[Research Contribution] Nhận thức phát triển bền vững và hành vi tẩy chay thời trang nhanh: Góc nhìn từ người tiêu dùng trẻ Việt Nam
16 Tháng Mười Một, 2026
Trong bối cảnh môi trường toàn cầu đang chịu nhiều áp lực từ biến đổi khí hậu và ô nhiễm, xu hướng tiêu dùng bền vững ngày càng trở nên phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ. Một nghiên cứu thuộc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) cho thấy nhận thức về phát triển bền vững không chỉ ảnh hưởng đến cách người tiêu dùng suy nghĩ mà còn trực tiếp thúc đẩy hành vi tẩy chay thời trang nhanh – một trong những ngành gây tác động tiêu cực lớn đến môi trường. Kết quả này mang lại nhiều hàm ý quan trọng cho doanh nghiệp và cộng đồng trong hành trình hướng tới phát triển bền vững.
![]()
Tiêu dùng bền vững và thời trang nhanh: Xu hướng mới và những tác động cần nhìn nhận
Trong bối cảnh tiêu dùng bền vững ngày càng được quan tâm, xu hướng này không chỉ xuất hiện trong các chính sách phát triển mà còn thể hiện rõ trong hành vi của người tiêu dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ. Đây là nhóm đối tượng ngày càng chú trọng đến tác động xã hội và môi trường của các sản phẩm mình sử dụng, từ đó hình thành những lựa chọn tiêu dùng có trách nhiệm hơn.
Một trong những ngành chịu nhiều tác động từ sự thay đổi nhận thức này là thời trang nhanh – mô hình sản xuất và tiêu dùng dựa trên tốc độ, giá rẻ và sự thay đổi liên tục của xu hướng. Nhờ khả năng đưa sản phẩm từ thiết kế đến cửa hàng trong thời gian rất ngắn, thời trang nhanh giúp người tiêu dùng dễ dàng tiếp cận các xu hướng mới với chi phí thấp. Tuy nhiên, chính sự tiện lợi này lại tạo ra một vòng lặp tiêu dùng thiếu bền vững, khi quần áo được mua nhanh, sử dụng trong thời gian ngắn và nhanh chóng bị thải bỏ. Hệ quả của mô hình này là ngành thời trang nhanh là một trong những ngành gây ô nhiễm lớn trên thế giới, đóng góp đáng kể vào lượng khí thải carbon toàn cầu.
Bên cạnh đó, phần lớn sản phẩm dệt may bị thải bỏ mỗi năm, trong khi quá trình giặt giũ còn thải ra lượng lớn vi sợi nhựa ra đại dương, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái biển. Không chỉ dừng lại ở khía cạnh môi trường, thời trang nhanh còn liên quan đến nhiều vấn đề xã hội như điều kiện lao động tại các quốc gia đang phát triển và sự thiếu minh bạch trong chuỗi cung ứng.
Cơ chế hình thành hành vi tẩy chay thời trang nhanh ở người tiêu dùng trẻ Việt Nam
Kết quả nghiên cứu cho thấy, nhận thức về phát triển bền vững đóng vai trò then chốt trong việc hình thành ý định và hành vi tẩy chay thời trang nhanh. Khi người tiêu dùng hiểu rõ hơn về những tác động tiêu cực của ngành thời trang đối với môi trường và xã hội, họ có xu hướng điều chỉnh hành vi tiêu dùng theo hướng có trách nhiệm hơn. Điều này cho thấy việc nâng cao nhận thức không chỉ mang ý nghĩa giáo dục mà còn có tác động thực tế đến hành vi thị trường.
Một điểm đáng chú ý khác là vai trò của yếu tố giá cả trong quá trình này. Nghiên cứu cho thấy cảm nhận về giá không chỉ đơn thuần là yếu tố kinh tế mà còn là một cầu nối quan trọng giữa nhận thức và hành vi. Khi người tiêu dùng cảm thấy giá trị của sản phẩm không tương xứng hoặc khi họ sẵn sàng trả thêm cho các sản phẩm bền vững, họ có xu hướng tẩy chay thời trang nhanh nhiều hơn. Điều này phản ánh sự thay đổi trong cách người tiêu dùng đánh giá giá trị sản phẩm, không chỉ dựa trên chi phí mà còn dựa trên các yếu tố đạo đức và môi trường.
