[Research Contribution] Nuôi dạy con song ngữ trong hai gia đình Việt: Hành trình Trở về và Ra đi
17 Tháng Mười Một, 2025
Từ khóa: Gia đình song ngữ, Phương pháp nuôi dạy song ngữ, Chính sách ngôn ngữ trong gia đình, Môi trường sử dụng một ngôn ngữ duy nhất
Trong thời đại toàn cầu hóa, biết sử dụng hai ngôn ngữ trở nên ngày càng quan trọng. Nhiều phụ huynh ở Việt Nam ngày nay không chỉ mong muốn con mình giỏi tiếng Việt mà còn thông thạo tiếng Anh – một ngôn ngữ mang lại nhiều cơ hội học tập và làm việc quốc tế. Tuy nhiên, nuôi dạy con song ngữ trong bối cảnh một xã hội phần lớn sử dụng một ngôn ngữ như Việt Nam là một thách thức không nhỏ. Nghiên cứu của các tác giả thuộc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) kể lại câu chuyện nuôi dạy con song ngữ của hai gia đình người Việt trong hai hoàn cảnh trái ngược: một gia đình từ Úc trở về Việt Nam, và một gia đình từ Việt Nam chuyển sang Anh.
Lý do cha mẹ chọn song ngữ cho con
Cả hai người mẹ tham gia nghiên cứu – Anne và Ulrika – đều có điểm chung: họ yêu thích ngoại ngữ từ nhỏ và thừa nhận rằng tiếng Anh đã mang lại nhiều cơ hội trong học tập và công việc. Chính vì thế, từ trước khi sinh con, họ đã quyết tâm sẽ nuôi dạy con theo hướng song ngữ, giúp con vừa giữ được tiếng Việt vừa phát triển khả năng tiếng Anh.
Anne chia sẻ: “Tôi xem ngôn ngữ là chiếc chìa khóa để mở cánh cửa thành công. Nếu biết thêm một ngôn ngữ, ta sẽ có thêm một thế giới”. Còn Ulrika thì cho rằng: “Biết thêm ngôn ngữ giúp mình tự tin hơn, đi xa hơn và hiểu thế giới hơn.”
Chiến lược thực tế trong gia đình
Cả hai gia đình đều áp dụng phương pháp “mỗi phụ huynh – một ngôn ngữ”. Trong gia đình Ulrika (mẹ người Việt, cha người Anh), mẹ luôn dùng tiếng Việt khi nói chuyện với con trai Peter, trong khi bố sử dụng hoàn toàn tiếng Anh. Ngay cả khi Peter trả lời mẹ bằng tiếng Anh, Ulrika vẫn kiên trì dùng tiếng Việt để giữ ngôn ngữ mẹ đẻ cho con.
Gia đình Anne thì khác: cả hai vợ chồng đều là người Việt, nhưng Anne – người có trình độ tiếng Anh cao – đảm nhận việc nói tiếng Anh với con gái Mary, còn chồng cô đảm nhận tiếng Việt. Cô còn đầu tư cho con học tiếng Anh thông qua phần mềm học trực tuyến, đọc truyện buổi tối và thường xuyên trò chuyện bằng tiếng Anh tại nhà.
Một điểm đáng chú ý là cả hai gia đình đều thống nhất: người nào không có trình độ cao trong ngôn ngữ thì không dạy ngôn ngữ đó cho con, để tránh việc truyền sai phát âm hay ngữ pháp.
Khác biệt trong môi trường sống ảnh hưởng đến ngôn ngữ ra sao?
Mary sống ở Úc từ khi 1,5 tuổi và mới trở về Việt Nam. Trong thời gian ở Úc, bé học mẫu giáo, nhà trẻ bằng tiếng Anh và chỉ nói tiếng Việt với bố tại nhà. Do đó, không quá ngạc nhiên khi khả năng tiếng Anh của bé vượt trội hơn tiếng Việt.
Tuy nhiên, điều bất ngờ là Peter – lớn lên ở Việt Nam, nơi tiếng Việt là ngôn ngữ chính – lại có xu hướng sử dụng tiếng Anh nhiều hơn. Theo Ulrika, dù cô luôn nói tiếng Việt với con, bé vẫn phản xạ bằng tiếng Anh, đôi khi không thể hiện được nét văn hóa Việt như cách chào hỏi đúng chuẩn. Điều này cho thấy ảnh hưởng rất lớn từ cha và môi trường song ngữ tại nhà.
