[Research Contribution] Vai trò của công nghệ trong phát triển kinh tế biển: Kinh nghiệm từ các quốc gia
6 Tháng Mười Một, 2025
Từ khóa: Công nghệ Đại dương, Kinh tế Đại dương, phát triển bền vững, đồng kiến tạo
Trong kỷ nguyên chuyển đổi xanh, công nghệ đang mở ra những cách thức mới để con người thấu hiểu và quản trị đại dương một cách bền vững. Tại phiên thảo luận “Công nghệ Đại dương trong Hệ sinh thái Kinh tế Đại dương” – thuộc khuôn khổ Hội thảo Tương lai Đại dương 2025 do Viện Đô thị Thông minh và Quản lý (ISCM), UEH Nexus Campus Nha Trang thuộc Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) phối hợp cùng UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức – các chuyên gia quốc tế và Việt Nam đã cùng chia sẻ những kinh nghiệm, mô hình và sáng kiến thực tiễn, hướng tới phát huy vai trò của khoa học – công nghệ trong phát triển kinh tế biển gắn với bảo tồn sinh thái và giá trị cộng đồng.
![]()
Khi công nghệ đại dương trở thành cầu nối
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, việc quản lý vùng ven biển không chỉ đòi hỏi tri thức khoa học mà còn cần thấu hiểu sâu sắc đời sống và ký ức của cộng đồng địa phương.
Bà Julia Babcock, chuyên gia phát triển bền vững đến từ Hoa Kỳ, cùng TS. Chu Mạnh Trinh, giảng viên Trường Đại học Sư phạm Đà Nẵng và là người tiên phong trong quản lý khu bảo tồn biển tại Việt Nam (đã nghỉ hưu sau nhiều thập kỷ gắn bó với Khu Dự trữ Sinh quyển Cù Lao Chàm – UNESCO), nhấn mạnh rằng quản lý tài nguyên cần sự kết hợp giữa công nghệ tiên tiến và tri thức bản địa. Công nghệ không nên được xem như công cụ tách con người khỏi thiên nhiên, mà là phương tiện dung hòa giữa sản xuất và bảo tồn.
Gắn kết tri thức bản địa và công nghệ – Bài học phục hồi bền vững từ những đại dương tổn thương
Khi quá trình phát triển làm gián đoạn các hệ thống tự nhiên và văn hóa, các hệ sinh thái sẽ bị chia cắt và dần mất đi giá trị vốn có. Vùng duyên hải Vịnh Florida là một minh chứng điển hình: từng là một trong những ngư trường trù phú nhất khu vực, nơi đây đã chịu sự suy thoái nghiêm trọng sau nhiều thập kỷ khai thác quá mức. Tuy nhiên, nhờ nỗ lực phục hồi lâu dài và sự gia tăng nhận thức về giá trị lịch sử tự nhiên, khu vực này nay trở thành biểu tượng toàn cầu về tái sinh đại dương, đồng thời là “Điểm Hy vọng” (Hope Spot) đầu tiên được tổ chức Mission Blue công nhận.
Từ kinh nghiệm từ chính quê hương này của bà, bà Babcock chia sẻ thêm về bang Oregon, nơi các cơ quan nhà nước đang hợp tác với các cộng đồng bản địa để thích ứng với biến đổi khí hậu. Dự án Bản đồ ven biển Oregon được xây dựng nhằm tích hợp công nghệ LIDAR, dữ liệu không gian và tri thức địa phương, qua đó chủ động hơn trong việc ứng phó với ngập lụt, xói mòn và những biến động của các hệ thống tự nhiên.
