[Research Contribution] Cơ cấu quản trị và mức độ công bố thông tin ESG: Góc nhìn từ ngành dầu khí Việt Nam
9 Tháng Mười, 2026
Từ khóa: Công bố thông tin, cơ cấu quản trị, ESG, ngành dầu khí, phát triển bền vững.
Ngành dầu khí giữ vai trò quan trọng đối với nền kinh tế và an ninh năng lượng quốc gia, nhưng đồng thời cũng đối mặt với những yêu cầu ngày càng cao về ESG (Bộ khung tiêu chuẩn gồm ba yếu tố: Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance). Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng và cam kết Net Zero được thúc đẩy, công bố thông tin ESG đang trở thành một thước đo quan trọng về mức độ minh bạch và trách nhiệm của doanh nghiệp. Chính vì vậy, nhóm tác giả thuộc UEH Mekong, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH), đã nghiên cứu 34 công ty niêm yết ngành dầu khí tại Việt Nam trong giai đoạn 2017-2024 nhằm làm rõ mối quan hệ giữa cơ cấu quản trị và mức độ công bố thông tin ESG, qua đó đưa ra những hàm ý quản trị hướng đến nâng cao tính minh bạch và phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Công bố ESG đang tăng nhưng cơ cấu quản trị tạo ra những tác động khác nhau
Là ngành kinh doanh đặc thù gắn với an ninh năng lượng quốc gia, ngành dầu khí đóng góp trung bình 9% – 11% tổng thu ngân sách nhà nước và 10% – 13% GDP mỗi năm. Tuy nhiên, hoạt động của ngành cũng đi kèm với nhiều vấn đề về khai thác tài nguyên, quản lý chất thải, tác động đến cộng đồng và an toàn lao động. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và chuyển dịch năng lượng, các doanh nghiệp dầu khí ngày càng phải quan tâm đến việc giảm phát thải và nâng cao trách nhiệm về môi trường, xã hội.
Thực hiện tốt ESG không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng kỳ vọng của các bên liên quan mà còn có thể góp phần tăng giá trị thị trường, giảm rủi ro và cải thiện hiệu quả tài chính. Đặc biệt, các nhà đầu tư ngày càng quan tâm không chỉ doanh nghiệp “nói gì” về phát triển bền vững mà còn xem xét những kết quả thực tế mà doanh nghiệp đạt được.
Đáng chú ý, nghiên cứu cho thấy mức độ công bố thông tin ESG của các công ty dầu khí Việt Nam có xu hướng tăng qua thời gian, từ mức trung bình 40,931% năm 2017 lên 48,284% năm 2024. Sau sự gián đoạn nhẹ trong giai đoạn 2020 – 2021 do đại dịch, xu hướng minh bạch hóa đã phục hồi trong ba năm gần đây.
Cơ cấu quản trị tạo ra những khác biệt trong công bố ESG
Kết quả nghiên cứu cho thấy cơ cấu quản trị không tác động giống nhau đến cả ba khía cạnh môi trường, xã hội và quản trị. Điều này cho thấy doanh nghiệp không thể chỉ dựa vào việc mở rộng bộ máy quản trị mà cần chú trọng hơn đến chất lượng và cách thức vận hành của bộ máy này.
Quy mô doanh nghiệp là một trong những yếu tố có tác động tích cực rõ rệt nhất. Các doanh nghiệp lớn có xu hướng công bố thông tin tốt hơn trên cả ba trụ cột ESG nhờ sở hữu nhiều nguồn lực hơn, đội ngũ chuyên trách và hệ thống kiểm soát bài bản hơn.
Bên cạnh đó, sự đa dạng giới trong Hội đồng quản trị (HĐQT) cũng có tác động tích cực nhất quán đến công bố ESG. Kết quả này cho thấy sự tham gia của nữ giới trong HĐQT có thể góp phần mở rộng góc nhìn của doanh nghiệp đối với các vấn đề về đạo đức, trách nhiệm xã hội và môi trường.
