Trước những thách thức toàn cầu của biến đổi khí hậu, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) không chỉ theo đuổi mục tiêu giảm phát thải, mà đang chủ động kiến tạo tương lai của một đại học trung hòa carbon – Carbon Neutral University đầu tiên tại Việt Nam. Từ năm 2024, UEH bước sang giai đoạn hành động mạnh mẽ, hiện thực hóa chiến lược Net Zero 2050 thông qua việc áp dụng Nghị định thư Khí nhà kính (GHG Protocol), đo lường và quản trị phát thải trên toàn hệ thống. Với định hướng Đại học Xanh – đa ngành, bền vững, UEH khẳng định vị thế tiên phong trong giáo dục bền vững khu vực, lan tỏa tinh thần trách nhiệm khí hậu đến từng sinh viên, giảng viên và cộng đồng – cùng hành động vì một hành tinh không carbon.
Từ năm 2021, UEH bắt đầu triển khai chương trình “Đại học Xanh” và đến năm 2023, công bố kết quả kiểm kê phát thải khí nhà kính đầu tiên theo Nghị định thư Khí nhà kính (Greenhouse Gas Protocol – GHG Protocol) – khung tiêu chuẩn quốc tế được WRI và WBCSD phát triển. Kết quả cho thấy, tổng phát thải năm 2023 của toàn hệ thống UEH (gồm 10 cơ sở học tập – nghiên cứu và 2 ký túc xá tại TP. Hồ Chí Minh và Vĩnh Long) đạt 5.115,81 tấn CO₂e, tương đương 0,19 tấn CO₂e/người/năm.
Phân tích chi tiết chỉ ra rằng:
+ Phát thải Phạm vi 2 (Scope 2) – chủ yếu từ tiêu thụ điện năng – chiếm tỷ trọng lớn nhất (~62% tổng phát thải).
+ Phạm vi 3 (Scope 3) – bao gồm di chuyển, công tác, rác thải, thiết bị – chiếm khoảng 35%.
+ Phạm vi 1 (Scope 1) – phát sinh từ phương tiện và hoạt động trực tiếp – chỉ chiếm 1,5%.
Từ nền dữ liệu này, năm 2024 trở thành bước ngoặt, đánh dấu chuyển đổi từ nhận thức sang hành động thực tiễn. UEH chính thức khởi động giai đoạn “Carbon Neutral University”, triển khai đồng bộ hệ thống năng lượng mặt trời, tòa nhà xanh, giao thông điện hóa, và chương trình “UEHer Net Zero Citizen” – hướng đến hình thành một cộng đồng học tập và làm việc có trách nhiệm khí hậu (climate-responsible community).
Hành trình này không chỉ mang ý nghĩa của một dự án nội bộ, mà là cam kết quốc gia – đóng góp vào mục tiêu Net Zero 2050 của Việt Nam, đồng thời khẳng định vị thế tiên phong của UEH trong mạng lưới Đại học bền vững Đông Nam Á (ASEAN Green University Network).
Năm 2024 đã ghi nhận được những con số ấn tượng:
| Chỉ tiêu | Năm 2023 | Năm 2024 | Tỷ lệ thay đổi / Ghi chú |
| Tổng điện năng tiêu thụ | – | 4.035.589 kWh | Duy trì mức tiêu thụ ổn định dù mở rộng cơ sở, nhờ ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng |
| Sản lượng điện mặt trời | – | 470.224,2 kWh | Đáp ứng ~11,6% tổng nhu cầu điện năng toàn UEH |
| Giảm phát thải CO₂ từ năng lượng mặt trời | – | 1.265,56 tấn CO₂ | Tương đương việc trồng 12.000 cây xanh |
| Tỷ lệ thiết bị tiết kiệm năng lượng | 94,64% | >97% | Bổ sung thêm 250 bộ đèn LED, 100 cảm biến hiện diện, 20 máy lạnh inverter |
| Tòa nhà đạt chuẩn “Green Smart” | 3 tòa (A, B, N) | 5 tòa (A, B, N1, N2, D) | Hoàn thiện 2 tòa nhà mới với hệ thống HVAC và chiếu sáng tự động |
Từ kết quả kiểm kê phát thải và nền tảng quản trị carbon đã hình thành, UEH chính thức bước sang giai đoạn hành động mạnh mẽ. Trong giai đoạn 2024–2030, nhà trường tập trung triển khai các giải pháp giảm phát thải theo ba phạm vi (Scope 1, 2 và 3), bao quát toàn bộ hoạt động vận hành – năng lượng – hành vi. Đây là bước tiến quan trọng, đánh dấu sự chuyển mình của UEH từ một “Đại học Xanh” sang “Đại học Trung hòa Carbon” thực thụ.
