Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã ban hành chính sách và kế hoạch tiết kiệm năng lượng như một phần quan trọng trong Quy định Thực hành Đại học Xanh (ban hành năm 2024), đánh dấu bước chuyển từ định hướng sang hành động cụ thể trong quản lý năng lượng toàn trường. Kế hoạch này quy định rõ quy trình đo lường – theo dõi – giảm phát thải, đồng thời xác định các nhóm giải pháp trọng tâm gồm: chuyển đổi sang năng lượng tái tạo, tối ưu hóa vận hành tòa nhà, khuyến khích hành vi sử dụng năng lượng tiết kiệm, và đầu tư công nghệ xanh. Trên thực tế, UEH đã triển khai hàng loạt dự án cụ thể như lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại các cơ sở A, B, N, dự án Calories Stair khuyến khích sử dụng cầu thang bộ, và chương trình quản lý năng lượng hiệu quả trong tòa nhà, góp phần giảm hơn 1,26 triệu tấn CO₂ phát thải mỗi năm. Những nỗ lực này thể hiện rõ cam kết của UEH trong việc xây dựng một hệ thống đại học tiết kiệm năng lượng, trung hòa carbon và phát triển bền vững.

1. Về chính sách

Trong năm 2023, UEH chưa ban hành một chính sách cụ thể về kế hoạch tiết kiệm năng lượng nhằm giảm mức tiêu thụ năng lượng toàn trường. Tuy nhiên, nhiều chương trình, sự kiện và hội thảo đã được tổ chức với mục tiêu khuyến khích các hành động tiết kiệm năng lượng và hướng tới phát triển bền vững. Bước sang năm 2024, để cụ thể hóa định hướng này và xây dựng một lộ trình rõ ràng hơn cho tương lai, UEH đã bổ sung các quy định về kế hoạch tiết kiệm năng lượng, qua đó tạo nền tảng cho những hành động nhất quán và hiệu quả hơn trong quản lý năng lượng.

Năm 2024 được bổ sung vào Điều 9 tại chương II – Quy định thực hành đại học xanh tại UEH (https://gogreen.ueh.edu.vn/quy-dinh-thuc-hanh-dai-hoc-xanh#qd-dieu3): 

“Điều 9. GIảm phát thải và Quản lý Carbon

Điều này quy định về việc đo lường, quản lý và giảm thiểu phát thải khí nhà kính tại UEH, nhằm hướng tới mục tiêu trung hòa carbon và phát triển bền vững trong toàn bộ hoạt động đào tạo, nghiên cứu và vận hành của Nhà trường.

1) Quy trình đo lường và theo dõi phát thải carbon: UEH xây dựng quy trình đo lường lượng phát thải theo các bước: thu thập dữ liệu tiêu thụ năng lượng và hoạt động vận hành; phân loại phát thải theo ba phạm vi (Scope 1, 2, 3); tính toán lượng khí thải tương đương CO₂e bằng các công cụ hoặc phần mềm đạt chuẩn quốc tế. Dữ liệu thu thập được sử dụng làm cơ sở cho việc đánh giá, báo cáo và đề xuất kế hoạch giảm phát thải hằng năm.

Scope Các giải pháp thực hiện
Scope 1 

(Thực hiện các biện pháp giảm phát thải trực tiếp_

 – Chuyển đổi phương tiện nội bộ và xe đưa đón sinh viên sang sử dụng điện hoặc năng lượng tái tạo.

– Giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong các hoạt động vận hành, ưu tiên nhiên liệu sạch hoặc tái tạo.

– Kiểm tra, bảo trì định kỳ hệ thống thiết bị cơ khí và hệ thống lạnh để ngăn ngừa rò rỉ khí gây hiệu ứng nhà kính.
Scope 2 (Giảm phát thải gián tiếp từ năng lượng mua ngoài) – Tối ưu hóa hệ thống chiếu sáng, điều hòa và các thiết bị tiêu thụ điện lớn.

– Lắp đặt hệ thống năng lượng tái tạo như điện mặt trời áp mái tại các tòa nhà của UEH.