Tuy nhiên, HĐQT lớn hơn chưa chắc đồng nghĩa với việc công bố ESG tốt hơn. Quy mô HĐQT và tỷ lệ thành viên không điều hành có tác động tiêu cực đến một số khía cạnh, đặc biệt là môi trường và xã hội. Một bộ máy quá lớn hoặc mang tính hình thức có thể làm tăng chi phí phối hợp, gây chậm trễ trong quá trình ra quyết định và ảnh hưởng đến việc thực hiện các cam kết phát triển bền vững.
Một phát hiện đáng chú ý khác liên quan đến thành viên HĐQT nước ngoài và thành viên có chuyên môn kinh tế – tài chính. Hai yếu tố này giúp nâng cao tính minh bạch ở trụ cột quản trị nhưng lại có tác động ngược chiều đến khía cạnh môi trường. Điều này cho thấy năng lực chuyên môn và kinh nghiệm quốc tế có thể hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa cơ cấu tổ chức và quản lý, nhưng chưa chắc đã được chuyển hóa thành các sáng kiến môi trường và xã hội tương ứng.
Nghiên cứu cũng cho thấy tần suất họp HĐQT cần được nhìn nhận thận trọng. Trong mô hình hiện tại, số cuộc họp nhiều hơn có tác động ngược chiều đến công bố thông tin môi trường, có thể do một số cuộc họp tập trung vào xử lý các vấn đề hoặc khủng hoảng phát sinh thay vì xây dựng chiến lược xanh dài hạn. Tuy nhiên, khi xét tác động theo thời gian, các cuộc họp trước đó lại có ảnh hưởng tích cực đến khía cạnh xã hội, cho thấy những quyết định và thảo luận chiến lược cần thời gian để phát huy hiệu quả.
Trong khi đó, tăng trưởng doanh thu chủ yếu thúc đẩy công bố thông tin ở khía cạnh quản trị. Điều này cho thấy khi doanh nghiệp tăng trưởng nhanh, nguồn lực có xu hướng được ưu tiên cho việc hoàn thiện cơ cấu tổ chức và hệ thống quản lý, thay vì đầu tư tương ứng cho các hệ thống báo cáo ESG về môi trường và xã hội.
Hàm ý cho doanh nghiệp
Từ những kết quả trên, nghiên cứu đưa ra một số hàm ý quan trọng đối với các doanh nghiệp dầu khí:
Thứ nhất, tăng cường sự đa dạng trong HĐQT. Sự tham gia của nữ giới cho thấy tác động tích cực đến công bố thông tin ESG. Doanh nghiệp cần xem xét sự đa dạng giới như một yếu tố có thể góp phần mở rộng góc nhìn trong quá trình ra quyết định.
Thứ hai, xây dựng HĐQT theo hướng tinh gọn và thực chất. Việc tăng số lượng thành viên không đồng nghĩa với tăng hiệu quả quản trị ESG. Doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng phối hợp, khả năng giám sát và trách nhiệm của từng thành viên, thay vì chỉ mở rộng quy mô bộ máy.
Thứ ba, phát huy chuyên môn và kinh nghiệm quốc tế theo hướng cân bằng. Thành viên có chuyên môn kinh tế – tài chính và thành viên nước ngoài có thể giúp nâng cao chất lượng quản trị, nhưng cần gắn năng lực này với các mục tiêu cụ thể về môi trường và xã hội, thay vì chỉ tập trung vào hiệu quả tổ chức.
Thứ tư, chuyển từ công bố ESG mang tính tuân thủ sang hành động chiến lược. Doanh nghiệp cần xem ESG là một phần trong chiến lược phát triển dài hạn, đặc biệt trong bối cảnh ngành dầu khí đang đứng trước yêu cầu chuyển dịch năng lượng và thực hiện cam kết Net Zero.