Khi di chuyển quốc gia: tiếp tục hành trình song ngữ
Khi hai gia đình chuyển sang môi trường mới – Anne từ Úc về Việt Nam và Ulrika từ Việt Nam sang Anh – cả hai đều thể hiện sự nỗ lực để duy trì và phát triển song ngữ cho con.
Anne quyết định cho Mary học tại một trường quốc tế có chương trình song ngữ để duy trì khả năng tiếng Anh. Cô vẫn tiếp tục dành thời gian nói chuyện, đọc truyện và hỗ trợ con học tiếng Anh tại nhà.
Ulrika thì mang theo sách tiếng Việt sang Anh, duy trì giao tiếp tiếng Việt với con và tìm kiếm cộng đồng người Việt để tạo môi trường thực hành ngôn ngữ mẹ đẻ.
Bài học rút ra từ hai gia đình
- Niềm tin của cha mẹ đóng vai trò trung tâm: Khi cha mẹ có niềm tin mạnh mẽ vào giá trị của song ngữ, họ sẽ chủ động xây dựng môi trường học tập và phát triển phù hợp cho con.
- Quản lý ngôn ngữ hiệu quả: Việc phân chia trách nhiệm rõ ràng giữa cha mẹ và tuân thủ nguyên tắc nhất quán trong việc sử dụng ngôn ngữ giúp trẻ không bị rối loạn.
- Thực hành hàng ngày là yếu tố then chốt: Giao tiếp hàng ngày, đọc sách, kể chuyện, chơi cùng con bằng cả hai ngôn ngữ giúp trẻ phát triển song ngữ một cách tự nhiên và hiệu quả.
- Môi trường sống có ảnh hưởng lớn: Dù sống ở nước ngoài hay trong nước, nếu gia đình chủ động tạo môi trường hỗ trợ thì trẻ vẫn có thể phát triển tốt hai ngôn ngữ.
Hai trường hợp được nghiên cứu đã chứng minh rằng việc nuôi dạy con song ngữ không chỉ là mong muốn mà hoàn toàn có thể đạt được nếu cha mẹ có niềm tin, chiến lược rõ ràng và sự đầu tư thời gian, công sức. Ngay cả khi sống trong môi trường đơn ngữ như Việt Nam, nếu có sự chủ động và kiên trì, trẻ vẫn có thể phát triển năng lực sử dụng hai ngôn ngữ song song. Đây là thông điệp quan trọng dành cho các phụ huynh Việt Nam đang ấp ủ hành trình nuôi con song ngữ trong thời đại hội nhập.
Xem toàn bộ bài nghiên cứu Nuôi dạy con song ngữ trong hai gia đình Việt: Hành trình Trở về và Ra đi TẠI ĐÂY.
Tác giả: TS. Nguyễn Đức Chỉnh, TS. Tôn Nữ Tùy Anh – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
Đây là bài viết nằm trong Chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng từ UEH với thông điệp “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng”. UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.
Tin, ảnh: Tác giả, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
Giọng đọc: Thanh Kiều
[Unbox Glo-cal Program] Vi vu Đông Nam Á cùng Chương trình Cử nhân ASIA Co-op
20 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Đồng đổi mới sáng tạo cho nền kinh tế đại dương bền vững
12 Tháng Mười Hai, 2025
[Research Contribution] Khám phá sự đối lập giữa nghiện thương hiệu và tình yêu thương hiệu
24 Tháng Mười Một, 2025
[Research Contribution] Phát triển bền vững – Góc nhìn đa chiều về hạnh phúc
8 Tháng Mười, 2025
[Research Contribution] Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo
16 Tháng Sáu, 2025
[Podcast] Góp ý giải pháp phát triển giáo dục Đại học
5 Tháng Hai, 2025
[Podcast] Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập của sinh viên
22 Tháng Một, 2025
[Podcast] “Mô hình Campus thích ứng – Giải pháp dành cho Mekong bền vững”
13 Tháng Một, 2025
[Podcast] Đào tạo nhân lực Mekong tương lai: Trao quyền hành động bền vững
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Dự án Phát triển khung công bằng giao thoa nhằm khuyến khích khả năng đi bộ
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Chiến lược thiết kế hậu kỹ thuật số trong nghệ thuật truyền thông
27 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đồng sáng tạo và xây dựng cộng đồng ArtTech hướng tới tương lai bền vững
26 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Quản trị công nghệ trong kỷ nguyên 4.0: Tổng quan và nhu cầu thị trường
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Công nghệ thông tin – truyền thông và sự ổn định của hệ thống ngân hàng
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Vai trò của chính sách vĩ mô thận trọng đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hoạt động môi giới chứng khoán tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] NFTs – Cuộc cách mạng nghệ thuật hay cơn sốt nhất thời?
