Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã thiết lập Quy trình giảm thiểu carbon và khí thải như một phần trọng tâm trong “Bảng Quy định Thực hành Đại học Xanh” (bản cập nhật năm 2024). Theo đó, UEH chuyển từ mô hình định hướng sang hành động cụ thể với hệ thống kiểm kê, giám sát và giảm phát thải carbon toàn diện, áp dụng trên toàn hệ thống cơ sở. Nhà trường đã triển khai các hoạt động thực tế nhằm hiện thực hóa mục tiêu “Từ khuôn viên xanh đến trung hòa carbon” (Net Zero Emissions), bao gồm: vận hành Living Lab Net Zero Emissions, nghiên cứu mô hình tracking tín chỉ carbon theo từng cá nhân/đơn vị, phát triển AI Scan to Classify tích hợp chỉ số phát thải theo loại rác; triển khai quản lý tòa nhà & sử dụng năng lượng hiệu quả, Calories Stair – Power-Up Steps, No Single-use Plastic Day; lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại các cơ sở chính.
Trong năm 2024, UEH đã sản xuất 470.224,2 kWh năng lượng điện mặt trời, giúp giảm phát thải 1.265.560,2 tấn CO₂ – tương đương với 12.000 cây xanh, đồng thời tiết kiệm 134.755 lít nước và 11.177,28 kWh điện thông qua hệ thống tái chế. Các kết quả này được ghi nhận và công bố trong UEH Green Campus Sustainability Report 2024.
1. Về chính sách
Trong năm 2023, các quy định về thực hành Đại học Xanh của UEH mới chỉ dừng lại ở các nguyên tắc chung về tiết kiệm năng lượng, giảm thiểu rác thải và sử dụng phương tiện thân thiện môi trường, chưa có nội dung cụ thể liên quan đến việc kiểm kê, theo dõi và giảm phát thải carbon trong toàn hệ thống. Việc chưa thiết lập quy trình rõ ràng về quản lý khí thải khiến công tác đánh giá tác động môi trường và lập kế hoạch bù đắp carbon chưa được triển khai đồng bộ.
Bước sang năm 2024, nhằm hoàn thiện khung chính sách phát triển bền vững, UEH tiến hành tinh chỉnh và bổ sung Quy trình giảm thiểu carbon và khí thải như một nội dung trọng tâm trong hệ thống quy định thực hành Đại học Xanh. Quy trình này hướng đến mục tiêu kiểm soát chặt chẽ lượng phát thải, thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo, mở rộng mảng xanh và từng bước tiến tới trung hòa carbon trong hoạt động học tập, nghiên cứu và vận hành của toàn trường. Cụ thể:
Năm 2023, theo Điều 5. Thực hành các nguyên tắc Đại học xanh tại UEH của Chương II: QUY ĐỊNH THỰC HÀNH ĐẠI HỌC XANH TẠI UEH trong Bảng quy định Đại học Xanh
(https://gogreen.ueh.edu.vn/quy-dinh-thuc-hanh-dai-hoc-xanh#qd-dieu3): chỉ mới đề cập về các nguyên tắc chung để giảm thiểu carbon:
“Điều 5. Thực hành các nguyên tắc Đại học xanh tại UEH
Nhà trường bắt buộc UEHer và khách vào UEH thực hành nguyên tắc Đại học xanh như sau:
1) Bắt buộc thực hiện bóc tách, phân loại rác khi xả thải;
2) Giữ vệ sinh không gian học thuật và môi trường;
3) Bảo vệ, gìn giữ cơ sở vật chất, trang thiết bị tại các không gian, khuôn viên UEH;
4) Thực hành tiết kiệm tài nguyên: đèn điện, máy lạnh, các thiết bị điện, nước rửa, nước uống tại bình;
5) Thực hành tiết kiệm giấy in văn phòng, khuyến khích các hình thức văn bản số hóa;
6) Bảo vệ, chăm sóc cây xanh tại khuôn viên các cơ sở;
Nhà trường khuyến khích UEHer và khách vào UEH thực hành nguyên tắc Đại học xanh sau:
7) Gia tăng cây xanh tại bàn làm việc, văn phòng làm việc, phòng ở (đối với ký túc xá sinh viên);
8) Gia tăng tối đa việc vận động thể chất, khuyến khích sử dụng thang bộ trong khuôn viên các cơ sở đối với cự ly phù hợp;
9) Khuyến khích lựa chọn và sử dụng phương tiện giao thông công cộng, xe UEH Shuttle Bus để di chuyển đến các cơ sở của UEH.
10) Thực hành giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần trong khuôn viên trường.”