Chính vì thế, công bố ESG không chỉ là câu chuyện về báo cáo, mà còn phản ánh cách doanh nghiệp được quản trị. Một cơ cấu lãnh đạo phù hợp, đa dạng và hiệu quả có thể tạo nền tảng để doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, đáp ứng tốt hơn kỳ vọng của các bên liên quan và chủ động trước những thay đổi của quá trình chuyển dịch năng lượng. Đối với ngành dầu khí, nâng cao chất lượng công bố ESG cần đi cùng với những thay đổi thực chất trong quản trị và chiến lược phát triển, qua đó góp phần thực hiện lộ trình Net Zero và các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.
Xem toàn bộ bài nghiên cứu Cơ cấu quản trị và mức độ công bố thông tin ESG: Góc nhìn từ ngành dầu khí Việt Nam TẠI ĐÂY.
Nhóm tác giả: ThS. Nguyễn Hồng Nga, TS. Lâm Thị Trúc Linh, ThS. Nguyễn Ngọc Thọ – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH).
Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “For a More Sustainable Mekong – Vì một Đồng bằng sông Cửu Long bền vững”, thuộc chương trình “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH thực hiện. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.
Tin, ảnh: Tác giả, Phòng Tuyển sinh – Truyền thông UEH Mekong, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
Giọng đọc: Thanh Kiều
[HCMC Beyond – Tập 2]: Làm chủ công nghệ, đồng kiến tạo Thành phố tương lai
18 Tháng Chín, 2026
[Research Contribution] Người dùng xanh có đang rời xa ứng dụng gọi xe?
11 Tháng Tám, 2026
[Research Contribution] Khi đại học cùng giải bài toán của thành phố
28 Tháng Bảy, 2026
abcd
18 Tháng Sáu, 2026
[Unbox Glo-cal Program] Vi vu Đông Nam Á cùng Chương trình Cử nhân ASIA Co-op
20 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Đồng đổi mới sáng tạo cho nền kinh tế đại dương bền vững
12 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Khám phá sự đối lập giữa nghiện thương hiệu và tình yêu thương hiệu
24 Tháng Mười Một, 2025
[Research Contribution] Phát triển bền vững – Góc nhìn đa chiều về hạnh phúc
8 Tháng Mười, 2025
[Research Contribution] Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo
16 Tháng Sáu, 2025
[Podcast] Góp ý giải pháp phát triển giáo dục Đại học
5 Tháng Hai, 2025
[Podcast] Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập của sinh viên
22 Tháng Một, 2025
[Podcast] “Mô hình Campus thích ứng – Giải pháp dành cho Mekong bền vững”
13 Tháng Một, 2025
[Podcast] Đào tạo nhân lực Mekong tương lai: Trao quyền hành động bền vững
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Dự án Phát triển khung công bằng giao thoa nhằm khuyến khích khả năng đi bộ
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Chiến lược thiết kế hậu kỹ thuật số trong nghệ thuật truyền thông
27 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đồng sáng tạo và xây dựng cộng đồng ArtTech hướng tới tương lai bền vững
26 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Quản trị công nghệ trong kỷ nguyên 4.0: Tổng quan và nhu cầu thị trường
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Công nghệ thông tin – truyền thông và sự ổn định của hệ thống ngân hàng
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Vai trò của chính sách vĩ mô thận trọng đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hoạt động môi giới chứng khoán tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] NFTs – Cuộc cách mạng nghệ thuật hay cơn sốt nhất thời?
18 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] CareFeeder – Giải pháp công nghệ hỗ trợ người già và bệnh nhân Parkinson tự ăn uống
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu quản trị nguồn nhân lực
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Nghệ thuật dân gian thời 4.0: Múa rối nước tự động dựa trên nền tảng robot
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Bứt phá hiệu suất sáng tạo nhân viên nhờ phản hồi mang tính phát triển
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Giải pháp MPIA: Lối thoát tạm thời cho cuộc khủng hoảng thương mại quốc tế?