18 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] CareFeeder – Giải pháp công nghệ hỗ trợ người già và bệnh nhân Parkinson tự ăn uống
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu quản trị nguồn nhân lực
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Nghệ thuật dân gian thời 4.0: Múa rối nước tự động dựa trên nền tảng robot
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Bứt phá hiệu suất sáng tạo nhân viên nhờ phản hồi mang tính phát triển
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Giải pháp MPIA: Lối thoát tạm thời cho cuộc khủng hoảng thương mại quốc tế?
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] “Căn bệnh Hà Lan” trong việc nhận kiều hối và trường hợp Việt Nam
31 Tháng Mười, 2024
[Podcast] Giải pháp nâng cao hoạt động vận động cho sinh viên
9 Tháng Tám, 2024
[Podcast] Phong Cách Lãnh Đạo Đạo Đức Và Hành Vi Ngoài Vai Trò Của Công Chức
29 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Định Hình Chiến Lược Phát Triển Toàn Diện, Bền Vững Cho Đất Nước
25 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Mô Hình Đại Học Bền Vững Dành Cho Các Thị Trường Mới Nổi
19 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Những Tiếp Cận Mới Nhất Dành Cho Các Đại Học Bền Vững
11 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Tác Động Của Nguồn Nhân Lực Xanh Đến Các Mục Tiêu Về Môi Trường
24 Tháng Năm, 2024
Kinh Tế Xã Hội Và Sự Phát Thải CO2 Ở Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2018
23 Tháng Năm, 2024
Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
15 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
14 Tháng Năm, 2024
Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
8 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
7 Tháng Năm, 2024
[podcast] Phản Ứng Của Chính Sách Xã Hội Đối Với Đại Dịch Covid-19 Ở Một Số Quốc Gia (Kỳ 1)
8 Tháng Mười Hai, 2023
Promoting Learner Autonomy in English Language Learning (Part 2)
28 Tháng Mười Một, 2023
[Podcast] Ngoại giao kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
10 Tháng Mười Một, 2023
ArtTech and sustainable development
27 Tháng Mười, 2023
Cộng đồng ArtTech đầu tiên tại Việt Nam – Một năm nhìn lại
9 Tháng Mười, 2023
ArtTech – Một xu hướng tương lai
5 Tháng Mười, 2023
ArtTech và phát triển bền vững
3 Tháng Mười, 2023
[Podcast] Máy Tính Và Công Nghệ “Không Đi Một Mình” – Phần 4
24 Tháng Bảy, 2023
[Podcast] Tác Động Của Đồng Tiền Kỹ Thuật Số Đến Tỷ Giá Hối Đoái
14 Tháng Mười Một, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Ngành Du Lịch Việt Nam
5 Tháng Năm, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Lĩnh Vực Y Tế Ở Việt Nam
25 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Phân Tích Dữ Liệu Con Người Tại Việt Nam
18 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp Ở Việt Nam
11 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Mô Hình Kinh Tế Chia sẻ: Các Vấn Đề Quản Lý Ở Việt Nam
21 Tháng Một, 2022
[Podcast] Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Trực Tuyến Trong Ngành Du Lịch
15 Tháng Một, 2022
[Podcast] Chính Sách Lao Động Việc Làm Cho TP. HCM Trong Giai Đoạn Sau Giãn Cách
28 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xây Dựng Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung Dựa Trên Công Nghệ Blockchain
24 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Trong Thế Giới Số: Góc Nhìn Từ Nghề Nghiệp Kế Toán, Kiểm toán
21 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Tại UEH: Hướng Đến Đại Học Bền Vững
14 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xu Hướng Kinh Doanh Bán Lẻ Trực Tuyến Thời Kỳ Covid
10 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Big Data Cho Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững: Kinh Nghiệm Quốc Tế
7 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cải Cách Luật Đất Đai Để Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế
2 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cuộc Cách Mạng Trong Kinh Tế Học Thực Nghiệm
30 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Từ Góc Nhìn Khai Thác Dữ Liệu Lớn (Big Data)
17 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 5 : Tiền Ổn Định Tư Nhân Diem
5 Tháng Mười Một, 2021
Đứt gãy chuỗi cung ứng vùng trọng điểm phía Nam: 8 giải pháp
20 Tháng Mười, 2021
[Podcast]Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 2: Những Cột Mốc Phát Triển
19 Tháng Mười, 2021
[Podcast] Toàn cảnh tiền tệ kỹ thuật số – Phần 1: Xu thế của thời đại
15 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (Phần 3): Các Giải Pháp Hỗ Trợ
8 Tháng Mười, 2021
UEH chủ trì thành công Hội thảo ICBF 2021
7 Tháng Mười, 2021
GRSD 2021- Hội thảo khoa học “Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”
6 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (phần 2): Chọn đối tác theo tiêu chí nào?