Julia Babcock nhìn lại 15 năm làm việc với các cộng đồng vùng ven biển tại miền Trung Việt Nam
Liên kết tri thức – Kết nối cộng đồng: Hành trình đồng kiến tạo sinh thái và phát triển bền vững vùng ven biển Đông Nam Á
Khái niệm “đồng kiến tạo” gợi nhớ hành trình hợp tác giữa Oregon và Việt Nam, khởi đầu từ năm 2010 khi các chương trình phối hợp thực địa được triển khai thông qua UN-Habitat trong lĩnh vực quy hoạch tổng thể và quy hoạch không gian. Từ những nỗ lực chung tại Cù Lao Chàm và khu vực miền Trung Việt Nam, mô hình Chương trình Phát triển cộng đồng dựa vào nguồn lực địa phương (Asset-Based Community Development – ABCD) đã hình thành như một phương pháp tiếp cận liên ngành trong việc thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng.

Chu Mạnh Trinh chia sẻ hành trình 15 năm của mình với MPA quần đảo Chăm
Ở các cộng đồng này, phát triển bền vững vừa là một quá trình, vừa là một kết quả. Ở khu vực thượng nguồn, người Cơ Tu đã thành lập hợp tác xã du lịch cộng đồng và xây dựng một nhà biểu diễn nhằm mở rộng đối tượng du khách, giúp họ hiểu sâu hơn mối liên kết văn hóa giữa rừng, sông và biển.
Đổi mới từ tư duy hệ thống – Hành trình kiến tạo giá trị trong bối cảnh châu Á
“Làm thế nào để tạo nên một Thung lũng Silicon mới ở châu Á?” – Câu hỏi ấy, theo TS. Christopher Han – Tiến sĩ chuyên ngành Khoa học Quản lý và Kỹ thuật tại Đại học Stanford (Mỹ), đồng thời là Giáo sư thỉnh giảng về Tư duy đổi mới tại Trường Kinh doanh KAIST (Hàn Quốc) – không thể được trả lời bằng việc sao chép mô hình có sẵn.
Bởi “Thung lũng Silicon” không chỉ là nơi của công nghệ, mà là một hệ sinh thái – nơi các bên liên quan đến từ các trường đại học, cộng đồng đầu tư, các startup, khu vực công và tư cùng vận hành như “hệ thống của các hệ thống” (systems of systems). Đổi mới, theo ông, là tạo ra điều mới, mà là tạo ra điều mới mang lại giá trị – và giá trị ấy phải được định hình trong ngữ cảnh địa phương. Chính cách tiếp cận này mở ra hướng phát triển cho những đô thị ven biển như Nha Trang – Khánh Hòa, nơi công nghệ, con người và thiên nhiên cùng định hình con đường phát triển bền vững.
Khi đại dương trở thành hạ tầng kinh tế mới của thế giới
Ông dẫn chứng các số liệu chỉ ra rằng, quy mô kinh tế biển toàn cầu hiện đạt 2,5 nghìn tỷ USD, tương đương 5% GDP thế giới – nếu được xem như một quốc gia, đây sẽ là nền kinh tế lớn thứ bảy toàn cầu. Bức tranh ấy được tạo nên bởi những ngành chủ lực như năng lượng ngoài khơi, thủy sản, du lịch biển, vận tải hàng hải, công nghệ sinh học biển, cùng với các lĩnh vực mới nổi như robot dưới nước, phân tích dữ liệu đại dương hay công nghệ thu giữ carbon. Tất cả đang cùng dịch chuyển về một mô hình phát triển mới – nền kinh tế dữ liệu, nơi dữ liệu trở thành hạ tầng cốt lõi cho ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ xanh.
Christopher Han trình bày tại phiên tham luận
Đồng kiến tạo đổi mới trong kinh tế biển: Vai trò cộng hưởng giữa đại học, doanh nghiệp và khu vực công
Theo TS. Han, đổi mới bền vững cần được đồng kiến tạo bởi ba trụ cột: đại học – doanh nghiệp – khu vực công với những vai trò cụ thể:
- Đại học không chỉ là nơi đào tạo và nghiên cứu, mà còn là trung tâm đổi mới – nơi hình thành living labs (phòng thí nghiệm sống), testbeds (môi trường thử nghiệm), và không gian thử nghiệm công nghệ gắn với thực tiễn. Đồng thời đây cũng là nơi ươm mầm nhân lực sáng tạo, cung cấp bằng chứng khoa học cho hoạch định chính sách. Ông đặc biệt đánh giá cao tinh thần đổi mới của sinh viên UEH, xem đây là minh chứng cho tiềm năng sáng tạo của Việt Nam trong hệ sinh thái đổi mới khu vực.