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] “Căn bệnh Hà Lan” trong việc nhận kiều hối và trường hợp Việt Nam
31 Tháng Mười, 2024
[Podcast] Giải pháp nâng cao hoạt động vận động cho sinh viên
9 Tháng Tám, 2024
[Podcast] Phong Cách Lãnh Đạo Đạo Đức Và Hành Vi Ngoài Vai Trò Của Công Chức
29 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Định Hình Chiến Lược Phát Triển Toàn Diện, Bền Vững Cho Đất Nước
25 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Mô Hình Đại Học Bền Vững Dành Cho Các Thị Trường Mới Nổi
19 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Những Tiếp Cận Mới Nhất Dành Cho Các Đại Học Bền Vững
11 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Tác Động Của Nguồn Nhân Lực Xanh Đến Các Mục Tiêu Về Môi Trường
24 Tháng Năm, 2024
Kinh Tế Xã Hội Và Sự Phát Thải CO2 Ở Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2018
23 Tháng Năm, 2024
Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
15 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
14 Tháng Năm, 2024
Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
8 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
7 Tháng Năm, 2024
[podcast] Phản Ứng Của Chính Sách Xã Hội Đối Với Đại Dịch Covid-19 Ở Một Số Quốc Gia (Kỳ 1)
8 Tháng Mười Hai, 2023
Promoting Learner Autonomy in English Language Learning (Part 2)
28 Tháng Mười Một, 2023
[Podcast] Ngoại giao kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
10 Tháng Mười Một, 2023
ArtTech and sustainable development
27 Tháng Mười, 2023
Cộng đồng ArtTech đầu tiên tại Việt Nam – Một năm nhìn lại
9 Tháng Mười, 2023
ArtTech – Một xu hướng tương lai
5 Tháng Mười, 2023
ArtTech và phát triển bền vững
3 Tháng Mười, 2023
[Podcast] Máy Tính Và Công Nghệ “Không Đi Một Mình” – Phần 4
24 Tháng Bảy, 2023
[Podcast] Tác Động Của Đồng Tiền Kỹ Thuật Số Đến Tỷ Giá Hối Đoái
14 Tháng Mười Một, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Ngành Du Lịch Việt Nam
5 Tháng Năm, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Lĩnh Vực Y Tế Ở Việt Nam
25 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Phân Tích Dữ Liệu Con Người Tại Việt Nam
18 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp Ở Việt Nam
11 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Mô Hình Kinh Tế Chia sẻ: Các Vấn Đề Quản Lý Ở Việt Nam
21 Tháng Một, 2022
[Podcast] Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Trực Tuyến Trong Ngành Du Lịch
15 Tháng Một, 2022
[Podcast] Chính Sách Lao Động Việc Làm Cho TP. HCM Trong Giai Đoạn Sau Giãn Cách
28 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xây Dựng Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung Dựa Trên Công Nghệ Blockchain
24 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Trong Thế Giới Số: Góc Nhìn Từ Nghề Nghiệp Kế Toán, Kiểm toán
21 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Tại UEH: Hướng Đến Đại Học Bền Vững
14 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xu Hướng Kinh Doanh Bán Lẻ Trực Tuyến Thời Kỳ Covid
10 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Big Data Cho Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững: Kinh Nghiệm Quốc Tế
7 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cải Cách Luật Đất Đai Để Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế
2 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cuộc Cách Mạng Trong Kinh Tế Học Thực Nghiệm
30 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Từ Góc Nhìn Khai Thác Dữ Liệu Lớn (Big Data)
17 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 5 : Tiền Ổn Định Tư Nhân Diem
5 Tháng Mười Một, 2021
Đứt gãy chuỗi cung ứng vùng trọng điểm phía Nam: 8 giải pháp
20 Tháng Mười, 2021
[Podcast]Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 2: Những Cột Mốc Phát Triển
19 Tháng Mười, 2021
[Podcast] Toàn cảnh tiền tệ kỹ thuật số – Phần 1: Xu thế của thời đại
15 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (Phần 3): Các Giải Pháp Hỗ Trợ
8 Tháng Mười, 2021
UEH chủ trì thành công Hội thảo ICBF 2021
7 Tháng Mười, 2021
GRSD 2021- Hội thảo khoa học “Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”
6 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (phần 2): Chọn đối tác theo tiêu chí nào?
