sáu, 2021
Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền
Quách Doanh Nghiệp
5 Tháng Sáu, 2021
Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn
5 Tháng Sáu, 2021
Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt
Ths. Lê Thị Hồng Hoa
5 Tháng Sáu, 2021
