[Research Contribution] Mối liên hệ giữa môi trường, xã hội và quản trị, kiểm soát khí thải carbon và hiệu quả tài chính ở khu vực Asean-6

18 Tháng Tám, 2025

Từ khoá: ASEAN-6, carbon, ESG, hiệu quả tài chính, phát triển bền vững

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực toàn cầu về giảm phát thải, việc tích hợp các yếu tố Môi trường, Xã hội và Quản trị (ESG) vào chiến lược kinh doanh đang trở thành xu hướng tất yếu, hướng tới mục tiêu kép là tăng trưởng kinh tế và bền vững môi trường. Nghiên cứu của nhóm tác giả đến từ UEH Mekong – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) và Trường Đại học Kinh tế – Tài chính thành phố Hồ Chí Minh (UEF) đã phân tích dữ liệu từ các doanh nghiệp tại Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam (ASEAN-6), chỉ ra rằng cả thực hành ESG và kiểm soát khí thải carbon đều có tác động tích cực đến hiệu quả tài chính, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong khu vực.

#28 Bg 1499x600

Bối cảnh nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và nhận thức ngày càng cao về biến đổi khí hậu, các doanh nghiệp không chỉ đối mặt với áp lực tăng trưởng kinh tế mà còn phải gánh vác trách nhiệm xã hội và môi trường. Thực hành các tiêu chuẩn ESG – Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance), đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một xu hướng, trở thành yếu tố then chốt, giúp doanh nghiệp xây dựng hình ảnh bền vững, thu hút nhà đầu tư và cải thiện hiệu quả hoạt động dài hạn. Đặc biệt, tại các quốc gia đang phát triển như ASEAN-6, việc áp dụng ESG còn mang ý nghĩa quan trọng trong việc định hình một nền kinh tế xanh và bền vững hơn. Nghiên cứu này hướng đến các nhà quản lý doanh nghiệp, các nhà hoạch định chính sách và các nhà đầu tư quan tâm đến việc tích hợp các yếu tố ESG vào chiến lược kinh doanh và đầu tư.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phân tích mối quan hệ giữa thực hành ESG, kiểm soát khí thải carbon và hiệu quả tài chính của các doanh nghiệp thuộc Singapore, Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Philippines và Việt Nam (ASEAN-6) giai đoạn 2016–2022. Dữ liệu được thu thập từ Refinitiv Eikon và xử lý thông qua các phương pháp hồi quy GMM (Generalised Method of Moments), hồi quy phân vị (Quantile Regression) và phân tích Oaxaca–Blinder.

Kết quả nghiên cứu

Tác động của ESG đến hiệu quả và sự ổn định tài chính: Phân tích cho thấy các hoạt động thực hành ESG tạo ra tác động tích cực đáng kể đối với hiệu quả tài chính của doanh nghiệp. Việc đầu tư vào các sáng kiến môi trường, xã hội và quản trị không chỉ giúp nâng cao uy tín, thu hút dòng vốn đầu tư bền vững mà còn hỗ trợ tối ưu hóa chi phí trong dài hạn. Tuy nhiên, kết quả cũng chỉ ra rằng ESG có thể gây tác động tiêu cực đến sự ổn định tài chính, chủ yếu do các chi phí ban đầu và yêu cầu nguồn lực đáng kể khi triển khai, từ đó ảnh hưởng đến dòng tiền và lợi nhuận ngắn hạn.

Kiểm soát khí thải carbon và hiệu quả tài chính: Nghiên cứu khẳng định việc kiểm soát và giảm thiểu khí thải carbon mang lại tác động tích cực đến hiệu quả tài chính. Các doanh nghiệp thực hiện tốt công tác quản lý phát thải không chỉ góp phần vào mục tiêu bảo vệ môi trường toàn cầu mà còn hưởng lợi về kinh tế thông qua tiết kiệm năng lượng, tuân thủ các quy định pháp lý và củng cố hình ảnh doanh nghiệp xanh.

Sự khác biệt tác động theo mức hiệu suất tài chính: Kết quả từ phân tích hồi quy theo phân vị (Quantile Regression) cho thấy tác động của ESG đối với hiệu quả tài chính có sự khác biệt đáng kể giữa các nhóm doanh nghiệp. Các công ty có hiệu suất tài chính thấp thường gặp nhiều khó khăn hơn trong việc khai thác lợi ích từ ESG, do hạn chế về nguồn lực và khả năng thích ứng. Ngược lại, những doanh nghiệp có hiệu suất cao hơn dễ dàng tích hợp ESG vào hoạt động kinh doanh và đạt được lợi ích rõ rệt.

Vai trò điều tiết của điểm phát thải và cấu trúc tài chính: Phân tích bằng phương pháp phân tách Oaxaca-Blinder cho thấy cấu trúc tài chính là yếu tố quan trọng giải thích sự khác biệt trong tác động của ESG đến hiệu quả tài chính, đặc biệt giữa các doanh nghiệp có mức phát thải cao và thấp. Kết quả này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tối ưu hóa cấu trúc vốn để nâng cao hiệu quả tài chính, nhất là đối với các công ty đang triển khai mạnh mẽ các sáng kiến ESG.

