Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và khan hiếm nguồn nước ngày càng gia tăng, việc khai thác và quản trị tài nguyên nước theo hướng bền vững trở thành yêu cầu cấp thiết đối với các cơ sở giáo dục đại học. Với định hướng xây dựng “Đại học Bền vững”, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) ưu tiên triển khai các giải pháp khai thác nước hiệu quả, đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.
Hệ thống thu gom và tận dụng nước mưa tại Cơ sở N của UEH được triển khai với mục tiêu tối ưu hóa nguồn nước tự nhiên sẵn có, giảm phụ thuộc vào nước cấp đô thị và hướng đến mô hình vận hành xanh – bền vững. Trên toàn bộ diện tích mái của các khối nhà trong khuôn viên, hệ thống máng thu và ống dẫn nước mưa được bố trí đồng bộ, giúp thu gom hiệu quả lượng nước rơi xuống bề mặt công trình. Nước mưa sau khi được thu gom sẽ đi qua lưới chắn rác và bộ lọc thô nhằm loại bỏ lá cây, cát bụi và tạp chất trước khi được đưa đi xử lý chuyên sâu và đưa vào sử dụng.
Hệ thống thu gom nước mưa tại mái nhà của các toà nhà trong cơ sở N của UEH
Ngoài ra, UEH còn xây dựng những hồ nước tự nhiên xung quanh cơ sở N của UEH. Hồ nước tự nhiên này đóng vai trò như một “bể trữ nước sinh thái”, có khả năng điều tiết và lưu giữ nước mưa một cách tự nhiên nhờ vào thảm thực vật thủy sinh và hệ sinh thái quanh hồ. Việc xây dựng các hồ chứa giúp bổ sung lượng nước đáng kể vào hệ sinh thái cảnh quan, duy trì mực nước ổn định, đồng thời tăng cường khả năng tự làm sạch nhờ cơ chế lắng – lọc sinh học. Nước tại hồ không chỉ phục vụ chức năng điều hòa vi khí hậu và cảnh quan, mà còn được khai thác cho các mục đích phi sinh hoạt như tưới cây, chăm sóc mảng xanh, vệ sinh không gian ngoài trời và hỗ trợ các hoạt động giảng dạy – nghiên cứu liên quan đến môi trường, sinh thái và quản trị tài nguyên nước.
Hình ảnh hồ nước tự nhiên tại cơ sở N của UEH
Ngoài giá trị sử dụng, hệ thống còn được tích hợp như một mô hình học tập thực nghiệm trong khuôn khổ UEH Living Lab, tạo điều kiện cho sinh viên và giảng viên các ngành môi trường, sinh thái đô thị, kiến trúc cảnh quan và quản trị bền vững tham gia nghiên cứu, đo đạc và theo dõi chất lượng nước, chu trình nước và tác động sinh thái. Thông qua đó, hồ nước tự nhiên không chỉ là điểm nhấn cảnh quan mà còn vận hành như một “phòng thí nghiệm xanh” phục vụ đào tạo liên ngành.
Việc tận dụng hồ tự nhiên làm nơi trữ – điều tiết – tái sử dụng nước mưa đã giúp Cơ sở N hình thành một mô hình khai thác nước tự nhiên bền vững, góp phần giảm tải hệ thống thoát nước đô thị, hạn chế nguy cơ ngập úng nội khu khi mưa lớn, đồng thời gia tăng không gian xanh – mặt nước hài hòa trong kiến trúc tổng thể. Mô hình này thể hiện định hướng tiếp cận thân thiện môi trường của UEH, gắn với các mục tiêu phát triển bền vững và chiến lược UEH Green Campus trong việc quản lý tài nguyên nước một cách có trách nhiệm, hiệu quả và mang giá trị giáo dục cộng đồng