| Phạm vi (Scope) | Nhóm hành động / Giải pháp | Nội dung triển khai 2024–2030 | Kết quả đạt được năm 2024 | Mục tiêu đến năm 2030 |
| Phạm vi 1 (Phát thải trực tiếp) | Chuyển đổi đội xe điện UEH | Thay thế xe xăng, dầu bằng xe điện phục vụ hành chính và vận tải nội bộ. | 20% đội xe đã chuyển sang xe điện (EV). | 100% đội xe UEH sử dụng năng lượng sạch. |
| “Go Green, Ride Green” | Phát triển tuyến xe buýt điện nội thành (Campus A–B–N–Dormitory) và khu đỗ xe đạp điện. | Giảm 0,4 tấn CO₂/tháng từ xe cá nhân. | Mở rộng 6 tuyến xe xanh bao phủ toàn bộ cơ sở. | |
| Phủ xanh khuôn viên – trồng cây hấp thụ CO₂ | Tăng mật độ cây xanh, xây “vườn hấp thụ carbon” tại cơ sở N và B. | 1.200 cây xanh trồng mới, diện tích phủ xanh đạt 35%. | ≥40% diện tích phủ xanh toàn hệ thống UEH. | |
| Phạm vi 2 (Phát thải gián tiếp từ điện, nước, năng lượng mua ngoài) | UEH Solar Campus | 528 tấm pin mặt trời (2.563,9 m²) tại 4 tòa: A, B, N1, N2. | Sản lượng 470.224,2 kWh/năm; giảm 1.265,56 tấn CO₂ (~12.000 cây xanh). | Mở rộng công suất lên 1.000.000 kWh/năm; giảm 3.000 tấn CO₂. |
| Smart Building Initiative | Tích hợp hệ thống quản lý năng lượng (EMS), cảm biến chiếu sáng và HVAC thông minh. | Tiết kiệm 18% điện năng tiêu thụ. | 100% tòa nhà chính đạt chuẩn “Green Smart”. | |
| Thiết bị tiết kiệm năng lượng | Lắp đặt LED, cảm biến hiện diện, hệ thống tưới tự động, máy lạnh inverter. | 97% thiết bị hiệu suất cao trên toàn hệ thống. | 100% thiết bị đạt chuẩn tiết kiệm năng lượng. | |
| Tái sử dụng nước & tiết kiệm năng lượng liên kết | Nước thải tái sử dụng cho cây xanh, giảm tải nước sạch. | Giảm 9,5% lượng nước tiêu thụ/năm. | Giảm ≥20% so với 2023. | |
| Phạm vi 3 (Phát thải gián tiếp từ hành vi, chuỗi hoạt động & rác thải) | UEH Green Campus – Sort & Sustain | Phân loại – tái chế rác tại 100% cơ sở, hợp tác đơn vị xử lý hữu cơ. | Giảm 1,7 tấn CO₂e/năm từ rác thải. | Giảm ≥3 tấn CO₂e/năm; 100% rác được xử lý đúng quy trình. |
| Chính sách “Green Events” & hội nghị hybrid | Giảm công tác ngắn, hội nghị trực tuyến/hybrid toàn trường. | 60% sự kiện 2024 tổ chức hybrid, giảm 0,35 tấn CO₂/sự kiện. | 100% hội nghị cấp trường xanh hóa hoàn toàn. | |
| Dự án Waste-to-Energy (Cơ sở B) | Thí điểm chuyển rác hữu cơ thành năng lượng cung cấp cho khu bếp ăn. | Cung cấp điện cục bộ cho nhà ăn & khuôn viên nội khu. | Mở rộng mô hình sang 3 cơ sở chính. | |
| Chương trình “UEHer Net Zero Citizen” | Đưa nội dung giảm phát thải & SDGs vào chương trình học và truyền thông xanh. | 12 học phần xanh, 4.000 sinh viên tham gia năm 2024. | 100% sinh viên được đào tạo kiến thức “Carbon Footprint”. |
Những nỗ lực trong từng phạm vi phát thải chỉ là điểm khởi đầu. Để đạt được sự trung hòa toàn diện, UEH đã hoạch định một lộ trình Net Zero rõ ràng và bền vững, được triển khai xuyên suốt đến năm 2050.