4 Tháng Mười, 2021
‘Đổi mới giáo dục nghề nghiệp là động cơ tăng trưởng kinh tế’
30 Tháng Chín, 2021
Giải pháp “mở cửa” an toàn với các khu công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh
27 Tháng Chín, 2021
Khi cuộc sống “bình thường mới”, nơi ở cho người lao động cần được quan tâm
9 Tháng Chín, 2021
Hướng phát triển mô hình đào tạo luân phiên (Dual Education) tại Việt Nam
6 Tháng Chín, 2021
Webinar: Tương lai ngành Thẩm định giá trong thập niên mới
17 Tháng Tám, 2021
Hãy là người dùng thông minh khi đón nhận và chia sẻ thông tin
9 Tháng Tám, 2021
Webinar: An toàn thông tin kế toán trong kỷ nguyên số
3 Tháng Tám, 2021
Có nên đưa lãi suất tiền gửi VND về 0 phần trăm?
20 Tháng Bảy, 2021
Chu kỳ giảm giá của đồng USD?
TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai
ThS. Tô Công Nguyên Bảo
26 Tháng Sáu, 2021
Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?
TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong trường đại học: Dạy học trực tuyến sẽ trở thành xu hướng tất yếu
GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài
26 Tháng Sáu, 2021
Tiền số ngân hàng Trung ương – Vận hành và thử nghiệm
Châu Văn Thành
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam
Khoa Quản lý nhà nước
26 Tháng Sáu, 2021
“Cấp cứu” doanh nghiệp trước làn sóng COVID-19 thứ 4
23 Tháng Sáu, 2021
Chuyên gia UEH: Việt Nam nên kết hợp tiêm vaccine miễn phí và dịch vụ
23 Tháng Sáu, 2021
Hội thảo khoa học về Thị trường bảo hiểm Việt Nam (Conference on Vietnam’s Insurance Industry – CVII)
Khoa Toán – Thống Kê
7 Tháng Sáu, 2021
Muốn có trung tâm tài chính phải có chiến lược thích ứng
Khoa Tài chính
5 Tháng Sáu, 2021
Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán
Bộ Khoa học và Công nghệ
5 Tháng Sáu, 2021
Sự hữu ích của Lý thuyết trò chơi: Thảo luận về giải Nobel Kinh tế năm 2020
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Đoán định tư pháp: Xu thế mới trong hành nghề Luật
Khoa Luật
5 Tháng Sáu, 2021
Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Nghiên cứu Kinh tế học lao động trong sự biến động của thế giới
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Kết hợp Nghệ thuật và Công nghệ hướng đến Thành phố thông minh đáng sống
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Chuỗi bài “The Basics of B2B”: Thị trường việc làm rộng mở nhiều sinh viên chuyên ngành Marketing đang bỏ quên
TS. Đinh Tiên Minh
5 Tháng Sáu, 2021
Môi trường không phải để nhà đầu tư xài miễn phí!
TS. Phạm Khánh Nam
5 Tháng Sáu, 2021
2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
5 Tháng Sáu, 2021
Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp
Phạm Khánh Nam, Việt Dũng
5 Tháng Sáu, 2021
Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền
Quách Doanh Nghiệp
5 Tháng Sáu, 2021
Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn
5 Tháng Sáu, 2021
Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt
Ths. Lê Thị Hồng Hoa
5 Tháng Sáu, 2021