- Doanh nghiệp là trung tâm thương mại hóa nghiên cứu và hiện thực hóa ý tưởng. Ông nhấn mạnh vai trò của nguồn vốn tư nhân thông minh (smart money) – những quỹ đầu tư mạo hiểm dám chấp nhận rủi ro để ươm tạo ý tưởng tiềm năng. Bên cạnh đó, mô hình hợp tác công – tư (PPP) cùng các công cụ tài chính xanh như blue finance hay trái phiếu bền vững được xem là động lực lan tỏa đổi mới trong kinh tế biển.
- Khu vực công đóng vai trò định hướng và kiến tạo môi trường thuận lợi. Chính phủ có thể thúc đẩy đổi mới thông qua đầu tư chiến lược vào R&D, hạ tầng và khởi nghiệp, đồng thời ban hành chính sách linh hoạt, khuyến khích hợp tác xuyên biên giới, mở quyền truy cập dữ liệu đại dương – nền tảng cho sáng tạo. Một ví dụ điển hình là Start Blue Ocean Enterprise Accelerator tại Đại học California, San Diego, được chính phủ Mỹ tài trợ 13,5 triệu USD để phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp xanh gắn với đại học.
Khung OCEAN cho kinh tế biển xanh – Nền tảng kiến tạo hệ sinh thái đổi mới
Từ kinh nghiệm ấy, TS. Han giới thiệu khung OCEAN – năm trụ cột thúc đẩy đổi mới trong kinh tế biển: Open Data (mở quyền truy cập dữ liệu), Collaborative Clusters (xây dựng cụm hợp tác giữa nhà nước – doanh nghiệp – đại học), Enabling Regulations (xây dựng sandbox công nghệ biển), Access to Capital (mở rộng nguồn vốn đổi mới xanh), và Net-zero Alignment (gắn đổi mới với mục tiêu giảm phát thải và phát triển bền vững). Đây là một hệ thống được thiết kế để kết nối tri thức, vốn, công nghệ và chính sách, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu.
Khép lại bài chia sẻ, Tiến sĩ Han kết luận:
“Từ ‘silicon’ trong Thung lũng Silicon vốn chỉ là ‘cát’. Nha Trang – thành phố của biển xanh và cát trắng – không chỉ sở hữu vô vàn hạt cát, mà còn giàu tiềm năng con người. Nếu biết vận dụng cách tiếp cận ‘hệ thống của các hệ thống’, đặt trọng tâm vào giá trị con người và sự am hiểu bản địa, Nha Trang hoàn toàn có thể vươn lên thành trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực.”
Tác giả: Viện Đô thị Thông minh và Quản lý (ISCM) – Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh.
Đây là bài viết nằm trong Chuỗi bài lan tỏa nghiên cứu và kiến thức ứng dụng từ UEH với thông điệp “Research Contribution For All – Nghiên Cứu Vì Cộng Đồng”, UEH trân trọng kính mời Quý độc giả cùng đón xem bản tin UEH Research Insights tiếp theo.