– Theo dõi và báo cáo mức tiêu thụ năng lượng định kỳ nhằm kiểm soát hiệu quả sử dụng điện năng toàn trường.
Scope 3 (Giảm phát thải trong chuỗi giá trị) – Ưu tiên lựa chọn nhà cung cấp, đối tác có chứng nhận hoặc cam kết phát triển bền vững.

– Áp dụng chính sách mua sắm xanh, giảm thiểu rác thải và bao bì nhựa.

– Khuyến khích họp trực tuyến và hạn chế các chuyến công tác không cần thiết.

2) Khuyến khích và tạo điều kiện cho việc tổ chức các chương trình liên quan đến giảm phát thải. UEH khuyến khích và tạo điều kiện để các đơn vị, trường thành viên, tổ chức Đoàn – Hội và Câu lạc bộ sinh viên triển khai hoặc phối hợp tổ chức các hoạt động, chương trình đào tạo, hội thảo, tọa đàm, chiến dịch truyền thông về tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu. Các hoạt động này nhằm nâng cao nhận thức, thúc đẩy hành động xanh và lan tỏa văn hóa phát triển bền vững trong toàn UEH.

3) Đầu tư và hợp tác phát triển công nghệ xanh: UEH chủ động hợp tác với các tổ chức, doanh nghiệp và tổ chức phi chính phủ (NGOs) trong các dự án về năng lượng sạch, thu giữ và lưu trữ carbon, trồng cây bù đắp phát thải hoặc các chương trình bền vững khác. Các khoản đầu tư, hợp tác phải hướng đến mục tiêu giảm phát thải thực chất và có thể đo lường được.”

2. Tổ chức thực hiện

Trong năm 2024, UEH đã lập kế hoạch Dự án Green Campus, triển khai các hoạt động và tổng kết báo cáo chính thức tại BÁO CÁO DỰ ÁN UEH GREEN CAMPUS 2024, tổng hợp bởi Ban Đề án Đại học Bền vững UEH https://gogreen.ueh.edu.vn/sustainability-report/annual-report. Theo đó:

Kế hoạch tiết kiệm năng lượng của UEH là một phần của chiến lược lớn hơn hướng tới Đại học trung hòa carbon (Neutral Carbon).

Giai đoạn/Hạng mục Lộ trình thời gian triển khai
Chiến lược tổng thể Giai đoạn 2021-2025, tầm nhìn 2030, là một phần của chiến lược Đại học Đa ngành và Bền vững.
Lắp đặt Hệ thống năng lượng tái tạo Bắt đầu lắp đặt các trạm điện mặt trời tại 3 cơ sở lớn nhất (A, B, N) từ năm 2022.
Living Lab Net Zero Emissions Bắt đầu triển khai Nhóm giải pháp 2 – Living Lab Net Zero Emissions tại các cơ sở của UEH.
Quản lý Năng lượng Hiệu quả Hoạt động Quản lý tòa nhà, việc sử dụng năng lượng hiệu quả (Hoạt động 11) được triển khai trong khuôn khổ Nhóm giải pháp 2.

Thực hiện các đánh giá và phân tích năng lượng hàng năm nhằm xác định những cơ sở, hoạt động nào đang sử dụng năng lượng không hiệu quả.
Sản phẩm tiết kiệm năng lượng Dự án Calories Stair (khuyến khích dùng thang bộ thay thang máy) được hoàn thành thi công và chính thức ra mắt tại các tòa nhà B1, B2 và N1 trong năm 2024.

Các hành động cụ thể (Connection to Specific Actions)

Kế hoạch tiết kiệm năng lượng được cụ thể hóa thông qua các hành động sau:

+ Năng lượng Tái tạo (Sản xuất và Tiết kiệm): Lắp đặt trạm điện mặt trời và áp dụng các giải pháp vận hành bền vững thông qua việc tích hợp công nghệ.

+ Khuyến khích Giảm tiêu thụ (Giảm tải):

    ◦ Calories Stair: Dự án trang trí cầu thang tại B1, B2, N1 nhằm khuyến khích UEHers sử dụng cầu thang bộ thay vì thang máy. Hoạt động này nhằm thúc đẩy vận động và giảm khí thải.

+ Thiết kế Bền vững: Các công trình và cơ sở vật chất mới được thiết kế để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng.

