Trong kỷ nguyên biến đổi khí hậu, thiên tai không còn là những sự kiện đơn lẻ mà đã trở thành thách thức mang tính hệ thống, ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống, sinh kế và sự dịch chuyển của con người. Để ứng phó hiệu quả, cần có sự hợp tác toàn diện giữa nhà nước, học thuật, doanh nghiệp và cộng đồng. Nhận thức rõ vai trò của mình, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh (UEH) không chỉ đào tạo tri thức mà còn chủ động tham gia vào công tác lập kế hoạch, nghiên cứu và hành động hợp tác ứng phó với thảm họa khí hậu, cùng chính quyền địa phương và đối tác quốc tế xây dựng nền tảng phát triển bền vững cho tương lai.
Với triết lý “tri thức phục vụ hành động”, UEH đã hình thành một hệ sinh thái liên kết giữa giảng dạy – nghiên cứu – cộng đồng, trong đó các dự án và chương trình hành động xanh đóng vai trò then chốt để chuyển hóa hiểu biết khoa học thành chính sách và giải pháp thực tiễn. Mỗi sáng kiến không chỉ hướng đến giảm thiểu rủi ro khí hậu, mà còn góp phần xây dựng năng lực thích ứng, quy hoạch tái định cư an toàn và hỗ trợ sinh kế bền vững cho người dân. Dưới đây là những hoạt động tiêu biểu thể hiện rõ tinh thần hợp tác đó – nơi UEH đồng hành cùng chính quyền, tổ chức quốc tế và cộng đồng địa phương trong công tác lập kế hoạch và hành động ứng phó thảm họa khí hậu.
Từ định hướng đó, UEH đã từng bước hiện thực hóa tầm nhìn bằng nhiều dự án cụ thể, kết nối giữa nhà trường – địa phương – tổ chức quốc tế. Mở đầu là chuỗi các chương trình hợp tác cùng Viện Kinh tế Môi trường Đông Nam Á (2024) trên hành trình gieo mầm xanh, không chỉ dừng ở các hoạt động tuyên truyền môi trường mà còn mở rộng sang xây dựng kế hoạch ứng phó thiên tai và phục hồi sinh thái tại các khu vực chịu ảnh hưởng nặng bởi biến đổi khí hậu. Thông qua hợp tác, UEH đóng vai trò cầu nối giữa giới nghiên cứu, chính quyền địa phương và cộng đồng, từ đó hình thành nền tảng khoa học cho công tác quản lý rủi ro khí hậu liên vùng.
Một số hoạt động nằm trong chuỗi chương trình hợp tác cùng Viện Kinh tế Môi trường Đông Nam Á
Tiếp nối hành trình lan tỏa tri thức xanh từ Việt Nam ra thế giới, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) đã mang tiếng nói của giáo dục bền vững đến Diễn đàn Đô thị Thế giới lần thứ 12 tại Cairo, Ai Cập – nơi quy tụ các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và tổ chức quốc tế cùng thảo luận về tương lai của các đô thị thích ứng khí hậu. Tại đây, UEH giới thiệu mô hình UEH Green Campus và Living Lab như một “đô thị thu nhỏ” có khả năng chống chịu thiên tai, thích ứng linh hoạt và phát triển hài hòa với môi trường.
Những kinh nghiệm thực tiễn từ mô hình này không chỉ thể hiện năng lực nghiên cứu – triển khai của UEH mà còn được chia sẻ như cơ sở khoa học cho quy hoạch tái định cư, quản trị di dân và phục hồi hạ tầng sau thảm họa khí hậu, góp phần định hình tư duy phát triển đô thị bền vững toàn cầu và mở rộng mạng lưới hợp tác với các chính phủ, viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế.
UEH có mặt tại WUF12
Tại Việt Nam, UEH triển khai các đề tài nghiên cứu nhằm đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến sinh kế và di cư trong nước, từ đó đề xuất chính sách hỗ trợ và tái thiết kinh tế – xã hội cho cộng đồng dễ bị tổn thương. Các kết quả này không chỉ đóng góp học thuật mà còn được chuyển giao cho chính quyền địa phương, trở thành cơ sở hoạch định kế hoạch ứng phó và phục hồi sau thiên tai.
Đại diện Viện Tài chính Bền vững – UEH trình bày chủ đề “Tài chính bền vững thông qua lăng kính giới và hòa nhập xã hội”
UEH phối hợp cùng chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội tổ chức tập huấn cho người dân tại huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng
Nhóm nghiên cứu của Việt Nam đến thăm Nhà máy sản xuất Sao Mai ở tỉnh Đồng Tháp
Một ví dụ tiêu biểu cho nỗ lực hợp tác đa bên là dự án quốc tế GS4Infra, trong đó UEH phối hợp cùng các đối tác châu Âu và chính quyền tỉnh Sóc Trăng tiến hành thu thập dữ liệu, đánh giá rủi ro và lập kế hoạch hạ tầng bền vững tại huyện Cù Lao Dung. Những kết quả này giúp địa phương có công cụ thực tiễn để chủ động ứng phó và quy hoạch vùng an toàn trước các kịch bản xâm nhập mặn và sạt lở.
Đoàn công tác tại UBND xã An Thạnh Đông
Không dừng lại ở nghiên cứu, UEH còn triển khai các buổi tập huấn trực tiếp cho chính quyền và người dân, giúp nâng cao năng lực dự báo, ứng phó và phục hồi sau thiên tai. Đây là bước chuyển từ “nghiên cứu” sang “hành động”, đảm bảo rằng tri thức được chuyển hóa thành năng lực thật sự của cộng đồng – đúng với tinh thần hợp tác ứng phó thảm họa khí hậu mà UEH theo đuổi.
Đội ngũ dự án GS4Infra và người tham gia chụp hình kỉ niệm
Từ những mô hình nghiên cứu quốc tế đến các chương trình hành động tại địa phương, UEH đang hình thành một hệ sinh thái hợp tác toàn diện trong lập kế hoạch ứng phó thảm họa khí hậu – nơi tri thức khoa học, chính sách công và sức mạnh cộng đồng cùng hòa quyện. Đây không chỉ là nỗ lực của một trường đại học, mà là cam kết đồng hành cùng xã hội trong hành trình bảo vệ con người trước biến đổi khí hậu, góp phần củng cố khả năng thích ứng, giảm thiểu rủi ro, và bảo đảm an toàn cho mọi thế hệ tương lai.