Tin, ảnh: Tác giả, Ban Truyền thông và Phát triển đối tác UEH
Giọng đọc: Thanh Kiều

[Research Contribution] Khám phá sự đối lập giữa nghiện thương hiệu và tình yêu thương hiệu
24 Tháng Mười Một, 2025
[Research Contribution] Phát triển bền vững – Góc nhìn đa chiều về hạnh phúc
8 Tháng Mười, 2025
[Research Contribution] Những góc nhìn mới về tương lai của thế giới ảo
16 Tháng Sáu, 2025
[Podcast] Góp ý giải pháp phát triển giáo dục Đại học
5 Tháng Hai, 2025
[Podcast] Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực học tập của sinh viên
22 Tháng Một, 2025
[Podcast] “Mô hình Campus thích ứng – Giải pháp dành cho Mekong bền vững”
13 Tháng Một, 2025
[Podcast] Đào tạo nhân lực Mekong tương lai: Trao quyền hành động bền vững
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Dự án Phát triển khung công bằng giao thoa nhằm khuyến khích khả năng đi bộ
30 Tháng Mười Hai, 2024
[Podcast] Chiến lược thiết kế hậu kỹ thuật số trong nghệ thuật truyền thông
27 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đồng sáng tạo và xây dựng cộng đồng ArtTech hướng tới tương lai bền vững
26 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Quản trị công nghệ trong kỷ nguyên 4.0: Tổng quan và nhu cầu thị trường
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Công nghệ thông tin – truyền thông và sự ổn định của hệ thống ngân hàng
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Vai trò của chính sách vĩ mô thận trọng đối với tăng trưởng tín dụng tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hoạt động môi giới chứng khoán tại Việt Nam
21 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] NFTs – Cuộc cách mạng nghệ thuật hay cơn sốt nhất thời?
18 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] CareFeeder – Giải pháp công nghệ hỗ trợ người già và bệnh nhân Parkinson tự ăn uống
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Ứng dụng học máy trong phân tích dữ liệu quản trị nguồn nhân lực
11 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Nghệ thuật dân gian thời 4.0: Múa rối nước tự động dựa trên nền tảng robot
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Bứt phá hiệu suất sáng tạo nhân viên nhờ phản hồi mang tính phát triển
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] Giải pháp MPIA: Lối thoát tạm thời cho cuộc khủng hoảng thương mại quốc tế?
7 Tháng Mười Một, 2024
[Podcast] “Căn bệnh Hà Lan” trong việc nhận kiều hối và trường hợp Việt Nam
31 Tháng Mười, 2024
[Podcast] Giải pháp nâng cao hoạt động vận động cho sinh viên
9 Tháng Tám, 2024
[Podcast] Phong Cách Lãnh Đạo Đạo Đức Và Hành Vi Ngoài Vai Trò Của Công Chức
29 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Định Hình Chiến Lược Phát Triển Toàn Diện, Bền Vững Cho Đất Nước
25 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Mô Hình Đại Học Bền Vững Dành Cho Các Thị Trường Mới Nổi
19 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Những Tiếp Cận Mới Nhất Dành Cho Các Đại Học Bền Vững
11 Tháng Bảy, 2024
[Podcast] Tác Động Của Nguồn Nhân Lực Xanh Đến Các Mục Tiêu Về Môi Trường
24 Tháng Năm, 2024
Kinh Tế Xã Hội Và Sự Phát Thải CO2 Ở Việt Nam Giai Đoạn 1990 – 2018
23 Tháng Năm, 2024
Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
15 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Pháp Luật Dữ Liệu – Kỳ 1: Cần Một Cách Tiếp Cận Mới
14 Tháng Năm, 2024
Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
8 Tháng Năm, 2024
[Podcast] Đánh Giá Quảng Cáo Trên Nền Tảng Tiktok
7 Tháng Năm, 2024
[podcast] Phản Ứng Của Chính Sách Xã Hội Đối Với Đại Dịch Covid-19 Ở Một Số Quốc Gia (Kỳ 1)