Vì vậy, trong năm 2024, nhằm nâng cao hiệu quả đo lường lượng carbon đã được giảm thiểu và thúc đẩy các hành động giảm phát thải, UEH đã bổ sung nội dung mới vào Điều 5. Thực hành các nguyên tắc Đại học xanh tại UEH của Chương II: QUY ĐỊNH THỰC HÀNH ĐẠI HỌC XANH TẠI UEH trong Bảng quy định Đại học Xanh
“Điều 5. Thực hành các nguyên tắc Đại học xanh tại UEH
11) Thực hiện kiểm kê và theo dõi phát thải carbon trong toàn UEH. Nhà trường thu thập và tổng hợp dữ liệu tiêu thụ năng lượng, nước, nhiên liệu, cũng như các hoạt động phát thải tại các cơ sở, làm cơ sở để xây dựng lộ trình giảm phát thải và báo cáo phát triển bền vững hằng năm.
12) Áp dụng mô hình quản lý năng lượng và phát thải thông minh thông qua việc sử dụng cảm biến, phần mềm và hệ thống giám sát tự động để quản lý điện, điều hòa, chiếu sáng và nước, giúp xác định khu vực phát thải cao và đề xuất biện pháp khắc phục kịp thời.
13) Triển khai chương trình bù đắp carbon (carbon offset) bằng các hoạt động trồng cây, mở rộng mảng xanh, thu hồi vật liệu tái chế và hợp tác với các tổ chức môi trường nhằm bù đắp lượng khí thải phát sinh từ các hoạt động học tập, di chuyển và tổ chức sự kiện.
14) Ưu tiên lựa chọn nhà cung cấp, đối tác và đơn vị hợp tác có tiêu chuẩn phát thải thấp trong các hoạt động đấu thầu, mua sắm, vận chuyển và cung ứng dịch vụ, khuyến khích mô hình sản xuất xanh và logistics bền vững.
15) Phát triển chương trình “Sự kiện không carbon” (Carbon-Neutral Events) áp dụng cho các sự kiện, hội nghị và hoạt động tổ chức tại UEH; các đơn vị cần giảm phát thải, sử dụng năng lượng tái tạo, vật liệu tái chế và công cụ truyền thông số thay cho in ấn, đồng thời báo cáo lượng khí thải và biện pháp bù đắp sau mỗi sự kiện.
16) Thúc đẩy nghiên cứu và đổi mới sáng tạo về giảm phát thải carbon, khuyến khích các khoa, viện và nhóm nghiên cứu phát triển các đề tài, mô hình và giải pháp công nghệ liên quan đến quản lý carbon, năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn nhằm ứng dụng vào vận hành thực tế tại UEH.
17) Tăng cường tuyên truyền và đào tạo nhận thức về phát thải carbon thông qua các chương trình học tập, tập huấn và hoạt động cộng đồng, giúp UEHer hiểu rõ tác động của khí nhà kính, hình thành thói quen giảm phát thải trong học tập, làm việc và sinh hoạt hằng ngày.”
Việc bổ sung và hoàn thiện Quy trình giảm thiểu carbon và khí thải giúp UEH thiết lập cơ chế đo lường, quản lý và kiểm soát phát thải rõ ràng hơn, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các đơn vị, đối tác và UEHer trong việc giảm dấu chân carbon. Chính sách này không chỉ nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản trị môi trường của Nhà trường mà còn góp phần khẳng định vị thế tiên phong của UEH trong hệ thống các trường Đại học Xanh tại Việt Nam và khu vực.
2. Về Quy trình và Chiến lược Quản lý Carbon (Process and Strategy)
UEH đã tiên phong thực hiện chiến lược trở thành Đại học Đa ngành và Bền vững, trong đó trụ cột Vận hành hướng đến mục tiêu quan trọng là “Từ khuôn viên xanh đến trung hoà carbon”.
1) Mục tiêu Net Zero Emissions:
◦ UEH đã bắt đầu triển khai Nhóm giải pháp 2 – Bắt đầu triển khai Living Lab Net Zero Emissions tại các cơ sở của trường.
◦ Nỗ lực giảm thiểu phát thải carbon là bước khởi đầu cho mô hình Đại học trung hòa carbon (Neutral Carbon), đây là giai đoạn tiếp theo của Đại học xanh UEH.
◦ Các công trình, cơ sở vật chất mới của UEH được thiết kế và xây dựng theo các tiêu chuẩn bền vững quốc tế, bao gồm việc tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng và giảm lượng khí thải carbon.
2) Nghiên cứu và Phát triển Quy trình Carbon:
◦ UEH đang tiến hành Nghiên cứu mô hình, phương án triển khai Net Zero Emissions tại khuôn viên trường (Hoạt động 9).
◦ Hoạt động 10 tập trung vào Nghiên cứu phát triển bộ tài liệu về tín chỉ carbon và mô hình tracking tín chỉ carbon của từng cá nhân UEHer, phòng ban, building, và campus.
◦ Sản phẩm công nghệ AI Scan to Classify đang được R&D để tích hợp thêm các thông số về chỉ số phát thải khí nhà kính cho từng loại rác, nhằm giáo dục sinh viên về trách nhiệm tiêu dùng.
Nguồn từ Báo cáo Dự án UEH Green Campus năm 2024: https://gogreen.ueh.edu.vn/sustainability-report/annual-report
◦ Trong số 71 bài nghiên cứu thuộc Living Lab UEHGC, có 5 bài nghiên cứu về vai trò của tín chỉ carbon trong mục tiêu đạt được trung hòa carbon.