+ Giai đoạn 2024–2025: Xây nền quản trị carbon
UEH thiết lập Trung tâm Quản lý Năng lượng (EMS), hoàn thiện cơ chế đo lường – báo cáo – thẩm định phát thải theo chuẩn GHG Protocol. Đây là bước khởi đầu giúp nhà trường quản lý dữ liệu năng lượng và khí thải minh bạch, chính xác, tạo nền tảng cho hành động giảm phát thải thực chất.
+ Giai đoạn 2026–2030: Trung hòa phạm vi 1 và 2
Tập trung điện hóa phương tiện UEH, mở rộng điện mặt trời đạt công suất 1 MWp, và hoàn thiện mạng lưới tòa nhà thông minh. Đến 2030, UEH hướng đến trung hòa hoàn toàn hai phạm vi phát thải chính, trở thành mô hình “Green Smart University” của Việt Nam.
+ Giai đoạn 2030–2040: Mở rộng phạm vi xanh hóa
UEH chuyển trọng tâm sang Scope 3 – hành vi và chuỗi hoạt động gián tiếp, triển khai mô hình “UEH Green Credits” để khuyến khích giảm phát thải từ cá nhân, lớp học và sự kiện. Văn hóa “sống xanh” trở thành bản sắc trong toàn cộng đồng UEHer.
+ Giai đoạn 2040–2050: Net Zero toàn phần
UEH đạt trung hòa carbon hoàn toàn, hướng đến đóng góp tín chỉ carbon ra ngoài hệ thống, hợp tác với các trường ASEAN trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và lưu trữ carbon. Đến năm 2050, UEH khẳng định vị thế đại học trung hòa carbon tiên phong của Việt Nam, lan tỏa tri thức và cảm hứng bền vững cho thế hệ tương lai.
So với năm 2023 – khi UEH mới thực hiện bước khởi đầu với việc kiểm kê phát thải và nhận diện cơ cấu phát thải theo ba phạm vi – thì năm 2024 đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ từ nghiên cứu sang hành động thực tiễn. UEH không chỉ dừng ở việc đo lường, mà đã triển khai đồng bộ các giải pháp quản trị carbon, năng lượng tái tạo và giao thông xanh, đồng thời hình thành cộng đồng UEHer hành động vì Net Zero. Từ “bước đầu tiên” của năm ngoái, UEH nay đã bước sang giai đoạn kiến tạo và hiện thực hóa cam kết đại học trung hòa carbon – một hành trình dài hơi nhưng đầy quyết tâm.
Cam kết trung hòa carbon là bước phát triển tất yếu trong chiến lược Đại học Bền vững của UEH. Thông qua hệ thống quản trị carbon toàn diện, các dự án năng lượng tái tạo và chương trình đào tạo công dân Net Zero, UEH đang dần hiện thực hóa mục tiêu giảm phát thải ở cấp độ học thuật, vận hành và cộng đồng. Trong dài hạn, UEH hướng đến trở thành hình mẫu đại học không carbon của Việt Nam, đóng góp tích cực vào lộ trình Net Zero quốc gia và mạng lưới đại học bền vững khu vực.