8 Tháng Mười Hai, 2023
Promoting Learner Autonomy in English Language Learning (Part 2)
28 Tháng Mười Một, 2023
[Podcast] Ngoại giao kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế
10 Tháng Mười Một, 2023
ArtTech and sustainable development
27 Tháng Mười, 2023
Cộng đồng ArtTech đầu tiên tại Việt Nam – Một năm nhìn lại
9 Tháng Mười, 2023
ArtTech – Một xu hướng tương lai
5 Tháng Mười, 2023
ArtTech và phát triển bền vững
3 Tháng Mười, 2023
[Podcast] Máy Tính Và Công Nghệ “Không Đi Một Mình” – Phần 4
24 Tháng Bảy, 2023
[Podcast] Tác Động Của Đồng Tiền Kỹ Thuật Số Đến Tỷ Giá Hối Đoái
14 Tháng Mười Một, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Ngành Du Lịch Việt Nam
5 Tháng Năm, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Lĩnh Vực Y Tế Ở Việt Nam
25 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Phân Tích Dữ Liệu Con Người Tại Việt Nam
18 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Chuyển Đổi Số Trong Nông Nghiệp Ở Việt Nam
11 Tháng Ba, 2022
[Podcast] Mô Hình Kinh Tế Chia sẻ: Các Vấn Đề Quản Lý Ở Việt Nam
21 Tháng Một, 2022
[Podcast] Nâng Cao Trải Nghiệm Khách Hàng Trực Tuyến Trong Ngành Du Lịch
15 Tháng Một, 2022
[Podcast] Chính Sách Lao Động Việc Làm Cho TP. HCM Trong Giai Đoạn Sau Giãn Cách
28 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xây Dựng Thị Trường Chứng Khoán Phi Tập Trung Dựa Trên Công Nghệ Blockchain
24 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Trong Thế Giới Số: Góc Nhìn Từ Nghề Nghiệp Kế Toán, Kiểm toán
21 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Học Tập Suốt Đời Tại UEH: Hướng Đến Đại Học Bền Vững
14 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Xu Hướng Kinh Doanh Bán Lẻ Trực Tuyến Thời Kỳ Covid
10 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Big Data Cho Mục Tiêu Phát Triển Bền Vững: Kinh Nghiệm Quốc Tế
7 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cải Cách Luật Đất Đai Để Thúc Đẩy Phát Triển Kinh Tế
2 Tháng Mười Hai, 2021
[Podcast] Cuộc Cách Mạng Trong Kinh Tế Học Thực Nghiệm
30 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Chỉ Số Giá Tiêu Dùng Từ Góc Nhìn Khai Thác Dữ Liệu Lớn (Big Data)
17 Tháng Mười Một, 2021
[Podcast] Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 5 : Tiền Ổn Định Tư Nhân Diem
5 Tháng Mười Một, 2021
Đứt gãy chuỗi cung ứng vùng trọng điểm phía Nam: 8 giải pháp
20 Tháng Mười, 2021
[Podcast]Toàn Cảnh Tiền Tệ Kỹ Thuật Số – Phần 2: Những Cột Mốc Phát Triển
19 Tháng Mười, 2021
[Podcast] Toàn cảnh tiền tệ kỹ thuật số – Phần 1: Xu thế của thời đại
15 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (Phần 3): Các Giải Pháp Hỗ Trợ
8 Tháng Mười, 2021
UEH chủ trì thành công Hội thảo ICBF 2021
7 Tháng Mười, 2021
GRSD 2021- Hội thảo khoa học “Tăng trưởng xanh và phát triển bền vững”
6 Tháng Mười, 2021
NGÂN HÀNG BẮT TAY FINTECH (phần 2): Chọn đối tác theo tiêu chí nào?
4 Tháng Mười, 2021
‘Đổi mới giáo dục nghề nghiệp là động cơ tăng trưởng kinh tế’
30 Tháng Chín, 2021
Giải pháp “mở cửa” an toàn với các khu công nghiệp tại TP Hồ Chí Minh
27 Tháng Chín, 2021
Khi cuộc sống “bình thường mới”, nơi ở cho người lao động cần được quan tâm
9 Tháng Chín, 2021
Hướng phát triển mô hình đào tạo luân phiên (Dual Education) tại Việt Nam
6 Tháng Chín, 2021
Webinar: Tương lai ngành Thẩm định giá trong thập niên mới
17 Tháng Tám, 2021
Hãy là người dùng thông minh khi đón nhận và chia sẻ thông tin
9 Tháng Tám, 2021
Webinar: An toàn thông tin kế toán trong kỷ nguyên số
3 Tháng Tám, 2021
Có nên đưa lãi suất tiền gửi VND về 0 phần trăm?