Ngược lại, các yếu tố như chất lượng và mẫu mã lại không cho thấy ảnh hưởng có ý nghĩa đến hành vi tẩy chay. Điều này cho thấy quyết định tẩy chay trong bối cảnh này không xuất phát từ sự không hài lòng với chất lượng và mẫu mã của sản phẩm, mà chủ yếu đến từ nhận thức và hệ giá trị cá nhân của người tiêu dùng. Nói cách khác, khi người tiêu dùng, đặc biệt là giới trẻ có mức độ nhận thức càng cao về các vấn đề phát triển bền vững, họ sẽ có xu hướng hình thành niềm tin mạnh mẽ hơn vào các giá trị đạo đức và môi trường, từ đó chủ động tẩy chay những thương hiệu không đáp ứng được các tiêu chuẩn này.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng ý định đóng vai trò trung gian quan trọng giữa nhận thức và hành vi. Người tiêu dùng không thay đổi hành vi ngay lập tức mà thông qua quá trình hình thành ý định trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Kết quả này phù hợp với các lý thuyết hành vi hiện đại, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tác động vào nhận thức và thái độ nếu muốn thay đổi hành vi tiêu dùng.
Từ những phát hiện này, có thể thấy người tiêu dùng trẻ tại Việt Nam đang dần chuyển từ việc quan tâm đến lợi ích cá nhân sang việc cân nhắc các giá trị xã hội và môi trường trong quyết định tiêu dùng. Họ vừa nhạy cảm với giá cả, vừa sẵn sàng chi trả cho các sản phẩm bền vững nếu cảm thấy hợp lý. Đồng thời, họ cũng dễ bị ảnh hưởng bởi các xu hướng và thông tin trên mạng xã hội, điều này khiến hành vi tiêu dùng của họ mang tính linh hoạt nhưng cũng đầy tiềm năng thay đổi.
Doanh nghiệp thời trang nhanh trước yêu cầu chuyển đổi bền vững
Những phát hiện từ nghiên cứu không chỉ làm rõ hành vi tiêu dùng của giới trẻ mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết để các doanh nghiệp thời trang nhanh tái định hình chiến lược phát triển. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến tính bền vững, việc duy trì mô hình sản xuất truyền thống có thể làm gia tăng áp lực môi trường và giảm sức hút thị trường.
Để thích ứng, doanh nghiệp cần cải thiện quy trình sản xuất theo hướng thân thiện môi trường, đồng thời cân bằng giữa giá cả, chất lượng và mẫu mã. Việc minh bạch thông tin về nguyên liệu và chuỗi cung ứng cũng góp phần xây dựng niềm tin với khách hàng. Bên cạnh đó, các chiến lược truyền thông xanh đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nhận thức, đặc biệt đối với thế hệ trẻ.
Về dài hạn, nâng cao nhận thức người tiêu dùng sẽ thúc đẩy hành vi tiêu dùng có trách nhiệm và mở ra cơ hội phát triển các sản phẩm bền vững với mức giá phù hợp. Nhìn chung, chuyển đổi bền vững không còn là lựa chọn, mà đã trở thành điều kiện tất yếu để doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong tương lai.
Tác giả: TS. Nguyễn Huệ Minh, TS. Đỗ Thị Hải Ninh, TS. Đỗ Ngọc Bích – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH phối hợp cùng Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa thực hiện nhằm mục tiêu đồng hành cùng sự phát triển bền vững của tỉnh Khánh Hòa. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin Tri thức khoa học tiếp theo.

Tin, ảnh: Tác giả, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác
Giọng đọc: Thanh Kiều
[HCMC Beyond – Tập 2]: Làm chủ công nghệ, đồng kiến tạo Thành phố tương lai
18 Tháng Chín, 2026
[Research Contribution] Người dùng xanh có đang rời xa ứng dụng gọi xe?
11 Tháng Tám, 2026
[Research Contribution] Khi đại học cùng giải bài toán của thành phố
28 Tháng Bảy, 2026
abcd
18 Tháng Sáu, 2026
[Unbox Glo-cal Program] Vi vu Đông Nam Á cùng Chương trình Cử nhân ASIA Co-op
20 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Đồng đổi mới sáng tạo cho nền kinh tế đại dương bền vững
12 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Khám phá sự đối lập giữa nghiện thương hiệu và tình yêu thương hiệu
24 Tháng Mười Một, 2025
[Research Contribution] Phát triển bền vững – Góc nhìn đa chiều về hạnh phúc
8 Tháng Mười, 2025
[Research Contribution] Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo
16 Tháng Sáu, 2025
[Podcast] Góp ý giải pháp phát triển giáo dục Đại học
5 Tháng Hai, 2025
[Podcast] Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập của sinh viên
22 Tháng Một, 2025
[Podcast] “Mô hình Campus thích ứng – Giải pháp dành cho Mekong bền vững”
13 Tháng Một, 2025
[Podcast] Đào tạo nhân lực Mekong tương lai: Trao quyền hành động bền vững
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Dự án Phát triển khung công bằng giao thoa nhằm khuyến khích khả năng đi bộ
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Chiến lược thiết kế hậu kỹ thuật số trong nghệ thuật truyền thông
27 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đồng sáng tạo và xây dựng cộng đồng ArtTech hướng tới tương lai bền vững
26 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Quản trị công nghệ trong kỷ nguyên 4.0: Tổng quan và nhu cầu thị trường
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Công nghệ thông tin – truyền thông và sự ổn định của hệ thống ngân hàng
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Vai trò của chính sách vĩ mô thận trọng đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hoạt động môi giới chứng khoán tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] NFTs – Cuộc cách mạng nghệ thuật hay cơn sốt nhất thời?