+ Nghiên cứu Ứng dụng: Các bài nghiên cứu Living Lab đóng góp các giải pháp thực tiễn, trong đó có 8 bài nghiên cứu đề xuất các giải pháp khoa học công nghệ, hỗ trợ cho trụ cột Vận hành.

+ Quản lý Vận hành: Hoạt động Quản lý tòa nhà, việc sử dụng năng lượng hiệu quả là một hành động cụ thể được triển khai nhằm giảm tiêu thụ năng lượng.

Số liệu hiện trạng và kết quả bước đầu (Current Status Data and Initial Results)

Các hành động của UEH, đặc biệt là việc ứng dụng năng lượng tái tạo và khuyến khích hành vi tiết kiệm, đã mang lại kết quả đáng kể trong việc giảm tiêu thụ năng lượng và giảm phát thải CO2:

Chỉ số Hiệu quả Năng lượng Hiện trạng/Kết quả (Năm 2024) Nguồn
Tổng Công suất Điện mặt trời Lắp đặt hơn 509.000 kWp tại 3 cơ sở lớn nhất (A, B, N). https://ueh.edu.vn/cuoc-song-ueh/tin-tuc/ueh-va-no-luc-xay-dung-dai-hoc-xanh-thong-minh-tu-nhung-cong-trinh-den-khuon-vien-xanh-than-thien-voi-moi-truong-73313
Sản lượng Điện mặt trời Sản xuất (2024) Sản xuất được 470.000 kWh điện mặt trời. Chi tiết là 470.224,2 kWh tại 4 toà nhà A, B, N1, N2.
Giảm Phát thải CO2 Giảm thành công 1.270.000 tấn khí CO2 (hoặc chính xác là 1.265.560,2 tấn CO2) thải ra môi trường, tương đương trồng 12.000 cây xanh.
Cải tạo cơ sở vật chất Các công trình, cơ sở vật chất mới của UEH được chủ trương thiết kế và xây dựng theo các tiêu chuẩn bền vững quốc tế, bao gồm việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng.
Tiết kiệm Điện từ Hoạt động Tái chế Hệ thống máy thu mua ve chai tự động i Ve Chai Machine (hoạt động từ tháng 8/2024) đã giúp tiết kiệm 11.177,28 kWh điện. https://ueh.edu.vn/cuoc-song-ueh/tin-tuc/nhung-buoc-tien-moi-cua-ueh-green-campus-trong-2024-kien-tao-va-lan-toa-mo-hinh-dai-hoc-xanh-73252

Cơ chế theo dõi và đánh giá (Monitoring and Evaluation Mechanism): nguồn từ BÁO CÁO DỰ ÁN UEH GREEN CAMPUS 2024: https://gogreen.ueh.edu.vn/sustainability-report/annual-report

UEH sử dụng mô hình Living Lab và các hoạt động nghiên cứu để theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp tiết kiệm năng lượng:

+ Mô hình Living Lab: Dự án UEH Green Campus được triển khai như một Phòng Thí Nghiệm Sống (Living Lab), tích hợp nghiên cứu, giáo dục, đổi mới sáng tạo và công nghệ nhằm giải quyết các vấn đề thực tế, bao gồm cả vấn đề môi trường.

+ Nghiên cứu về Carbon Tracking: UEH đang tiến hành Hoạt động 10: Nghiên cứu phát triển bộ tài liệu về tín chỉ carbon và mô hình tracking tín chỉ carbon của từng cá nhân UEHer, phòng ban, building, và campus. Đây là cơ chế trực tiếp để theo dõi hiệu suất năng lượng và phát thải.

+ Cơ chế Giám sát Quản trị: Chiến lược quản trị bao gồm việc thiết lập các cơ chế giám sát chặt chẽ và cải thiện chất lượng tổ chức các chương trình xanh, đảm bảo quản lý hiệu quả các hoạt động bảo vệ môi trường.

+ Giám sát Kết quả Năng lượng Tái tạo: Nhà trường công bố số liệu chi tiết về sản lượng điện mặt trời sản xuất (470.224,2 kWh) và lượng CO2 giảm thiểu (1.265.560,2 tấn CO2), cho thấy việc theo dõi và đo lường chặt chẽ.