3) Vận hành và Quản lý Năng lượng:
◦ Nhóm Vận hành triển khai hoạt động Quản lý tòa nhà, việc sử dụng năng lượng hiệu quả (Hoạt động 11).
◦ Trụ cột Vận hành bao gồm các mô hình thực hành về phát triển bền vững như sử dụng năng lượng tái tạo và hệ thống xử lý chất thải hiệu quả.
Nguồn từ Báo cáo Dự án UEH Green Campus năm 2024: https://gogreen.ueh.edu.vn/sustainability-report/annual-report
Về hoạt động triển khai thực tế và giảm phát thải (Practical Implementation)
1) Phát triển Năng lượng Tái tạo (Renewable Energy):
◦ UEH đã lắp đặt nhiều trạm điện mặt trời với công suất lên đến hơn 509.000 kWp tại 3 cơ sở lớn nhất là A, B, và N.
◦ Việc ứng dụng hệ thống điện mặt trời tiên tiến là một nỗ lực nhằm giảm thiểu phát thải cacbon và bảo vệ môi trường.
2) Giảm thiểu Tiêu thụ Năng lượng và Khí thải (Kết hợp Nguồn từ Báo cáo Dự án UEH Green Campus năm 2024: https://gogreen.ueh.edu.vn/sustainability-report/annual-report)
◦ UEH đã hoàn thành thi công và chính thức ra mắt “UEH GREEN CAMPUS CALORIES STAIR – Power-Up Steps” tại các tòa nhà B1, B2 và N1. Dự án này khuyến khích UEHers sử dụng cầu thang bộ thay vì thang máy, từ đó giảm khí thải và thúc đẩy lối sống lành mạnh.
UEH Green Campus Calories Stair cùng với những thông điệp động viên dành cho UEHers khi sử dụng thang bộ
◦ Chiến dịch “Towards No Single-Use Plastics Future” đã được phát động chính thức vào ngày 19/10/2024 tại cơ sở V, tập trung vào việc tiết giảm, và tiến tới không sử dụng nhựa dùng một lần.
◦ Nhà trường duy trì thực hiện “No Single-use Plastic Day” vào thứ Tư cuối cùng mỗi tháng, bắt đầu từ tháng 10 tại cơ sở V, nhằm thúc đẩy triệt để lối sống nói không với nhựa dùng một lần.
Sinh viên tham gia hoạt động No Single-use Plastic Quiz tại sự kiện ra mắt chiến dịch
◦ Mô hình tuần hoàn rác tái chế tại UEH được triển khai với quy trình 3 tầng phân loại.
Số liệu Báo cáo về Giảm Phát thải CO2 (Emission Reduction Data)
Dự án UEH Green Campus đã ghi nhận các số liệu ấn tượng về giảm phát thải trong năm 2024:
1) Từ Năng lượng Mặt trời:
◦ Trong năm 2024, UEH đã sản xuất được 470.000 kWh năng lượng điện mặt trời.
◦ Cụ thể, hệ thống điện mặt trời tại 4 toà nhà A, B, N1, N2 đã sản xuất được 470.224,2 kWh.
◦ Việc sản xuất năng lượng mặt trời này đã giúp giảm phát thải gần 1.270.000 tấn CO2 ra ngoài môi trường.
◦ Theo số liệu chi tiết hơn, lượng CO2 giảm thiểu được là 1.265.560,2 tấn CO2, tương đương với việc trồng 12.000 cây xanh.
2) Từ Hệ thống Tái chế (i Ve Chai Machine):
◦ Hệ thống máy thu mua ve chai tự động i Ve Chai Machine được lắp đặt tại các cơ sở A, B và N từ tháng 8/2024.
◦ Tính đến tháng 11/2024, hệ thống này đã thu gom gần 25.000 chai nhựa và 9.800 lon kim loại.
◦ Hoạt động này đã trực tiếp giúp giảm phát thải 1.746,45 Kg CO2. Ngoài ra, việc sử dụng máy i Ve Chai cũng giúp tiết kiệm 134.755 lít nước và 11.177,28 kWh điện.
*Nguồn từ Báo cáo Dự án UEH Green Campus năm 2024: https://gogreen.ueh.edu.vn/sustainability-report/annual-reportvà bài viết truyền thông tổng kết hoạt động năm 2024: https://ueh.edu.vn/cuoc-song-ueh/tin-tuc/ueh-va-no-luc-xay-dung-dai-hoc-xanh-thong-minh-tu-nhung-cong-trinh-den-khuon-vien-xanh-than-thien-voi-moi-truong-73313
Thông qua các chính sách, công nghệ và hành vi cụ thể, UEH đóng góp trực tiếp SDG 13 – Climate Action và SDG 7 – Affordable and Clean Energy, hiện thực hóa mục tiêu “Từ khuôn viên xanh đến trung hòa carbon” – minh chứng rõ ràng cho vai trò tiên phong của UEH trong thực hành phát triển bền vững tại Việt Nam.