18 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] CareFeeder – Giải pháp công nghệ hỗ trợ người già và bệnh nhân Parkinson tự ăn uống
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu quản trị nguồn nhân lực
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Nghệ thuật dân gian thời 4.0: Múa rối nước tự động dựa trên nền tảng robot
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Bứt phá hiệu suất sáng tạo nhân viên nhờ phản hồi mang tính phát triển
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Giải pháp MPIA: Lối thoát tạm thời cho cuộc khủng hoảng thương mại quốc tế?
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] “Căn bệnh Hà Lan” trong việc nhận kiều hối và trường hợp Việt Nam
31 Tháng Mười, 2024
[Podcast] Giải pháp nâng cao hoạt động vận động cho sinh viên
9 Tháng Tám, 2024
[Podcast] Phong Cách Lãnh Đạo Đạo Đức Và Hành Vi Ngoài Vai Trò Của Công Chức
29 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Định Hình Chiến Lược Phát Triển Toàn Diện, Bền Vững Cho Đất Nước
25 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Mô Hình Đại Học Bền Vững Dành Cho Các Thị Trường Mới Nổi
19 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Những Tiếp Cận Mới Nhất Dành Cho Các Đại Học Bền Vững
11 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Tác Động Của Nguồn Nhân Lực Xanh Đến Các Mục Tiêu Về Môi Trường
24 Tháng Năm, 2024
Kinh Tế Xã Hội Và Sự Phát Thải CO2 Ở Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2018
23 Tháng Năm, 2024
Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
15 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
14 Tháng Năm, 2024
Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
8 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
7 Tháng Năm, 2024
[podcast] Phản Ứng Của Chính Sách Xã Hội Đối Với Đại Dịch Covid-19 Ở Một Số Quốc Gia (Kỳ 1)
8 Tháng Mười Hai, 2023
Promoting Learner Autonomy in English Language Learning (Part 2)
28 Tháng Mười Một, 2023
[Podcast] Ngoại giao kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
10 Tháng Mười Một, 2023
ArtTech and sustainable development
27 Tháng Mười, 2023
Cộng đồng ArtTech đầu tiên tại Việt Nam – Một năm nhìn lại
9 Tháng Mười, 2023
ArtTech – Một xu hướng tương lai
5 Tháng Mười, 2023
ArtTech và phát triển bền vững
3 Tháng Mười, 2023
[Podcast] Máy Tính Và Công Nghệ “Không Đi Một Mình” – Phần 4
24 Tháng Bảy, 2023
[Podcast] Tác Động Của Đồng Tiền Kỹ Thuật Số Đến Tỷ Giá Hối Đoái
14 Tháng Mười Một, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Ngành Du Lịch Việt Nam
5 Tháng Năm, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Lĩnh Vực Y Tế Ở Việt Nam
25 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Phân Tích Dữ Liệu Con Người Tại Việt Nam
18 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp Ở Việt Nam
11 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Mô Hình Kinh Tế Chia sẻ: Các Vấn Đề Quản Lý Ở Việt Nam
21 Tháng Một, 2022
[Podcast] Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Trực Tuyến Trong Ngành Du Lịch
15 Tháng Một, 2022
[Podcast] Chính Sách Lao Động Việc Làm Cho TP. HCM Trong Giai Đoạn Sau Giãn Cách
28 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xây Dựng Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung Dựa Trên Công Nghệ Blockchain
24 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Trong Thế Giới Số: Góc Nhìn Từ Nghề Nghiệp Kế Toán, Kiểm toán
21 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Tại UEH: Hướng Đến Đại Học Bền Vững
14 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xu Hướng Kinh Doanh Bán Lẻ Trực Tuyến Thời Kỳ Covid
10 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Big Data Cho Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững: Kinh Nghiệm Quốc Tế
7 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cải Cách Luật Đất Đai Để Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế
2 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cuộc Cách Mạng Trong Kinh Tế Học Thực Nghiệm
30 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Từ Góc Nhìn Khai Thác Dữ Liệu Lớn (Big Data)
17 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 5 : Tiền Ổn Định Tư Nhân Diem
5 Tháng Mười Một, 2021
Đứt gãy chuỗi cung ứng vùng trọng điểm phía Nam: 8 giải pháp
20 Tháng Mười, 2021
[Podcast]Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 2: Những Cột Mốc Phát Triển
19 Tháng Mười, 2021
[Podcast] Toàn cảnh tiền tệ kỹ thuật số – Phần 1: Xu thế của thời đại
15 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (Phần 3): Các Giải Pháp Hỗ Trợ
8 Tháng Mười, 2021
UEH chủ trì thành công Hội thảo ICBF 2021
7 Tháng Mười, 2021
GRSD 2021- Hội thảo khoa học “Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”
6 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (phần 2): Chọn đối tác theo tiêu chí nào?