20 Tháng Bảy, 2021
Chu kỳ giảm giá của đồng USD?
TS. Đinh Thị Thu Hồng và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Việt Nam cần kịch bản cho thương mại tương lai
ThS. Tô Công Nguyên Bảo
26 Tháng Sáu, 2021
Hệ thống tiền tệ tiếp theo như thế nào?
TS. Lê Đạt Chí và nhóm nghiên cứu
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong trường đại học: Dạy học trực tuyến sẽ trở thành xu hướng tất yếu
GS.TS. Nguyễn Trọng Hoài
26 Tháng Sáu, 2021
Tiền số ngân hàng Trung ương – Vận hành và thử nghiệm
Châu Văn Thành
26 Tháng Sáu, 2021
Chuyển đổi số trong khu vực công tại Việt Nam
Khoa Quản lý nhà nước
26 Tháng Sáu, 2021
“Cấp cứu” doanh nghiệp trước làn sóng COVID-19 thứ 4
23 Tháng Sáu, 2021
Chuyên gia UEH: Việt Nam nên kết hợp tiêm vaccine miễn phí và dịch vụ
23 Tháng Sáu, 2021
Hội thảo khoa học về Thị trường bảo hiểm Việt Nam (Conference on Vietnam’s Insurance Industry – CVII)
Khoa Toán – Thống Kê
7 Tháng Sáu, 2021
Muốn có trung tâm tài chính phải có chiến lược thích ứng
Khoa Tài chính
5 Tháng Sáu, 2021
Cần đưa giao dịch công nghệ lên sàn chứng khoán
Bộ Khoa học và Công nghệ
5 Tháng Sáu, 2021
Sự hữu ích của Lý thuyết trò chơi: Thảo luận về giải Nobel Kinh tế năm 2020
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Đoán định tư pháp: Xu thế mới trong hành nghề Luật
Khoa Luật
5 Tháng Sáu, 2021
Thiết kế đô thị: tầm nhìn vững chắc cho đô thị bền vững
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Phục hồi du lịch và nỗ lực thoát khỏi vòng xoáy ảnh hưởng bởi Covid-19
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Nghiên cứu Kinh tế học lao động trong sự biến động của thế giới
JABES
5 Tháng Sáu, 2021
Kết hợp Nghệ thuật và Công nghệ hướng đến Thành phố thông minh đáng sống
Viện Đô thị thông minh và Quản lý
5 Tháng Sáu, 2021
Chuỗi bài “The Basics of B2B”: Thị trường việc làm rộng mở nhiều sinh viên chuyên ngành Marketing đang bỏ quên
TS. Đinh Tiên Minh
5 Tháng Sáu, 2021
Môi trường không phải để nhà đầu tư xài miễn phí!
TS. Phạm Khánh Nam
5 Tháng Sáu, 2021
2021 sẽ là năm khởi đầu của chu kỳ tăng trưởng mới
PGS.TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo
5 Tháng Sáu, 2021
Quỹ vaccine sẽ khả thi khi có người dân đóng góp
Phạm Khánh Nam, Việt Dũng
5 Tháng Sáu, 2021
Kích thích kinh tế, gia tăng vận tốc dòng tiền
Quách Doanh Nghiệp
5 Tháng Sáu, 2021
Đi tìm chiến lược hậu Covid-19 cho doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam
PGS TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo, ThS Lê Văn
5 Tháng Sáu, 2021
Insurtech – Cơ hội và thách thức cho Startup Việt
Ths. Lê Thị Hồng Hoa
5 Tháng Sáu, 2021