Hàm ý chính sách

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng thực hành ESG mang lại tác động tích cực đến hiệu quả tài chính (ROA, ROE, Q) và góp phần giảm thiểu rủi ro bất ổn tài chính. Đồng thời, các nỗ lực giảm phát thải carbon cũng đóng góp đáng kể vào việc cải thiện hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Tuy nhiên, tác động của từng trụ cột ESG – Môi trường (Environmental), Xã hội (Social) và Quản trị (Governance) – Đối với kết quả tài chính không đồng nhất, phản ánh tính phức tạp và đa chiều của mối quan hệ này. Điều này cho thấy việc triển khai ESG đòi hỏi cách tiếp cận linh hoạt và chiến lược phù hợp với đặc thù từng doanh nghiệp.

Để tối đa hóa lợi ích từ ESG, doanh nghiệp cần:

  • Xây dựng chiến lược ESG toàn diện và dài hạn: Doanh nghiệp cần thay đổi tư duy về mục tiêu kinh doanh, chuyển từ định hướng lợi nhuận ngắn hạn sang phát triển bền vững dài hạn. Chiến lược ESG phải bao trùm các yếu tố then chốt như: giảm thiểu tác động môi trường, cải thiện điều kiện làm việc, nâng cao phúc lợi nhân viên và đảm bảo tính minh bạch trong quản trị. Các biện pháp này không chỉ gia tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư, khách hàng và nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn giúp giảm rủi ro pháp lý và tối ưu hóa chi phí trong dài hạn.
  • Tận dụng cơ hội từ hội nhập kinh tế quốc tế: Trong bối cảnh toàn cầu hóa, doanh nghiệp nên khai thác các lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do để nâng cao thương hiệu “xanh”, củng cố khả năng cạnh tranh và gia tăng giá trị trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này bao gồm việc đầu tư vào công nghệ giảm phát thải, tối ưu hóa quy trình sản xuất và loại bỏ chất thải nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.
  • Thúc đẩy hợp tác và chia sẻ kinh nghiệm: Việc hợp tác giữa các doanh nghiệp, hiệp hội ngành nghề và tổ chức quốc tế đóng vai trò quan trọng trong việc trao đổi kinh nghiệm, áp dụng các thực hành tốt và hình thành mạng lưới hỗ trợ phát triển bền vững. Điều này giúp giảm thiểu chi phí thử nghiệm, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh và gia tăng hiệu quả triển khai ESG.
  • Tăng cường giám sát, minh bạch và gắn kết các bên liên quan: Ủy ban Trách nhiệm xã hội doanh nghiệp cần được trao quyền giám sát và đánh giá toàn diện các hoạt động ESG, đảm bảo tính trách nhiệm và hiệu quả thực thi. Doanh nghiệp nên điều chỉnh chiến lược ESG phù hợp với mục tiêu kinh doanh, đồng thời duy trì sự tham gia tích cực của các bên liên quan và cung cấp báo cáo minh bạch, đáp ứng yêu cầu của cả cơ quan quản lý và thị trường vốn.

Chính vì thế, việc tích hợp ESG trở thành yếu tố then chốt để đảm bảo thành công và tính bền vững dài hạn của doanh nghiệp. Cập nhật kịp thời các xu hướng toàn cầu giúp duy trì lợi thế cạnh tranh, đồng thời tạo ra tác động tích cực đối với cộng đồng và môi trường. ESG đóng vai trò thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế xanh thông qua giảm phát thải carbon, đầu tư vào năng lượng tái tạo và triển khai các sáng kiến về công bằng xã hội. Quản trị doanh nghiệp hiệu quả không chỉ nâng cao tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro, mà còn xây dựng niềm tin vững chắc với các bên liên quan. Bên cạnh đó, việc thực hiện và công bố báo cáo ESG thường xuyên đáp ứng kỳ vọng của thị trường, đồng thời gia tăng giá trị và khả năng phát triển bền vững cho doanh nghiệp trong dài hạn.

Xem toàn bộ bài nghiên cứu: Khám phá mối liên hệ giữa môi trường, xã hội và quản trị, kiểm soát khí thải carbon và hiệu suất tài chính ở khu vực Asean-6 TẠI ĐÂY

Nhóm tác giả: ThS. Dương Nguyễn Thanh Phương, PGS.TS. Nguyễn Quốc Anh, PGS. TS. Hồ Việt Tiến – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH); TS. Tăng Mỹ Sang – Trường Đại học Kinh tế – Tài chính thành phố Hồ Chí Minh (UEF)

Đây là bài viết nằm trong chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng với thông điệp “For a More Sustainable Mekong – Vì một Đồng bằng sông Cửu Long bền vững”, thuộc chương trình “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng” do UEH thực hiện. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.

Tin, ảnh: Tác giả, Phòng Tuyển sinh – Truyền thông UEH Mekong, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH

Giọng đọc: Thanh Kiều

Chân Trang (1)

Chu kỳ giảm giá của đồng USD?

TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu

26 Tháng Sáu, 2021

Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai

ThS. Tô Công Nguyên Bảo

26 Tháng Sáu, 2021

Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?

TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu

26 Tháng Sáu, 2021

Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam

Khoa Quản lý nhà nước

26 Tháng Sáu, 2021

Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán

Bộ Khoa học và Công nghệ

5 Tháng Sáu, 2021

Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững

Viện Đô thị thông minh và Quản lý

5 Tháng Sáu, 2021

Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19

Viện Đô thị thông minh và Quản lý

5 Tháng Sáu, 2021

2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới

PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo

5 Tháng Sáu, 2021

Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp

Phạm Khánh Nam, Việt Dũng

5 Tháng Sáu, 2021

Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền

Quách Doanh Nghiệp

5 Tháng Sáu, 2021

Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam

PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn

5 Tháng Sáu, 2021

Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt

Ths. Lê Thị Hồng Hoa

5 Tháng Sáu, 2021