4 Tháng Mười, 2021
‘Đổi mới giáo dục nghề nghiệp là động cơ tăng trưởng kinh tế’
30 Tháng Chín, 2021
Giải pháp “mở cửa” an toàn với các khu công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh
27 Tháng Chín, 2021
Khi cuộc sống “bình thường mới”, nơi ở cho người lao động cần được quan tâm
9 Tháng Chín, 2021
Hướng phát triển mô hình đào tạo luân phiên (Dual Education) tại Việt Nam
6 Tháng Chín, 2021
Webinar: Tương lai ngành Thẩm định giá trong thập niên mới
17 Tháng Tám, 2021
Hãy là người dùng thông minh khi đón nhận và chia sẻ thông tin
9 Tháng Tám, 2021
Webinar: An toàn thông tin kế toán trong kỷ nguyên số
3 Tháng Tám, 2021
Có nên đưa lãi suất tiền gửi VND về 0 phần trăm?
20 Tháng Bảy, 2021
Chu kỳ giảm giá của đồng USD?
TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai
ThS. Tô Công Nguyên Bảo
26 Tháng Sáu, 2021
Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?
TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong trường đại học: Dạy học trực tuyến sẽ trở thành xu hướng tất yếu
GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài
26 Tháng Sáu, 2021
Tiền số ngân hàng Trung ương – Vận hành và thử nghiệm
Châu Văn Thành
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam
Khoa Quản lý nhà nước
26 Tháng Sáu, 2021
“Cấp cứu” doanh nghiệp trước làn sóng COVID-19 thứ 4
23 Tháng Sáu, 2021
Chuyên gia UEH: Việt Nam nên kết hợp tiêm vaccine miễn phí và dịch vụ
23 Tháng Sáu, 2021
Hội thảo khoa học về Thị trường bảo hiểm Việt Nam (Conference on Vietnam’s Insurance Industry – CVII)
Khoa Toán – Thống Kê
7 Tháng Sáu, 2021
Muốn có trung tâm tài chính phải có chiến lược thích ứng
Khoa Tài chính
5 Tháng Sáu, 2021
Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán
Bộ Khoa học và Công nghệ
5 Tháng Sáu, 2021
Sự hữu ích của Lý thuyết trò chơi: Thảo luận về giải Nobel Kinh tế năm 2020
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Đoán định tư pháp: Xu thế mới trong hành nghề Luật
Khoa Luật
5 Tháng Sáu, 2021
Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Nghiên cứu Kinh tế học lao động trong sự biến động của thế giới
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Kết hợp Nghệ thuật và Công nghệ hướng đến Thành phố thông minh đáng sống
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Chuỗi bài “The Basics of B2B”: Thị trường việc làm rộng mở nhiều sinh viên chuyên ngành Marketing đang bỏ quên
TS. Đinh Tiên Minh
5 Tháng Sáu, 2021
Môi trường không phải để nhà đầu tư xài miễn phí!
TS. Phạm Khánh Nam
5 Tháng Sáu, 2021
2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
5 Tháng Sáu, 2021
Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp
Phạm Khánh Nam, Việt Dũng
5 Tháng Sáu, 2021
Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền
Quách Doanh Nghiệp
5 Tháng Sáu, 2021
Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn
5 Tháng Sáu, 2021
Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt
Ths. Lê Thị Hồng Hoa
5 Tháng Sáu, 2021