4 Tháng Mười, 2021
‘Đổi mới giáo dục nghề nghiệp là động cơ tăng trưởng kinh tế’
30 Tháng Chín, 2021
Giải pháp “mở cửa” an toàn với các khu công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh
27 Tháng Chín, 2021
Khi cuộc sống “bình thường mới”, nơi ở cho người lao động cần được quan tâm
9 Tháng Chín, 2021
Hướng phát triển mô hình đào tạo luân phiên (Dual Education) tại Việt Nam
6 Tháng Chín, 2021
Webinar: Tương lai ngành Thẩm định giá trong thập niên mới
17 Tháng Tám, 2021
Hãy là người dùng thông minh khi đón nhận và chia sẻ thông tin
9 Tháng Tám, 2021
Webinar: An toàn thông tin kế toán trong kỷ nguyên số
3 Tháng Tám, 2021
Có nên đưa lãi suất tiền gửi VND về 0 phần trăm?
20 Tháng Bảy, 2021
Chu kỳ giảm giá của đồng USD?
TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai
ThS. Tô Công Nguyên Bảo
26 Tháng Sáu, 2021
Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?
TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong trường đại học: Dạy học trực tuyến sẽ trở thành xu hướng tất yếu
GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài
26 Tháng Sáu, 2021
Tiền số ngân hàng Trung ương – Vận hành và thử nghiệm
Châu Văn Thành
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam
Khoa Quản lý nhà nước
26 Tháng Sáu, 2021
“Cấp cứu” doanh nghiệp trước làn sóng COVID-19 thứ 4
23 Tháng Sáu, 2021
Chuyên gia UEH: Việt Nam nên kết hợp tiêm vaccine miễn phí và dịch vụ
23 Tháng Sáu, 2021
Hội thảo khoa học về Thị trường bảo hiểm Việt Nam (Conference on Vietnam’s Insurance Industry – CVII)
Khoa Toán – Thống Kê
7 Tháng Sáu, 2021
Muốn có trung tâm tài chính phải có chiến lược thích ứng
Khoa Tài chính
5 Tháng Sáu, 2021
Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán
Bộ Khoa học và Công nghệ
5 Tháng Sáu, 2021
Sự hữu ích của Lý thuyết trò chơi: Thảo luận về giải Nobel Kinh tế năm 2020
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Đoán định tư pháp: Xu thế mới trong hành nghề Luật
Khoa Luật
5 Tháng Sáu, 2021
Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Nghiên cứu Kinh tế học lao động trong sự biến động của thế giới
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Kết hợp Nghệ thuật và Công nghệ hướng đến Thành phố thông minh đáng sống
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Chuỗi bài “The Basics of B2B”: Thị trường việc làm rộng mở nhiều sinh viên chuyên ngành Marketing đang bỏ quên
TS. Đinh Tiên Minh
5 Tháng Sáu, 2021
Môi trường không phải để nhà đầu tư xài miễn phí!
TS. Phạm Khánh Nam
5 Tháng Sáu, 2021
2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
5 Tháng Sáu, 2021
Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp
Phạm Khánh Nam, Việt Dũng
5 Tháng Sáu, 2021
Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền
Quách Doanh Nghiệp
5 Tháng Sáu, 2021
Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn
5 Tháng Sáu, 2021
Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt
Ths. Lê Thị Hồng Hoa
5 Tháng Sáu, 2021
